Сиёсат

Си Сзинпин Яқин Шарқ учун янги хавфсизлик архитектурасини яратишга чақирди

Си Сзинпин Яқин Шарқ учун янги хавфсизлик тизимини яратишга чақирди

Хитой раҳбари Си Сзинпин 2-сентябр куни Мисрга тўрт йилдан сўнг илк бор ташриф буюриб, Яқин Шарқ мамлакатларини ташқи аралашувларга қарши туришга ва минтақадаги хавфсизлик тизимини қайта кўриб чиқишга ундади.

Қоҳирада Миср президенти Абдулфаттоҳ ас-Сиси билан учрашувда Си Сзинпин минтақа давлатлари "ўз тақдирининг эгаси" бўлиши ва янги минтақавий "хавфсизлик архитектураси"ни кўриб чиқиши зарурлигини таъкидлади. Шунингдек, Хитой минтақа давлатлари билан биргаликда денгиз қатнови йўллари хавфсизлигини таъминлашга тайёрлигини билдирди. Бу масала Ҳормуз ва Боб ал-Мандаб бўғозларидаги можаролар туфайли юк ташишлар издан чиққани сабабли янада долзарб тус олган.

Томонлар хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорликни чуқурлаштириш ва терроризмга қарши кураш бўйича мувофиқлаштиришни кучайтиришга келишиб олдилар. Бундан ташқари, маълумотлар марказлари, яримўтказгичлар ва муҳим металлар таъминот занжирлари бўйича ҳамкорликни кенгайтириш, савдо ва инвестицияларда ўзаро миллий валюталардан фойдаланишни кучайтириш режалаштирилган.

Миср сўнгги йилларда Хитой билан иқтисодий ва ҳарбий алоқаларни кенгайтириб келмоқда. Мамлакат президенти Абдулфаттоҳ ас-Сиси ташриф арафасида Миср халқаро ҳамкорликни диверсификация қилишга интилаётганини ва глобал рақобат кучайган шароитда "стратегик мувозанат" сиёсатини олиб бораётганини маълум қилган.

Хитой учун Миср Сувайш канали ва Африкага чиқиш имконияти, шунингдек, Яқин Шарқдаги дипломатик таъсири сабаб муҳим ҳамкор ҳисобланади. Хитой компаниялари Мисрда контейнер портлари, яшил водород лойиҳалари, темир қувурлар, автомобил шиналари ва сунъий йўлдошлар ишлаб чиқариш каби соҳаларга миллиардлаб доллар сармоя киритган. Миср ҳукумати маълумотларига кўра, Сувайш канали иқтисодий зонасида Хитой инвестициялари қарийб 4 миллиард долларни ташкил этади.

Си Сзинпиннинг ташрифи АҚШ ва Эрон ўртасидаги уруш фонида Хитойнинг Яқин Шарқдаги дипломатик ва иқтисодий ролини кенгайтиришга интилаётган бир пайтга тўғри келмоқда.

Аввалроқ Хитой ва Ҳиндистон Ҳимолай чегарасида тинчлик ва осойишталикни сақлаш бўйича келишиб олгани ҳақида хабар берилганди. Икки давлат ўртасидаги чегара узоқ йиллардан бери баҳсли бўлиб, 2020-йилда ҳудудда ҳарбийлар ўртасида тўқнашув ҳам юз берган. Шундан сўнг томонлар чегарадаги вазиятни барқарорлаштириш ва ҳарбий кучлар ўртасидаги кескинликни камайтириш бўйича музокараларни давом эттириб келмоқда.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.