«Тирана тишлари»: Албания стоматология хизматлари бўйича янги Туркияга айланишдан умидвор
Балкан давлати тиббий туризмнинг янги марказига айланишни мақсад қилган.
«Тирана тишлари»: Албания стоматология хизматлари бўйича янги Туркияга айланишдан умидвор
Энтони Ҳук янги тишлар қўйдириш учун Буюк Британиядан Албанияга сафар қилди
Энтони Ҳук стоматолог креслосида ўтириб, қўлидаги кўзгуга қараб жилмаймоқда. Ундан янги табассумини кўрсатиб суратга тушишни сўрашди – у эса бундан жуда мамнун.
Катта Манчестердаги Болтон шаҳридан бўлган 58 ёшли ойна ювувчи эндиликда ялтираб турган янги «Тирана тишлари»нинг фахрли эгасидир.
Бу бренд номи эмас – ҳар ҳолда, ҳозирча шундай. Аммо Албания тиббий туризм бозорига қатъият билан кириб бораётган бир пайтда, бу жуда мос шиор бўлиши мумкин.
Бу фаолликнинг катта қисми пойтахт Тиранада жамланган. Биринчи тишни пайқаганингиздан сўнг, уларни ҳамма жойда кўра бошлайсиз. Улар шаҳар маркази бўйлаб сочилиб кетгандек туюлади.
Хотиржам бўлинг, булар муштлашув билан тугаган тунги базм қолдиқлари эмас. Бунинг ўрнига, улар бу атрофда стоматология клиникаси яқин эканидан далолат берувчи катта ҳажмдаги ёритиладиган озиқ тиш шаклидаги белгилардир.
Биргина Тирана метрополия ҳудудида 400 га яқин стоматология клиникаси мавжуд ва уларнинг аксарияти шаҳар марказида жойлашган. Бу тахминан 600 000 аҳоли учун етарлидан ҳам кўпроқдир.
Шу боис, ўнлаб стоматологлар эндиликда узоқроқдан келадиган мижозларни мақсад қилаётгани ажабланарли эмас. Улар албан тилидан ташқари инглиз ва италян тилларида веб-сайтлар ва пешлавҳалар яратишди.
Бу ерда даволанаётган Ҳукни Албаниядаги стоматологик хизматларнинг арзон нархи жалб қилди
Албанияда тиш имплантлари одатда бир тиш учун тахминан €600 ($700; £516) туради, бу эса Ғарбий Европадаги ўз ватанида тиш даволатишга қурби етмайдиган ва анча арзон хизмат излаётган одамлар учун узоқ вақтдан бери асосий хорижий йўналиш бўлиб келган Туркиядаги нархлар билан деярли бир хил.
Худди шу даволаниш Буюк Британия, Франция ёки Германияда бемалол тўрт баравар қимматроққа тушиши мумкин.
Ҳук учун бу жозибадорликка қарши туришнинг иложи йўқ эди. У Тиранага илк бор ўтган йили Англия футболчиларининг Албанияга қарши ўйинини томоша қилиш учун келган эди – аммо кейин барча стоматология белгилари унинг эътиборини тортди. Бу уни тўкилган тишлари бўйича бирор чора кўришга ундади.
У Туркияда тиш даволаш ёки соч кўчириб ўтказиш амалиётлари муваффақиятсиз якунлангани ҳақидаги ОАВ хабарларидан хавотирланиб, Туркия ўрнига Албанияни танлашга қарор қилди.
Ҳатто Буюк Британия Ташқи ишлар вазирлиги ҳам
«2025 йилда Туркияда тиббий муолажалардан сўнг етти нафар Буюк Британия фуқароси вафот этганидан хабардор» эканидан огоҳлантиради.
Унда қўшимча қилинишича, «айрим Буюк Британия фуқаролари ҳам [Туркиядаги жарроҳлик амалиётидан кейин] асоратларга дуч келишган ва муолажадан кейин қўшимча даволаниш ёки жарроҳлик амалиётига муҳтож бўлишган».
Ҳук «жуда кўп ёмон нарсаларни эшитгани учун» Туркияга бормаслигини айтади ва Тиранада бу қадамни ташлашдан олдин синчиклаб изланганини қўшимча қилади.
«Мен интернетга кириб, буни яхшилаб ўргандим. Буни тадқиқ қилиш учун икки кун вақт кетди, чунки мен шошилиб қарор қабул қиладиганлардан эмасман».
Бир неча бор келиб-кетганидан сўнг, Энтонининг оғзида энди кўзга ташланадиган имплантлар бор ва табиийки, унинг юзидан табассум аримайди. «Агар имконим бўлса, бу ерга ҳар ой таътилга келган бўлардим», деб кулади у.
Elite Dental – Тиранадаги энг йирик клиникалардан бири. У Албания соғлиқни сақлаш органлари томонидан тўлиқ лицензияланган ва ундаги барча 15 нафар стоматолог ҳам тегишли рухсатномага эга.
Раҳбар Ардтур Дема эстетика учун соғлом тишларга шикаст етказиш тарафдори эмаслигини айтади. Бунинг ўрнига, унинг сўзларига кўра, мақсад одамларнинг чайнаш ва, албатта, табассум қилиш қобилиятини тиклаш орқали «уларнинг ҳаётини ўзгартириш»дир.
Деманинг фикрича, Албания Иттифоқдан ташқарида қолар экан, даволаниш нархлари паст бўлиб қолиши эҳтимоли юқори. Шу билан бирга, лоукостер авиакомпаниялар Тиранага ва ундан қайтадиган йўналишларини сезиларли даражада кенгайтирди, бу эса у Тиранадан кўра Туриндан келган беморни кўпроқ учратиши мумкинлигини англатади.
Бироқ Дема туризмдаги бундай жадал ўсиш инсофсиз операторларга ҳамма учун бизнесни бузишга йўл очиб беришидан хавотирда. У янги ташкил этилган Албания тиббий туризм ассоциациясининг аъзоси, аммо кўплаб бошқалар, ҳеч бўлмаганда ҳозирча, аъзо эмас.
Албания Бош вазири Эди Рама BBC’га берган интервьюсида, Албанияга келаётган халқаро сайёҳлар сони икки баравардан кўпроқ ошган беш йиллик даврдан сўнг ҳукумат вазиятни назоратга олаётганини айтди. Тиббий туризм муассасалари учун қандайдир расмий тасдиқлаш муҳри жорий этилиши мумкин – аммо ҳукумат ҳали тафсилотларни ишлаб чиқмаган.
«Бу туризм соҳаси соябони остидаги янги тармоқ бўлиб, у катта салоҳиятни намойиш этмоқда ва у ерда жуда яхши одамлар ишламоқда», дейди Рама.
Унинг қўшимча қилишича, ҳукумат барча обрўли провайдерларнинг «омон қолишига» ёрдам беришни ва ҳар қандай норасмий «ёмон рақобат»дан ҳимоя қилишни истайди.
Албания соч кўчириб ўтказиш соҳасига ҳам кириб бормоқда
Стоматологик муолажалар билан бир қаторда, Албанияга келувчи баъзи меҳмонлар нафақат «соҳил бўйи», балки «соч чизиғи» ҳақида ҳам ўйлай бошлашди.
Баъзи кўчириб ўтказиш клиникаларида туркиялик мутахассислар ишлайди, бошқалари эса аслида Туркияда жойлашган корхоналарнинг филиалларидир.
Тиранадаги Vatanmed ана шундай филиаллардан биридир. Савдо бўйича мутахассис ва соғлиқни сақлаш бўйича маслаҳатчи Айше Мина Касеми уни бир нечта мамлакатларда 15 та клиникасига эга «глобал бренд» деб таърифлайди. Унинг сўзларига кўра, бундай кўлам даволаниш учун келаётган халқаро беморлар учун уни «ишониш мумкин бўлган хавфсиз жой»га айлантиради.
Бундан ташқари, Айшенинг айтишича, Албаниянинг ўз жозибаси бор.
«Одамлар бу ерда, Албанияда соч кўчириб ўтказиш амалиётини ўтказишга қарор қилишганда, улар бу ерда таътил ўтказишни ҳам хоҳлашади, чунки Албания жуда гўзал маскан», дейди у ва соч кўчириб ўтказган беморларни огоҳлантиради. «Дастлабки икки ёки уч кун давомида улар эҳтиёт бўлишлари керак – уларга қуёш нури остида бўлиш тақиқланади».
Бу Энтони Ҳукни ташвишга солмайди. У сочларини тақир қилиб олиб юришдан мамнун ва тиш даволатишдан кейин сочлари ҳақида кескин қарор қабул қилиш нияти йўқ. Шу боис, Албания соҳиллари ва манзараларидан баҳраманд бўлиш унинг тишларини шу ерда даволатиш истагининг муҳим қисми эди.
«Тиранада қилинадиган ишлар кўп... соҳил бўйлаб жуда кўп нарсалар бор, бу жуда ажойиб», дейди у. «Мен буни ҳозир, у жуда оммалашиб кетмасдан ва бошқа жойлар каби бузилиб кетмасдан олдин қилмоқчиман».
Янги тишлари билан Албания таомларидан баҳраманд бўлиш ҳам Энтонининг режаларидан жой олиши шубҳасиз. Бундан ташқари, унинг табассуми таътил суратларида порлаб туради.
Нега кутиб турибсиз?