Шотландия бўйлаб юзлаб ёқилғи қуйиш шохобчаларида дизель ёқилғиси нархи бир литр учун 2 фунт стерлингдан ошди

Шотландия бўйлаб юзлаб ёқилғи қуйиш шохобчаларида дизель нархи бир литр учун 2 фунт стерлингдан ошиб кетди

Украина ва Яқин Шарқдаги можаролар ёқилғи қуйиш шохобчаларидаги нархларни ошириб юборди

BBC Scotland News таҳлилига кўра, Шотландиядаги юзлаб ёқилғи қуйиш шохобчаларида дизель нархи бир литр учун 2 фунт стерлингдан ошиб кетган.

Энг юқори нархлар Шотландия оролларидаги автосервисларда кузатилмоқда, у ерда ёқилғи марказий минтақадаги супермаркетларда сотиладиган дизелдан литрига 50 пенсга қимматроқдир.

Юк ташувчилар бунинг ўз бизнесларига таъсирини «ҳалокатли» деб аташди ва эндиликда юк машинасини тўлдириш ҳафтасига 250 фунт стерлингга қимматроқ тушаётганини айтишди.

RAC ташкилоти дам олиш кунлари Буюк Британияда дизелнинг ўртача нархи янги рекорд даражага етишини кутаётганини маълум қилди.

Яқин Шарқдаги давом этаётган можаро ва Россия-Украина уруши хом нефть нархини ошириб юборди, бу эса ўз навбатида ёқилғи ва энергия харажатларининг ортишига олиб келди.

Буюк Британия ҳукумати Британия халқи ва бизнесини ҳимоя қилишда давом этаётганини ҳамда бу йил ёқилғи божи оширилмаслигини билдирди.

Оркней оролларида юк ташиш фирмасини бошқарадиган Дейв Нил ёқилғи харажатлари «қийинчилик туғдираётганини» айтди

BBC Scotland News таҳлили шуни кўрсатадики, Чегара ҳудудларидан (Borders) Шетланд оролларигача бўлган ҳудудда дизель нархи литрига 2 фунт стерлингдан ортиқ бўлган камида 226 та шохобча мавжуд.

Энг юқори нархлар орол ва қишлоқ жойларида кузатилмоқда, жумладан, Гебрид оролларида 238,8 пенс ва 223 пенс, Шимолий оролларда эса 209,0 пенс ва 208,9 пенс.

Саут-Уист оролида яшовчи юк ташувчи Норман МакАскиллнинг айтишича, у бундан 40 йил аввал юк ташиш фаолиятини бошлаганида юк машинаси бакини тўлдириш литрига 32 пенсга тушган бўлса, ҳозирда бу кўрсаткич 2,22 фунт стерлингни ташкил этмоқда.

«Юк машинаси бошқарадиган ҳар қандай одам ой охирида ёқилғи ҳисобини олганда мутлақо шокка тушади. Ер юзида харажатларнинг бундай ўсишига бардош бера оладиган ҳеч қандай бизнес йўқ», деди у.

МакАскиллнинг N D MacAskill & Son юк ташиш компанияси Инвернесс, Дингволл ва Стирлинг атрофида, шунингдек, ундан ташқарида ҳам чорва молларини ташийди.

«Биз Шотландия шимолидан Англия шимолигача чорва молларини ташиш билан шуғулланамиз», деди у.

«Бу ишда ёқилғи харажати ҳалокатли даражада юқори», деди у.

МакАскилл қўшимча қилди: «Бу охирги 10 йилдан бери ҳар йили такрорланмоқда. Юк ташиш бизнесини юритиш харажатлари ҳаддан ташқари ошиб кетди.

50-60 йил аввал ташкил этилган, кўплаб юк машиналарига эга бўлган ўнлаб юк ташиш фирмалари хонавайрон бўлмоқда. Бу қачон тўхтайди?»

Оркнейдаги Сандей, Стронсей ва Идей оролларига хизмат кўрсатувчи Sinclair Haulage фирмасини бошқарадиган Дейв Нилнинг айтишича, унинг бизнеси ёзгача бўлган даврга нисбатан дизель учун ҳафтасига 400 фунт стерлинг кўпроқ маблағ сарфламоқда.

«Бу жуда қийин вазият», деди у.

Нил мижозлар тўлайдиган ҳаққа қўшимча тўлов қўшишга мажбур бўлганини айтди.

«Бу энг адолатли йўл бўлса керак», деди у. «Ёқилғи нархи тушганда, биз бу устамани олиб ташлай оламиз».

Автомобиль йўлларида юк ташувчилар ассоциацияси (RHA) ёқилғи операторларга ҳар бир транспорт воситаси учун ҳафтасига тахминан 250 фунт стерлинг қўшимча харажат келтираётганини маълум қилди.

У Буюк Британия ҳукуматини январь, март ва апрель ойларида режалаштирилган ёқилғи божи оширилишини бекор қилишга ҳамда автобуслар, юк машиналари ва фургонлар учун зарур фойдаланувчи чегирмасини жорий этишга чақирди.

Ижрочи директор Ричард Смит шундай деди: «Бу бошқа жойларда ҳам содир бўлмоқда. Испания, Франция ва Италия аллақачон тижорат транспорт воситалари операторларига дизель учун чегирмалар бермоқда. Бизнинг ҳам бунга вақтимиз келди».

Фермер Эми Хендерсон одамлар учун ҳаёт шундоқ ҳам қийин эканлигини айтди

Шотландия Миллий фермерлар иттифоқи нархларнинг ошиши фермерлар ва кичик ер эгалари (крофтерлар) учун яна бир нохуш харажат эканлигини билдирди.

Иттифоқ вакили шундай деди: «Ёқилғи фермерлик хўжаликлари учун сезиларли харажат ҳисобланади ва унинг ошиши озиқ-овқат ишлаб чиқариш таннархига тўғридан-тўғри таъсир қилади.

Ҳозирда кўплаб фермерлар ҳосил йиғими ва бошқа жадал кузги ишлар билан банд бўлган бир пайтда, ёқилғидан фойдаланишни қисқартиришнинг иложи йўқ».

Килтарлилик фермер ва мусиқачи Эми Хендерсон шундай қўшимча қилди: «Бу шунчаки тушкунликка солади. Ҳаёт шундоқ ҳам етарлича қийин».

Унинг айтишича, у ўз машинаси ёки юк машинасидан фойдаланиш борасида «логистик қарорлар» қабул қилишга мажбур бўлмоқда.

Хендерсон қўшимча қилди: «Концертлар учун нарх таклиф қилаётганда мен буни ҳисобга олишим керак».

New Start Highland ташкилотидан Жеймс Данбарнинг айтишича, ёқилғи нархининг ошиши хайрия ташкилоти қўллаб-қувватлайдиган оилаларга таъсир қилмоқда

Инвернессда жойлашган New Start Highland хайрия ташкилоти муҳтож одамларга мебел каби хайрия қилинган товарларни йиғиш ва етказиб бериш учун фургонлардан фойдаланади.

Бош ижрочи директор Жеймс Данбар шундай деди: «Ёқилғи нархининг ошиши хайрия ташкилоти сифатида бизга ҳам, биз қўллаб-қувватлаётган инсонларга ҳам тўғридан-тўғри таъсир кўрсатмоқда.

Транспорт фаолиятимизнинг асоси ҳисобланади — инқироз ва қийинчиликларга дуч келганлар зарур ашёлардан фойдаланишлари учун мебелларни йиғиш ва етказиб беришдан тортиб, кўчириш ва уйларни тозалаш каби корхона хизматларимизни юритишгача».

Унинг айтишича, хайрия ташкилоти тўлиқ электрлаштирилган транспорт паркига ўтиш жараёнида, бироқ ёқилғи харажатларининг ошиши улар қўллаб-қувватлаётган оилаларга тўғридан-тўғри таъсир қилмоқда.

RAC ташкилоти Буюк Британияда дизелнинг ўртача нархи бўйича рекорд дам олиш кунларида «деярли аниқ» янгиланишини айтди.

Сиёсат бўлими раҳбари Саймон Уильямс шундай деди: «Буюк Британияда дизелнинг ўртача нархи 198,32 пенс билан янги тарихий энг юқори даража ёқасида турибди, бу эса оилавий автомобиль учун 55 литрлик бакни тўлдириш харажатини 109 фунт стерлингга етказади.

Ҳозирда Буюк Британияда Европадаги энг қиммат дизель сотилмоқда — литрига Финляндия ва Нидерландиядан 12 пенсга қимматроқ».

У қўшимча қилди: «Бензин ҳозирда ўртача 173,6 пенсни ташкил этмоқда — бу охирги тўрт йилдан кўпроқ вақт ичидаги энг юқори нархдир. Бензин сентябрь ойида деярли 12 пенсга, Эрон уруши бошланганидан бери эса 40 пенсдан кўпроққа ошди.

Дизель фақат шу ойнинг ўзида 14,5 пенсга, 28 февралдан бери эса 55 пенсга ошди».

Юк ташувчилар автобуслар, юк машиналари ва фургонлар учун зарур фойдаланувчи чегирмасини жорий этишни талаб қилишди

AA ташкилотининг маълум қилишича, уларнинг кампанияси Буюк Британия ҳукуматини ёқилғи қуйиш шохобчаларидаги нархлар шаффофлигини жорий этишга ундаган.

Унинг айтишича, эндиликда ҳайдовчилар ёқилғи қуйиш шохобчаларидаги сўнгги нархларни текшириш ва арзонроқ ёқилғи топиш учун ташқи веб-сайтлар ва телефон иловаларидан фойдаланишлари мумкин.

AA ташкилоти Ғазначилик томонидан илк бор 2022 йил март ойида жорий этилган ёқилғи божини 5 пенсга қисқартириш чораси бекор қилинмаслиги кераклигини айтди. У дизель учун қўшимча енгилликлар бериш учун «яхши асос» борлигини қўшимча қилди.

Вакил шундай деди: «Кўпгина йирик корхоналар дизелнинг қўшимча харажатларини ўз мижозлари зиммасига, кўпинча ёқилғи устамаларининг ўзгарувчан шкаласи орқали юкласа-да, кичик корхоналар буни автоматик равишда қила олмайди.

Буларга такси ҳайдовчилари, ҳунармандлар, уй таъмирловчилар, ветеринарлар, тақачилар ва ўз мижозларига ғамхўрлик қилиш учун транспорт воситаларига таянадиган кўплаб бошқа кишилар киради».

Буюк Британия ҳукумати ёқилғи божини вақтинчалик қисқартиришни 31 декабргача узайтирганини маълум қилди.

Ҳукумат вакили шундай деди: «Эронда уруш бошланганидан бери ушбу ҳукумат Британия халқи ва бизнесини ушбу инқироздан ҳимоя қилишда давом этмоқда.

Бу шуни англатадики, ҳайдовчилар ёқилғи божини 5 пенсга қисқартириш муддати узайтирилганидан фойда кўрмоқдалар, бунда дизель йил охиригача аввалги ҳукуматдан мерос қолган режаларга нисбатан литрига 11 пенсга арзонроқ бўлади».