Саудия Арабистони Эроннинг Саудия Арабистони танкерига ҳужуми икки филиппинлик денгизчининг ўлимига сабаб бўлганини маълум қилди
Қироллик душанба куни Ҳормуз бўғозида номаълум снарядлар билан уриб туширилгани ҳақида хабар берилган Сидрнинг нишонга олинишини қоралайди.
Саудия Арабистони Эронни душанба куни кечқурун икки филиппинлик денгизчининг о'лимига сабаб бо'лган Саудия Арабистонига тегишли супертанкерга қилинган ҳужумда айблади. Қироллик бу ҳодисани қоралади.
Чоршанба куни Саудия Арабистонининг миллий юк ташиш компанияси Баҳри о'зининг Сидр кемаси "Ҳормуз бо'г'озидан о'таётганда хавфсизлик ҳодисасига" дуч келганини тасдиқлади. Денгиз хавфсизлиги фирмалари Сидр кемаси Уммоннинг Мусандам ярим оролининг шимолида снарядлар билан уриб туширилганини хабар қилишди. Тахминан шу вақтнинг о'зида Жанубий Кореяга тегишли Сенегал Просперитй супертанкери Мусандам шарқида уриб туширилгани ҳақида хабар берилган эди.
Эрон ҳали Саудия Арабистонининг айбловига жавоб бермади. Бироқ, аввалроқ Эрон бо'г'оз орқали рухсациз ё'лдан фойдаланаётганда миналарга урилганидан кейин иккита танкер ёниб кетганини ма'лум қилган эди.
Денгизчиларнинг о'лими ҳақидаги э'лон АҚШ ва Эрон о'ртасидаги бир қатор суҳбатлардан со'нг э'лон қилинди, бу уларнинг июл ойидан бери энг муҳим то'қнашуви бо'лди. АҚШ ҳарбийлари Эронга ҳаво ҳужумларини уюштирди, Эрон кучлари эса қо'шни араб давлатларидаги АҚШ базаларини ракеталар ва дронлар билан нишонга олди.
Эрон сог'лиқни сақлаш вазири чоршанба куни АҚШ ҳужумларида 18 киши ҳалок бо'лгани ва 108 киши жароҳат олганини ма'лум қилди. Эрон жанубий Сирик шаҳридаги то'йда то'рт киши, жумладан, икки бола ҳалок бо'лган АҚШ ҳужумини "уруш жинояти" деб атади. АҚШ ҳарбийлари бу хабарларни текшираётганини ма'лум қилишди.
Баҳри баёнотида Сидр билан бог'лиқ "хавфсизлик ҳодисаси" душанба куни маҳаллий вақт билан тахминан соат 23:40 (19:40 ГМТ) да Ҳормуз бо'г'озида содир бо'лганлиги батафсил баён этилган.
"Баҳри ушбу ҳодиса натижасида икки филиппинлик денгизчининг ҳалок бо'лганини чуқур қайг'у билан тасдиқлайди", деб та'кидлади компания ва "бу қийин пайтда уларнинг оилалари, яқинлари ва ҳамкасбларига чуқур ҳамдардлик ва самимий ҳамдардлик билдиради".
Кейинчалик Саудия Арабистони ташқи ишлар вазирлиги "Эроннинг Ҳормуз бо'г'озидан о'таётган Саудия Арабистони танкерини (Сидр) нишонга олишини" қоралади.
Вазирлик шунингдек, яқинда Эроннинг Иордания, Баҳрайн ва Қувайтга қилган ҳужумларини ҳам қоралади. Унда "эскалацияни то'хтатиш ва халқаро навигация хавфсизлиги ва хавфсизлигига ҳурмат ко'рсатиш зарурати", шунингдек, глобал энергия та'миноти, миллий суверенитет ва халқаро ҳуқуқ хавфсизлиги та'кидланган.
Ушбу баёнотлар денгиз хавфларини бошқариш ва разведка фирмалари Марискс ва Кплер душанба куни кечқурун Ҳормуз бо'г'озидан чиқишда ҳар бири икки миллион баррел Саудия хом нефтини ташийдиган иккита танкер бир-биридан бир неча дақиқа ичида нома'лум снарядлар билан уриб туширилгани ҳақида хабар берганидан бир кун о'тиб э'лон қилинди.
Марискснинг со'зларига ко'ра, Сидр кемаси ГМТ вақти билан соат 19:52 да, Уммоннинг Хасаб шаҳридан тахминан 16 денгиз миля (30 км) шимоли-шарқда "нома'лум снарядлар" билан уриб туширилган. Сенегал Просперитй кемаси Хасаб шаҳридан тахминан 17 денгиз миля шарқда "учта нома'лум снаряд" билан уриб туширилган. Буюк Британиянинг Денгиз Савдо Операциялари агентлиги ҳам шу жойларда иккита ҳодиса ҳақида хабар берган.
Чоршанба куни Эрон Ислом инқилоби қо'риқчилари корпуси (ИРГС) иккита нефт танкери Ҳормуз бо'г'озида "АҚШ ҳарбийларининг ноқонуний ё'л орқали транзит қилишга чақириг'и билан" "миналарга зарба бериб, портлаётгани" ҳақида баёнот берди. ИРГС кемалар "ҳозирда ёнаётганини" қо'шимча қилди.
АҚШ ҳарбийлари бу аниқ да'вога изоҳ бермади, аммо Эронга яқинда қилинган ҳужумлари "ИРГСнинг Ҳормуз бо'г'озидаги тижорат кемаларига ва америкалик ҳарбий хизматчиларга қарши яқинда уюштирилган ҳужумларига" жавобан бо'лганини та'кидлади.
Глобал нефт ва газ юкларининг бешдан бир қисми учун муҳим сув ё'ли бо'лган Ҳормуз бо'г'ози феврал ойида АҚШ ва Исроилнинг Эрон билан уруши бошланганидан бери амалда ёпилди. Бу ёпилиш Эроннинг тижорат кемаларига ракета ва дрон ҳужумлари ва АҚШнинг Эрон портларини блокада қилиши билан бог'лиқ.
АҚШ ва Эрон о'ртасида урушни тугатиш ва бо'г'озни қайта очиш бо'йича дастлабки келишув июн ойида эришилган эди, аммо Эроннинг кемаларга ҳужумлари қайта бошланганидан ва АҚШ блокадасини қайта тиклаганидан кейин бир неча ҳафта ичида барбод бо'лди.
Эрон сув ё'ли устидан ма'лум бир назоратни сақлаб қолиш борасидаги позициясини сақлаб қолди ва Уммон сувлари орқали о'тадиган жанубий ё'налишдан фойдаланаётган кемаларни нишонга олди, бу эса Эрон сувлари орқали о'тадиган афзал ко'рган ё'налишни четлаб о'тади.
Эрон ҳужумларига қарамай, АҚШ президенти Доналд Трамп бо'г'озни "очиқ" деб э'лон қилди ва АҚШ ҳарбийлари кемаларга жанубий ё'налишда ҳаракатланишда ёрдам бермоқда.
АҚШ энергетика вазири Крис Райт душанба куни Ҳормуз бо'г'ози орқали кемалар орқали 17 миллион баррел нефт о'тганини, бу уруш бошланганидан бери рекорд даражадаги кунлик нефт ҳажми эканлигини ма'лум қилди.