Тошкентда 800 мингдан ортиқ мулк оммавий равишда баҳоланди.
Оммавий баҳолаш натижасида Тошкентдаги квартиралар ва хусусий уйларнинг амалдаги кадастр қиймати ва тахминий қиймати ўртасида сезиларли тафовут аниқланди.
Тошкентда 800 мингдан ортиқ мулкни кенг ко'ламли баҳолаш о'тказилди.
О'збекистон пойтахтида синов лойиҳаси доирасида 600 мингдан ортиқ квартира ва 213 мингдан ортиқ хусусий уйларни оммавий баҳолаш о'тказилди.
Дастлабки ма'лумотларга ко'ра, квартираларнинг тахминий қиймати амалдаги кадастр қийматидан қарийб 7,4 баравар, хусусий уйларники эса қарийб 15 баравар юқори бо'лган. Ушбу ма'лумот Иқтисодиёт ва Молия вазирлигида бо'либ о'тган очиқ мулоқот давомида тақдим этилди.
Тошкентдаги 600 мингдан ортиқ квартираларнинг умумий жорий кадастр қиймати 57,7 триллион со'мни ташкил этади. Оммавий баҳолашдан со'нг уларнинг умумий қиймати 426,7 триллион со'мга етди.
213 мингдан ортиқ хусусий уйларнинг жорий кадастр қиймати 39 триллион со'мга баҳоланмоқда, оммавий баҳолашдан со'нг эса 587 триллион со'мга ошди.
Баҳолашдаги сезиларли тафовут методологиялардаги тафовутларга бог'лиқ. Амалдаги кадастр қиймати ер участкасининг қийматини то'лиқ ҳисобга олмайди. Оммавий баҳолашда хусусий уй ер участкаси ва ундаги барча бино ва иншоотларни о'з ичига олган ягона мулк ҳисобланади.
Қийматни ҳисоблашда мулкнинг жойлашуви, ер участкаси ва биноларнинг майдони, қурилган йили, қаватлар сони, ишлатилган қурилиш материаллари, транспорт ва ижтимоий инфратузилманинг мавжудлиги каби омиллар ҳисобга олинади. Бундан ташқари, мутахассислар бозор таклифларини, риелторлардан олинган ма'лумотларни ва нотариал тасдиқланган битимлар ма'лумотларини таҳлил қиладилар.
Мулкий мулклар нарх зоналарига таснифланади, шундан со'нг ма'лум ҳудудларнинг о'зига хос хусусиятларини ва мулкларнинг о'зига хос хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда баҳолаш моделлари ишлаб чиқилади.
Дастлабки натижалар шунингдек, Тошкент туманлари бо'йича мулк қийматида сезиларли фарқларни аниқлади. Квартиранинг бир квадрат метрининг нархи 4,6 миллион со'мдан 36 миллион со'мгача, юз квадрат метр ернинг нархи эса 115 миллион со'мдан 888 миллион со'мгача бо'лган.
Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги олинган рақамлар дастлабки эканлигини ва мулкнинг келажакдаги бозор нархини белгиламаслигини та'кидлади. Оммавий баҳолашнинг мақсади ягона мезонлар асосида бозор шароитларига иложи борича яқинроқ қийматни белгилаш ва мулкларнинг таққосланишини та'минлашдир.
Баҳолаш натижалари 60 кун давомида жамоатчилик муҳокамасига тақдим этилиши режалаштирилган. Мулк эгалари СМС-хабарномаларни олишади ва о'з мулкларининг баҳолаш натижаларини, шунингдек, ҳисоб-китобларда ишлатилган ма'лумотларни ко'ришлари мумкин.
Агар хатолар ёки ноаниқликлар аниқланса, мулк эгалари бу ҳақда хабар беришлари, тушунтиришлар олишлари ва натижаларни ко'риб чиқишни со'рашлари мумкин.
Бундан ташқари, оммавий баҳолаш натижаларига рози бо'лмаган мулк эгалари мустақил баҳолаш о'тказиш учун баҳолаш ташкилотини жалб қилиш имкониятига эга бо'ладилар.
Оммавий ко'чмас мулкни баҳолаш тизими О'збекистонда 2025-йил 5-мартдаги Президент фармонига мувофиқ босқичма-босқич жорий этилмоқда. 2025–2026-йилларда Тошкентда синов лойиҳаси амалга оширилади. Тизим Нукус ва вилоят марказларида 2026–2027 йилларда, мамлакатнинг қолган қисмида эса 2027 йилдан бошлаб жорий этилиши режалаштирилган.
Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг ма'лумотларига ко'ра, босқичма-босқич жорий этиш методологияни амалий синовдан о'тказиш, аниқланган камчиликларни бартараф этиш ва тизимни турли минтақаларнинг о'зига хос эҳтиёжларига мослаштириш имконини беради.
Оммавий баҳолаш натижаларидан мулк қиймати хариталарини яратиш, минтақавий ривожланиш даражаларини таққослаш, давлат капитал қо'йилмаларининг самарадорлигини баҳолаш, инфратузилмани ривожлантиришга устувор аҳамият бериш ва ипотека бозори учун ахборот базасини яратиш учун фойдаланиш кутилмоқда.