Темир рудаси бўйича дунё етакчилари: энг йирик 10 та кон.

Темир рудаси бўйича дунёдаги энг йирик 10 та кон.

Темир рудаси жаҳон металлургия саноатининг асосий хомашёси сифатида танилган. Сўнгги маълумотларга кўра, дунёдаги энг катта темир рудаси конларининг кўпчилиги Австралия ва Бразилияда жойлашган бўлиб, айнан шу икки мамлакат глобал темир рудаси ишлаб чиқаришида етакчилик қилмоқда.

Темир инсоният томонидан энг кўп ишлатиладиган металлардан бири бўлиб, ундан тайёрланадиган пўлат қурилиш, машинасозлик, транспорт ва бошқа кўплаб соҳаларнинг асосини ташкил этади. Ўтган йили жаҳонда тахминан 2,5 миллиард тонна тижорат темир рудаси қазиб олинган.

Мутахассислар таъкидлайдики, дунёдаги энг йирик ўнта темир рудаси конининг саккизтаси Австралиянинг Ғарбий Австралия штатидаги Пилбара минтақасида, қолган иккитаси эса Бразилиянинг Каражас ҳавзасида жойлашган. Бу икки ҳудуд глобал темир рудаси саноатининг асосий марказлари ҳисобланади.

Рейтингда биринчи ўринни Бразилиянинг Серра Норте кони эгаллайди. Вале компаниясига тегишли бўлган ушбу мажмуа йилига 102,8 миллион тонна темир рудаси қазиб чиқаради. Бу ерда руда таркибида темир улуши 66 фоизгача етади ва у дунёдаги энг юқори сифатли конлардан бири сифатида тан олинади.

Иккинчи ўринда яна Вале компаниясининг Саражáс Серра Сул С11Д лойиҳаси жойлашган. Унинг йиллик ишлаб чиқариш ҳажми 76,67 миллион тоннани ташкил этади. Қарийб 19,5 миллиард доллар сарфланган ушбу лойиҳа конвеер тизими асосида ишлаши билан ажралиб туради ва дизел юк машиналаридан деярли фойдаланмайди.

Учинчи ўрин Австралиядаги Мт Невман Жоинт Вентуре конига насиб этган. БҲП компанияси томонидан бошқариладиган ушбу мажмуа йилига 66,99 миллион тонна темир рудаси қазиб чиқаради. У Пилбарадаги энг йирик темир рудаси ишлаб чиқариш обектларидан бири ҳисобланади.

Шунингдек, рейтингда Австралиянинг Жимблебар Ҳуб, Ареа С Мине, Соутҳ Фланк, Греатер Том Присе, Кингс Валлей, Яндисоогина Мине ва Чристмас Среек Мине каби йирик конлари ҳам ўрин олган. Бу конлар БҲП, Рио Тинто ва Фортессуе каби халқаро компаниялар томонидан ўзлаштирилмоқда ва жаҳон бозорига миллионлаб тонна темир рудаси етказиб бермоқда.

Таҳлилчиларга кўра, айрим конларнинг ишлаш муддати 2030-йиллардан бошлаб тугаши кутилмоқда. Масалан, Чристмас Среек конини 2031 йилгача ёпиш режалаштирилган бўлса, энг янги ва истиқболли С11Д лойиҳаси 2059 йилгача ишлаши кўзда тутилган.

Мутахассислар йирик конларда автоном карер самосваллари, ҳайдовчисиз темирйўл таркиблари ва узун конвеер тизимлари каби замонавий технологиялар жорий этилаётганини таъкидламоқда. Бу ишлаб чиқариш харажатларини камайтириш, ёнилғи сарфини қисқартириш ва пастроқ таркибли рудаларни ҳам иқтисодий жиҳатдан самарали ўзлаштириш имконини бермоқда.

Таъкидланишича, жаҳонда темир рудасига бўлган талаб ҳали ҳам юқори даражада сақланиб турибди. Шу сабабли кончилик компаниялари мавжуд захиралардан самарали фойдаланиш билан бир қаторда, келажакда янги йирик темир рудаси ҳавзаларини аниқлаш ва ўзлаштиришга ҳам катта эътибор қаратмоқда.