Шрекдан Алоуддингача: мултфилм қаҳрамонларининг реал ҳаётдаги прототиплари

**Шрекдан Алоуддингача: Мултфилм Қаҳрамонларининг Ҳақиқий Ҳаётдаги Прототплари**

Мултфилм қаҳрамонларининг кўриниши сизга ғалати даражада таниш туюлган пайтлар бўлганми? Рассомлар кўпинча илҳомни реал инсонлардан – уларнинг юз ифодалари, ҳаракатлари ва ҳатто соч турмакларидан излайдилар. Биз қайси Голливуд юлдузи Алоуддинга ўз табассумини берганини, кимнинг харизмаси Шрекни унутилмас ёвуз қаҳрамонга айлантирганини ва Винни Пух нега бир меҳрибон актёрни бунчалик эслатишини аниқладик.

**Фрекен Бок — Фаина Раневская**

Актрисанинг харизмасидан илҳомланган саҳналаштирувчи рассом Анатолий Савченко Фаина Георгиевнанинг ўзи жуда қўпол деб ҳисоблаган персонажни яратди. Аммо уни Фрекен Бок карикатура эмас, балки очиқкўнгил ва ғоятда харизматик персонаж эканлигига ишонтиришди. Натижада, айнан Раневскаянинг овоз бериши ва ҳиссаси туфайли қаттиққўл тарбиячи охир-оқибат шон-шуҳратни орзу қиладиган ва телевизор кўриб хурсанд бўладиган аёлга айланди.

**Батон — Евгений Леонов**

“Вася Куролесовнинг саргузаштлари” мултфилмидаги энг ёрқин персонажлардан бири – Батон. Унга Евгений Леонов овоз берган. Мултпликатор рассомлар актёрнинг нафақат ташқи қиёфасини, балки характерини ҳам экранга олиб чиқа олганлар. Улар Батонга Леоновнинг овози билан бирга унинг ўзига хос мимикаси, имо-ишоралари ва ҳатто машҳур “кўз қисиши”ни ҳам беришган.

**Тимсоҳ Гена — Ян Френкел**

Болалигимизнинг энг севимли қаҳрамонларидан бири бўлган Тимсоҳ Генанинг ҳам реал прототипи бор. Саҳналаштирувчи рассом Леонид Шварсман образ устида ишлаш жараёнида таниқли бастакор ва актёр Ян Френкелнинг хусусиятларидан “ўзлаштирган”. Назокатлилик, кўзларидаги чексиз меҳр, бироз букчайган қомати ва ҳатто Генанинг мафтункор тумшуғига айланган узун бурни ҳам айнан уни эслатиб туради.

**Тўтиқуш Кеша — Геннадий Хазанов**

Дастлаб Кеша шунчаки кулгили тўтиқуш бўлиши керак эди, бироқ Хазановнинг овози унга ўзгача характер ва нозик табиат ато этди. Бу овоз ташқи қиёфани қай даражада шакллантиришига ёрқин мисолдир. Жўшқин ҳаракатлар, бошни орқага ташлаш ва, албатта, ўша афсонавий кокил — буларнинг барчасида Геннадий Викторовичнинг темпераменти яққол сезилиб туради.

**Оппоғой — Марж Чемпион**

Оппоғойнинг прототипи нафис раққоса ва актриса Марж Чемпион бўлган. У студияга келиб, аниматорлар унинг кўйлагининг ҳар бир ҳаракатини ва бошининг майин бурилишини илиб олишлари учун соатлаб рақсга тушган, югурган ва турли саҳналарни ижро этиб берган. Рассомлар унинг нурли табассуми ва ўша қизларга хос соддаликни экранга олиб чиққанлар.

**Бўри — Армен Жигарханян**

“Бўри ва ит” мултфилмидаги Бўри ёдингиздами? Армен Жигарханян Бўрига фақат ўз овозинигина туҳфа қилмаган. Дастлабки эскиз актёрнинг қалин ва дадил овозига мос келмаган. Натижада рассомлар унга Жигарханянга хос букрилик, солқи қовоқлар ва маънодор нигоҳни қўшишган.

**Шрек — Морис Тие**

Шрекнинг ҳам реал ҳаётдаги прототипи бор. У “Франсуз фариштаси” лақаби билан танилган профессионал куращи Морис Тие бўлган. Унинг қўпол ташқи кўриниши ортида аслида самимий ва меҳрибон қалб соҳиби яширинган эди. Морис ниҳоятда билимдон бўлган: у 14 та тилни билган, шеърлар ёзган ва мумтоз мусиқани севиб тинглаган. ДреамВоркс студияси рассомлари унинг қиёфасини жуда нозик тарзда акс эттира олганлар.

**Сув париси Ариел — Алисса Милано**

Кўпчиликнинг севимлисига айланган сув парисининг ташқи кўриниши ёш Алисса Миланодан илҳомланиб яратилган. Ўша пайтда у актрисалик фаолиятини эндигина бошлаётган эди. Дисней рассомлари унинг нигоҳини, юз ифодаларини ва ҳатто сочларини тўғрилашдаги ўша шўх одатини ҳам акс эттиришга ҳаракат қилишган.

**Қузғунлар — Тҳе Беатлес**

Дастлаб Дисней студияси бу қаҳрамонларга Тҳе Беатлес гуруҳининг ўзи овоз беришини режалаштирганди. Аниматорлар қушларга машҳур мусиқачиларнинг ўзига хос соч турмаклари, хулқ-атвори ва ҳатто Ливерпулга хос ҳазилларини ҳам беришган. Охир-оқибат ҳамкорлик амалга ошмади, бироқ рассомлар дизайнни ўзгартирмасликка қарор қилишди, чунки у жуда жонли ва жозибадор чиққан эди.

**Винни Пух — Евгений Леонов**

Евгений Леонов овоз берган яна бир персонаж Винни Пух. Дастлаб у анча пахмоқ ва ўйинчоққа ўхшаган бўлиши керак эди, бироқ овоз бериш синовига Леонов келгач, ҳаммаси ўзгарди. Айиқчанинг овози ўзгача жаранглаши учун Леоновнинг овоз ёзувлари 30% га тезлаштирилган ва шу тариқа ўша бетакрор тембр пайдо бўлган. Аммо энг асосийси ўзгаришсиз қолди: меҳрибон табассум, бурунни кулгили тарзда қашиб қўйиш одати ва ҳеч қандай сохталик аралашмаган чин самимият.

**Эдна Мод — Эдит Хед**

Эдна Мод – “Супероила” мултфилмидаги либослар бўйича дизайнер, Пихар аниматорларининг шунчаки хаёл маҳсули эмас, балки ҳаётда бор инсондир. Унинг прототипи Голливуд афсонаси Эдит Хед бўлган. Эдит фаолияти давомида 8 та “Оскар” мукофотига сазовор бўлган ва кинематографнинг олтин даври энг ёрқин юлдузларига либослар тиккан. Эдна Эдитдан нафақат ташқи кўринишини, балки темирдек мустаҳкам характерини ҳам олган.

**Ўғрилар сардори — Фаина Раневская**

Фаина Раневская прототипи асосида яратилган яна бир образ – бу “Бремен мусиқачилари” мултфилмидаги қароқчилар сардоридир. Айтишларича, Раневскаянинг ўзи ҳам ўз мултфилм “нусхаси”дан мамнун бўлган. Персонажда актрисанинг иродали ияги, ўткир нигоҳи ва ақлбовар қилмайдиган харизмаси яққол сезилиб туради.

**Алоуддин — Том Круз**

Дастлаб Алоуддин анча ёшроқ бўлиб, Майкл Жей Фоксга ўхшаши режалаштирилган эди. Бироқ рассомлар қаҳрамонга ўзига ишонч ва ўша машҳур Голливуд жозибасини қўшишга қарор қилишди. Шу тариқа мўлжал ёш Том Крузга ўзгарди. Брендга айланган оппоқ тишли табассум, бир тутам соч ва ҳатто қошларни кўтариш маньераси — буларнинг барчасини Алоуддин ўз прототипидан мерос қилиб олган.