Сув тубидаги ҳайратланарли кадрлар. “Океан фотографи — 2026” танлови финалчилари эълон қилинди

Сув ости дунёсининг ҳайратланарли лавҳалари: "Океан фотографи — 2026" танлови финалчилари ма'лум бо'лди.

Ҳакамлар ҳай'ати океан ва унинг бой ҳаётига баг'ишланган "Океан фотографи — 2026" фототанловининг финалчиларини э'лон қилди. Ушбу танлов океаннинг го'заллиги ва улуг'ворлигига, денгиз экотизимларининг заифлигига ва уларни ҳимоя қилиш заруратига э'тибор қаратади.

**Янги Зеландия**

**Фото:** "Ёввойи табиат" номинацияси финалчиси / Аллан Кронин. Янги Зеландия сувларида денгиз тюлени скатни емоқда, денгиз қушлари эса о'лжадан қолган бо'лакларни кутиб, унинг атрофида то'планган. Тюлен скатни бутунлигича юта олмагани учун уни қайта-қайта ҳавога ирг'итиб, майда бо'лакларга ажратади. Сурат кичик қайиқдан туриб олинган.

**Мексика**

**Фото:** "Инсон ва табиат алоқаси: одамлар ва сайёра" номинацияси финалчиси / Анита Верде. Мексиканинг Қуйи Калифорния соҳиллари яқинидаги тиниқ сувларда улкан ойбалиқ.

**Таити**

**Фото:** "Тасвирий сан'ат" номинацияси финалчиси / Бен Зоуард. Таити соҳилларида улкан то'лқин қирг'оққа урилмоқда. Унинг чо'ққиси қуруқлик томондан эсаётган шамол та'сирида шаклланган, қуёш нури эса сув сачраган томчиларни ёрқин пардага айлантирган. Сурат гидросиклдан туриб, узоқ фокусли обьектив ёрдамида олинган. Океандаги шовқинли лаҳза япон рассоми Кацусика Хокусайнинг машҳур "Канагавадаги катта то'лқин" о'йма тасвирини эслатувчи композицияга айланган.

**Скорпена ва калтакесакбалиқ**

**Фото:** "Ёввойи табиат" номинацияси финалчиси / Андреа Мишелутти. Скорпена калтакесакбалиқни ютмоқда. Суратдаги ихчам композиция икки балиқ о'ртасидаги айни жараённи янада яққол ко'рсатади. Фотограф чақнаш чирог'ига махсус мослама о'рнатиб, ёруг'ликни бевосита балиқларга ё'налтирган, фон эса хира қолдирилган.

**Индонезия**

**Фото:** "Инсон ва табиат алоқаси: одамлар ва сайёра" номинацияси финалчиси / Сирачаи Арунругстичаи. Индонезиянинг Ламалера қишлог'и кит овчиси қо'лида гарпун билан косаткага ташланиш учун қайиқдан сакрамоқда. Кашалотдан ташқари, косатка Ламалера аҳолиси овлайдиган энг йирик о'лжалардан биридир. Бундай ов о'та хавфли ҳисобланади. Суратдаги косатка охир-оқибат ҳалок бо'лди, бироқ қайиқни аг'дариб юборишга улгурди. Шундан со'нг балиқчиларни бошқа кемалар ёрдамида қутқаришга то'г'ри келди. Маҳаллий аҳоли 600 йилдан ошиқ вақтдан буён тирикчилик учун китлар ва бошқа кицимонларни овлаб келади, го'шт эса қишлоқнинг барча аҳолисига тақсимланади. Бугунги кунда моторли қайиқлардан фойдаланиш ушбу ан'анавий машг'улотни тобора баҳсли ҳолатга келтириб, уни маданият, тирикчилик манбалари ва денгиз табиатини муҳофаза қилиш борасидаги кескин мунозаралар мавзусига айлантирмоқда.

**Гавайи**

**Фото:** "Табиатни муҳофаза қилиш: умид" / Леигҳтон Лум. Гавайи тюлени бир ҳафталик боласини ёнига олиб, Вайкикидаги Каймана пляжида дам олмоқда. Ург'очи тюленлар болаларини тахминан олти ҳафта давомида эмизади ва бу даврда деярли о'злари озиқланмайди. Шу вақт ичида улар тана вазнининг учдан бир қисмигача ё'қотиши мумкин. Бу пайтда болалари эса тез о'сиб, мустақил ҳаётга тайёрланади.

**Беш скат**

**Фото:** "Тасвирий сан'ат" номинацияси финалчиси / Жоҳн Ковитз. Бешта олачипор бургуцимон скат қумли денгиз туби узра сузиб юрибди, уларнинг оқ дог'ли қорамтир танаси эса оч рангли фон билан кескин ажралиб турибди. Бу скатлар ко'пинча озуқа излаб гуруҳ бо'либ ҳаракатланади. Улар электр рецепторлари ёрдамида қум қатлами остига яширинган моллюскалар ва қисқичбақасимонларни топиб олади.

**Англия**

**Фото:** "Табиатни муҳофаза қилиш: та'сир" номинацияси финалчиси / Эдуардо Сантана де Вега. Англиянинг жануби-г'арбий соҳиллари яқинида саккизоёқ омар тутиш учун қо'йилган тузоқ ичидан бошини чиқармоқда. Дастлаб ҳайвон тузоққа тушиб қолгандек ко'ринади. Аслида эса саккизоёқлар бундай тузоқларга қисқичбақа ва омарларни ейиш учун киради ва кейин о'злари ташқарига чиқиб кетади.

**Акулани кузатиш**

**Фото:** "Табиатни муҳофаза қилиш: умид" / Томас Павй. Бу сурат номсиз акуланинг олимлар томонидан алоҳида таниб олинадиган жониворга айланиш жараёнини ко'рсатади. Фотоидентификация ва лазер ёрдамида калибрланган видеокузатув орқали олимлар акулаларни узоқ вақт давомида кузатиши, уларнинг о'лчами ва жинсини аниқлаши ҳамда популяциядаги о'згаришларни қайд этиши мумкин. Тадқиқотлар ҳайвонларни о'зига жалб қилиш учун о'лжа ёки бошқа воситалардан фойдаланмасдан олиб борилади. Улар Франсия Полинезиясида алоҳида маданий аҳамиятга эга ва муҳофаза қилинадиган таматароа тури ҳақида ко'проқ ма'лумот олишга ёрдам беради.

**Хитой**

**Фото:** "Табиатни муҳофаза қилиш: та'сир" номинацияси финалчиси / Жингьи Зҳанг. Хитойдаги Чимелонг Осеан Кингдом океанариумида эркак косатка ҳовузнинг бетон тубида ҳаракациз ётибди. Унинг кучли осилиб қолган орқа сузгичи узоқ вақт асирликда сақланишнинг яққол оқибатларидан биридир. Бу ҳайвонлар ёшлигида Россия қирг'оқлари яқинидаги Охота денгизидан тутиб олинган. Улар оилавий гуруҳларидан ажратилиб, океандаги косаткалар ҳаётининг ажралмас қисми бо'лган табиий ижтимоий муҳитдан маҳрум қилинган.

**Австралия**

**Фото:** "Саргузаштлар" номинацияси финалчиси / Герго Ругли. Сиднейдаги Тамарама пляжида делфинлар сöрфчилар ёнида то'лқинлар устида сузмоқда. О'ша куни кучли то'лқинлар кузатилган ва қуруқлик томондан шамол эсган. Делфинлар галаси бир соатдан ко'проқ вақт давомида сöрфчилар яқинида бо'либ, то'лқинлар бо'йлаб худди одамлар денгиз манзарасининг одатий бир қисмидек табиий ҳаракатланган.

**Маржонлар орасидаги қисқичбақа**

**Фото:** "Ко'ринмас океан: яширин оламлар" номинацияси финалчиси / Андреа Мишелутти. Тухумлари билан қисқичбақа маржон шохлари орасида яшириниб турибди. Фотограф тухумлар атрофида оловсимон ёрқинлик ҳосил қилиш учун чақнаш чирог'ини махсус мослама билан маржон ортига жойлаштирган. Олд томондан берилган қо'шимча ёруг'лик эса нозик муҳитга зарар етказмаган ҳолда ҳайвоннинг о'зини ко'рсатишга ёрдам берган.

"Океан фотографи — 2026" танловининг алоҳида номинациялари г'олиблари ҳамда бош соврин соҳиби сентябр ойида э'лон қилинади.