Суд жараёнига замонавий ҳуқуқий механизмлар жорий этилмоқда
Президент суд тизимини кенг кўламли ислоҳ қилишни назарда тутувчи "Адолат 2030" стратегиясини маъқуллади. Ҳужжат одил судловнинг мустақиллиги ва ундан фойдаланиш имкониятини ошириш, судгача бўлган босқичда суд назоратини кучайтириш ва ягона суд тизимини яратишга қаратилган.
Суд тизимига замонавий ҳуқуқий механизмлар жорий этилмоқда.
2026-йил 14-августдаги УП-160-сонли Президент Фармони "Адолат-2030" стратегияси: Янги О'збекистонда инсон ҳуқуқларини ишончли ҳимоя қиладиган халқ ва адолатли суд тизимини қуриш то'г'рисида" қабул қилинди.
Суд ислоҳотининг устувор ё'налишлари:
Ҳужжатда қуйидагилар тасдиқланади:
Суд назоратининг холислиги ва самарадорлигини ошириш учун 2027-йил 1-июлдан бошлаб жами 319 нафар ма'мурий ходимдан иборат минтақалараро судлар ташкил этилади. Ушбу судлар умумий юрисдикция судлари ва ма'мурий судлар томонидан юборилган ишларни ко'риб чиқиш ваколатига эга бо'лади ва уларнинг юрисдикцияси бир нечта ма'мурий-ҳудудий бирликларни қамраб олади.
2027-2030-йилларда мавжуд суд тизими ходимлари даражасидаги барча ҳудудларда фуқаролик ишлари бо'йича туман ва шаҳар судлари ташкил этилади. Бу фуқароларнинг, айниқса чекка ҳудудларда, адолатга эришиш имкониятларини яхшилайди.
Жиноят ишлари бо'йича судгача бо'лган босқичда суд назоратини кучайтириш.
2027-йил 1-июлдан бошлаб, "асосли шубҳа" (Прима Фасие) халқаро стандартига мувофиқ, шахсни ҳибсга олишнинг қонунийлиги ва асослилигини, шунингдек, гумон ёки айбловлар учун асосларнинг етарлилигини текшириш учун ордер бериш то'г'рисидаги илтимосномани ко'риб чиқишда, тергов судяси, шубҳа туг'илганда, терговнинг махфийлигини та'минлаган ҳолда қо'шимча ҳужжатларни со'раш ҳуқуқига эга.
Ягона суд амалиётини ривожлантириш.
2027-йил 1-августдан бошлаб, ягона суд амалиётини ("Преседенц" реестри) ташкил этувчи Олий суд Раёсати қарорларини белгиланган тартибда очиқ нашр этиш ва мунтазам равишда янгилаб бориш амалиёти жорий этилади.
Ягона суд амалиётини ривожлантириш учун ихтиёрий равишда эксперт кенгашлари ҳам ташкил этилади.
Бундан ташқари, 2030-йилга келиб судларга мурожаат қилган фуқаролар ва бизнес учун суд бинолари кириш қисмида босқичма-босқич "ягона ойна" хизмат ко'рсатиш офисларини ташкил этиш режалаштирилмоқда.
Ушбу офислар зарур ма'лумотларни қабул қилади, процессуал со'ровлар бо'йича ёрдам ко'рсатади ва рақамли суд хизматларидан фойдаланишни осонлаштиради.
"Судда фаол иштирок этиш" тамойилининг доирасини кенгайтириш.
Иқтисодий низоларни тезкор ва адолатли ҳал қилишни та'минлаш ҳамда бизнес ва инвесторлар учун вақт ва харажатларни тежаш мақсадида "Проактив ишларни бошқариш" стандарти 2028-йил 1-январдан бошлаб жорий этилади. Ушбу стандарт судяларга иш юритиш жараёнида аниқланган кичик (расмий) камчиликларни бартараф этиш чораларини ко'ришни юклайди.
Судяларни адлия билан бог'лиқ бо'лмаган вазифалардан озод қилиш.
2028-йил 1-январдан бошлаб қуйидагилар ко'зда тутилган:
Ҳужжат Миллий қонунчилик базасида э'лон қилинди ва 2026-йил 15-августда кучга кирди.
Лола Абдуазимова.