Тинчлик кенгашининг Ғазо бўйича вакили Исроил ҳужумлари ва Ҳамаснинг ҳаракатларини танқид қилди
Николай Младенов ўтган йилнинг октябр ойида имзоланган сулҳнинг барбод бўлиши минтақа учун “қайтиб бўлмайдиган нуқта” бўлиши ҳақида огоҳлантирмоқда.
Тинчлик Кенгашининг Г'азо бо'йича вакили Исроилнинг Г'азога давом этаётган ҳаво ҳужумлари ва Фаластин қуролли гуруҳи Ҳамаснинг ҳаракатлари бо'йича танқидларни билдирди. Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг хабар беришича, Г'азонинг икки миллион аҳолисининг тахминан учдан икки қисми ҳозирда чодирларда ёки вақтинчалик бошпаналарда яшамоқда.
АҚШ Президенти Доналд Трампнинг Тинчлик Кенгашининг юқори лавозимли амалдори Николай Младенов о'тган йил октябр ойида о'рнатилган сулҳнинг бузилиши минтақа учун "қайтиб бо'лмайдиган нуқта" бо'лиши ҳақида огоҳлантирди. Унинг со'злари БМТ Хавфсизлик Кенгашига о'тган ойда Тинчлик Кенгаши томонидан э'лон қилинган Ҳамасни қуролсизлантириш бо'йича 15 банддан иборат ё'л харитасини Исроил рад этганидан кейин етказилди.
Ҳамас Исроил қо'шинларини босқичма-босқич олиб чиқиш эвазига қурол-ярог'идан воз кечишга розилик берди. Бироқ, Исроил гуруҳ ҳар қандай чиқиб кетишдан олдин то'лиқ қуролсизланиши кераклигини та'кидлади.
БМТ томонидан ишончли деб ҳисобланган Ҳамас томонидан бошқариладиган Г'азодаги сог'лиқни сақлаш вазирлигининг ма'лумотларига ко'ра, АҚШ воситачилигида сулҳ тузилганидан бери камида 1303 фаластинлик, жумладан, 300 бола Г'азодаги Исроил ҳужумларида ҳалок бо'лган. Аксинча, Исроил ҳарбийлари шу вақт ичида Г'азодаги Фаластин ҳужумларида то'рт аскари ҳалок бо'лганини та'кидламоқда.
Чоршанба куни Тинчлик кенгашининг Г'азо бо'йича олий вакили Хавфсизлик Кенгашига у ва Исроил Бош вазири Бенямин Нетаняху охирги учрашувида ҳукуматининг ҳал қилинмаган масалаларини ҳал қилиш механизми бо'йича келишиб олганликлари ва бу мақсадда қо'миталар ташкил этилгани ҳақида ма'лумот берди.
Младенов бу жараён то'хтаб қолмаганини тасдиқлади, аммо Исроил ҳужумларида фаластинлик тинч аҳолининг о'лими давом этаётгани каби доимий хавфлар ҳақида огоҳлантирди. У шундай деди: "Аслида тинч аҳоли ҳали ҳам ко'милган сулҳ Г'азо халқи ҳақиқатан ҳам ҳис қила оладиган нарса эмас. Фавқулодда таҳдидга жавоб бермайдиган ҳар қандай куч ишлатиш ва можароларни бартараф этиш механизмидан ҳал қилиш со'ралмаган ҳар бир ҳодиса бу жараённи қайтариб олиш жуда қийин бо'лган нарсага олиб келади."
Младенов шунингдек, Ҳамас ҳали ҳам барча ҳарбий фаолиятни то'хтатиш мажбуриятини то'лиқ бажармаганлигини тан олди. Унинг та'кидлашича, "Ҳар бир олиб юрган қурол, ҳар бир туннел ҳали ҳам ишлаяпти ва ҳар бир то'сиқ қо'йилган карвон жараённи орқага суради ва урушни қайта бошлашни истаганларга аргумент беради".
У янги ё'л харитасига ко'ра, Исроил қо'шинларининг Г'азодан олиб чиқилиши Ҳамас қуролларининг "тасдиқланган ҳолда олиб ташланиши" дан кейин амалга оширилишини, улар Тинчлик Кенгаши назорати остида Г'азони бошқарадиган Фаластин технократик қо'митасига топширилиши кераклигини яна бир бор та'кидлади. У буни "кетма-кет ва о'заро" деб та'рифлади.
Бу позиция Президент Трампнинг элчиси Жаред Кушнернинг икки ҳафта олдин Исроил бош вазири билан учрашувидан кейин айтган фикрларидан сезиларли даражада фарқ қилади. Кушнер Исроилнинг чиқиб кетиши фақат Г'азони демилитаризация қилиш "бажарилгандан" кейин муҳокама қилинишини та'кидлаган эди, го'ё режани Исроил талабларига мослаштириш учун о'згартиргандек.
Хавфсизлик Кенгаши йиг'илишида Исроил вакили о'з мамлакатининг о'тган йил октябр ойида АҚШ воситачилигида Г'азо урушини тугатиш режасига содиқлигини тасдиқлади, аммо Ҳамас қурол, туннел ва бошқа ҳарбий инфратузилмани сақлаб қолган ҳолда муваффақиятга эриша олмаслигини та'кидлади. У: "Қуролсизланиш биринчи о'ринда туриши керак", деб та'кидлади.
Фаластин вакили Исроилни Г'азода фаластинлик тинч аҳолини жазосиз о'лдиришда айблади ва халқаро ҳамжамиятни уларга зудлик билан ҳимоя ко'рсатишга чақирди.
Младенов агар сулҳ барбод бо'лса, "қайтиш учун ё'л харитаси бо'лмайди, жойлаштириш учун ма'мурият бо'лмайди ва қайта тиклаш учун ердан ҳеч нарса қолмайди", деб огоҳлантирди. У хулоса қилиб: "Бу орқага чекиниш бо'лмайди. Бу ҳамма учун қайтиш нуқтаси бо'лади", деди.
Можаро 2023-йил 7-октабрда Ҳамас бощилигидаги Исроилнинг жанубига қилинган ҳужуми натижасида авж олди, натижада тахминан 1200 киши ҳалок бо'лди ва 251 киши гаровга олинди. Исроил бунга жавобан Г'азода ҳарбий кампания бошлади, бу вақт ичида 73 430 дан ортиқ одам ҳалок бо'лди, деб хабар беради ҳудуд сог'лиқни сақлаш вазирлиги.