Тошкентда «Сюмбеля» байрами мазали, мусиқий ва уйдагидек шинам муҳитда нишонланди

Тошкентда «Сюмбеля» мазали, мусиқали ва уйдагидек илиқ муҳитда нишонланди.

Байрам ташкилотчилари пойтахт татар жамоатчилик маданият маркази фаоллари бўлди. У Миллатлараро муносабатлар қўмитаси орқасида жойлашган дўстлик маҳалласида ўтказилди.

Мен у ерга, таъбир жоиз бўлса, кемадан тўғри балга тушгандек бўлдим: халқаро «Атлас байрами» фестивали ўтаётган Марғилондан эндигина қайтиб, бирдан «Сөмбелә»га келдим. Уни ўтказиб юбора олмасдим, чунки бизда у илк бор ўтказилмоқда.

Ўзбекистонда «Сабантуй» байрами ва унинг анъаналари ҳақида кўпчилик билади. Аммо «Сюмбеля» ҳозирча у қадар кенг танилмаган.

Бу нима? — деб сўрарсиз.

Бу кузги тенгкунлик кунларида нишонланадиган анъанавий татар халқ ҳосил байрамидир.

Айнан шу сана сентябрь кунларига тўғри келади.

Сюмбеля ер юзидаги тўкин-сочинлик, поклик ва табиатнинг саховатини рамзий ифодалайди.

Номнинг ўзи Сумбула (Паризод) буржи ва кузги тенгкунликнинг қадимий номланишига бориб тақалади, бу вақтда деҳқонлар ёз сарҳисобини қиладилар, кузги экиш ишларини якунлайдилар, омборлар лиммо-лим тўлади, хонадонларга эса ҳаққоний дам олиш кириб келади.

Шаҳар шароитида, албатта, аграр, деҳқончилик расм-русумларига риоя қилиш қийин, аммо байрамнинг маъноси сақланиб қолган: бу маълум бир сарҳисоб босқичи ва бирга йиғилиш, янгиликлар билан ўртоқлашиш ҳамда халқ анъаналари сарчашмаларига шерик бўлиш учун бир баҳонадир.

Тантанани Тошкент шаҳар ТТЖММ раиси Ришат Хисматуллович Набиуллин табрик сўзи билан очиб берди.

Сўнгра йиғилганлар ҳузурида қўлида чак-чак билан байрам бекаси — тантананинг бош рамзи бўлмиш «Сюмбеля» пайдо бўлди.

Анъанага кўра, бу ролга энг ақлли, меҳнатсевар ва қоматли қиз танлаб олинган.

Тошкентда бу шарафга Навоий номидаги Катта опера ва балет театри солисти, «Татар қизи 2024» танлови ғолиби Ленара Закирова сазовор бўлди.

Айнан у «АЙ, БЫЛБЫЛЫМ» қўшиғи билан катта концерт дастурини очиб берди.

Дилрабо қўшиқлар, лирик куйлар, жўшқин рақслар!

Ўз ижод намуналари билан «Изге нур», «Булгары», «Дуслык» ансамбллари, шунингдек, солистлар Марьям Бухарова, Римма Гизатуллина, Марат Хакимов, Руслан Гайнанов, Камрон Бакиров, Зания Набиева, Гульнара Куватбекова, Ирина Гимранова ўртоқлашдилар. Татарстон халқ артисти Феруза Халдарова татар қўшиғидан ташқари, чиқиш учун Наманган олмалари ҳақидаги ўзбек қўшиғини ҳам танлади — бу кузги ҳосил байрами мавзусига жуда мос тушди.

Томошабинлар (улар жуда кўп эди) ҳар бир чиқишни қизғин олқишлар билан кутиб олдилар. Энг жасурлари эса даврага чиқиб рақсга тушдилар. Татарлар чин дилдан хурсандчилик қилишни биладилар!

Тошкентдаги «Сюмбеля»нинг яна бир жозибали маскани татар маданият маркази павильони бўлди.

Кириш жойининг рўпарасида тўкин дастурхон ёзилган эди: унда хушбўй ҳидлар ва меҳр билан тайёрланган пишириқлар таровати уфуриб турарди. Татар маркази фаоллари астойдил ҳаракат қилишибди!

Нурия Сайфуллина шу куни хамир қориш ва байрам дастурхонига пазандачилик қувончларини, таъбир жоиз бўлса, иссиққина етказиб бериш учун эрталаб соат 4 да турганини тан олди.

Рената Шайхинурова эчпочмаклар тайёрлади. Райхан Фахаргалеева сабзили пирог пиширди. Кимдир қистибий — картошкали пюре солинган нончалар, кимдир беляшлар, кимдир перемячлар олиб келди.

Олтинранг чак-чак ва кош-теле — байрам ширинликлари — янги кузги асалдан ялтирар, сариёғ ҳиди уфурар ва илиқ ёз қуёшини ёдга соларди.

«Сюмбеля»нинг пазандачилик қисмининг бош қаҳрамони — янги нон (Яңа икмәк) ҳам унутилмади: у серпуф, қисирлайдиган пўстлоқли бўлиб, ундан тутун ва тандир ҳиди келиб турарди.

Умуман олганда, миллий татар ошхонаси пишириқларига талаб катта бўлди. Ҳамма қовоқли пирожкаларни мақтади. Қовоқ эса — саховатли кузнинг энг фойдали сабзавотларидан биридир. Таомларни матрюшка — татар тоғрайҳони солинган чой билан ичишди.

Меҳмонлар оқими тўхтамади — оилалари, фарзандлари, дўстлари билан келишди. Кўпчилик павильоннинг ўзида, ранг-баранг манзара фонида суратга тушишни, селфи қилишни истади.

Павильон эса ҳақиқатан ҳам жуда чиройли, ҳашаматли, қишлоқ уйи услубида безатилган эди. Ичкарида анъанавий татар хонадонининг барча ашёларини кўриш мумкин, у ерда қадимий печкага ҳам, шифтга осилган бешикка ҳам, уйнинг меҳмонлар қисми безаги элементлари бўлган, ўсимлик нақшлари билан кашталанган тастымаллар (сочиқлар)га ҳам жой топилган.

Интерьерни қўл меҳнати усталарининг маҳсулотлари, анъанавий татар рўзғор буюмлари ва мусиқа асбоблари кўргазмаси тўлдириб турди.

Ушбу кузги, ранг-баранг «Сюмбеля» ҳосил байрами шинам дастурхон атрофида — кўтаринки кайфиятдаги чойхўрлик билан якунланди!