Шаҳарларнинг кўкаламзорлаштирилиши ўлим даражасига қандай таъсир қилиши маълум бўлди.
**Шаҳар ко'каламзорлаштиришнинг о'лим даражасига та'сири аниқланди**
**О'збекистон, Тошкент – Podrobno.uz ахборот агентлиги.**
Америкалик олимлар шаҳарларда яшил майдонларни кенгайтириш, айниқса, юқори ҳароратли минтақаларда о'лимни камайтиришга ёрдам беришини аниқладилар. Тадқиқотчилар бу хулосага 2011-2021 йиллардаги Чикаго маҳаллаларидан олинган ма'лумотларни таҳлил қилгандан со'нг келишдилар.
Тадқиқотда дарахтлар сони, ҳарорат шароитлари, о'лим сабаблари ва турли шаҳар маҳаллаларининг бошқа хусусиятлари ҳақидаги ма'лумотлар о'рганилди. Яшил майдонларнинг йиллик атиги 0,03% га ко'пайиши йилига 100 дан ортиқ о'лимнинг олдини олиши мумкинлиги аниқланди. Бог' майдонларининг кенгайиши юрак-қон томир, о'пка ва бо'г'им касалликлари ҳамда ог'ир руҳий касалликлар туфайли о'лимнинг сезиларли даражада камайишига олиб келди.
Энг сезиларли та'сир Чикагонинг энг иссиқ ҳудудларида кузатилди. У ерда дарахтларнинг ё'қолиши вақт о'тиши билан о'лимнинг ко'пайиши билан бог'лиқ эди. Тадқиқот муаллифлари дарахтлар шаҳар муҳитини совутишга ёрдам беришини ва яшил майдонлар стрессни камайтириши ва сог'лом турмуш тарзини раг'батлантириши мумкинлигини та'кидлайдилар.
Бироқ, тадқиқот бир ҳудудда дарахтларнинг мавжудлиги автоматик равишда о'лимнинг камайишига олиб келишини тасдиқламади. Вақт о'тиши билан яшил қопламанинг ко'пайиши ва мавжуд дарахтларнинг сақланиб қолиши янада муҳим омил бо'лди.
Олимларнинг фикрича, дарахтларни экиш ва асраб-авайлаш, айниқса энг иссиқ ҳудудларда, шаҳар аҳолисининг сог'лиг'ини ҳимоя қилиш ва шаҳарларнинг ко'тарилаётган ҳароратга мослашишига ёрдам беришнинг самарали воситаси бо'лиши мумкин. Дарахтлар одамларни иссиқлик уришидан ҳимоя қилади, хавфли ҳаво ифлослантирувчи моддаларни филтрлайди ва стрессни самарали равишда камайтиради.
Илгари хабар қилинганидек, 2026-йил июл ойида О'збекистонда иқлим нормасидан анча иссиқ бо'лган: аксарият ҳудудларда о'ртача ҳарорат ме'ёрдан 1,3-2,3 даража юқори бо'лган ва Учқудуқда ҳаво рекорд даражадаги 49,7 даража Селсийгача қизиган. Тошкентда 19-июл куни ҳарорат 44,3 даражага етган, жанубий ва чо'л ҳудудларида эса 40 даражадан юқори ҳарорат билан 23 кунгача қайд этилган.