Руминияда Дунай дарёсидан АЕСга сув йўналтириш учун қоятош портлатилди

**Руминияда Дунайдан АЕСга сув йўналтириш учун қоятош портлатилди: Минтақавий энергетика инқирози кучаймоқда**

Руминия душанба куни Дунай дарёсининг қурғоқчиликдан азият чекаётган қисмидан ядро реакторини совитиш учун зарур бўлган сув оқимини йўналтириш мақсадида қояни портлатди. Бу минтақадаги энергетика инқирозининг мисли кўрилмаган даражада жиддийлашганини кўрсатувчи фавқулодда чора бўлди.

Ядро электр стансиялари (АЕС) реакторларини совитиш учун одатда дарё сувларидан фойдаланилади. Қўшни Венгрияда ҳам расмийлар мамлакатдаги ягона АЕСдан яна икки кун электр энергияси олиш мумкинлигини маълум қилди. Ушбу стансия ҳам совитиш тизими учун Дунай дарёсига боғлиқ бўлиб, дарё сатҳининг пасайиши унинг фаолиятига салбий таъсир кўрсатмоқда.

Европанинг катта қисмида ҳукм сураётган иссиқ ҳаво ва қурғоқчилик дарё сатҳини сезиларли даражада пасайтириб юборди. Бу ҳолат сув таъминоти, дарё транспорти ва электр энергияси ишлаб чиқариш борасидаги хавотирларни кучайтирмоқда.

**Босимни камайтириш учун автозаводлар ишлаб чиқаришни тўхтатди**

Иккала ҳукумат ҳам аҳоли ва компаниялардан электр энергияси истеъмолини камайтиришни сўради. Бош вазир Илие Боложаннинг сўзларига кўра, Руминиядаги Дасиа ва Форд автомобил заводлари электр энергияси сарфини ихтиёрий равишда тахминан 200 мегаваттга камайтириб, 19-августгача ишлаб чиқаришни тўхтатишга рози бўлди.

Боложан шундай деди: “Қурғоқчилик билан боғлиқ қийинчиликлар марказий ва ғарбий Европа билан чегаралараро алоқаларнинг чеклангани сабабли янада ортмоқда. Импорт имконияти чекланган.”

Руминиянинг Нуслеарелестриса АЕС одатда мамлакат электр энергиясига бўлган эҳтиёжининг бешдан бир қисмини таъминлайди. Бироқ дарё сатҳи пасайгани сабабли ўтган ҳафта бошида компания икки реакторидан бирини ўчиришга мажбур бўлди.

Душанба куни назорат остида амалга оширилган портлаш тўғон қуришга йўл очади. Бу тўғон Чернавода стансиясининг ишлаб турган реактори жойлашган каналга кўпроқ сув йўналтиради. Ҳарбий-денгиз кучлари бу ишлар 5-август куни якунланишини билдирди.

Мудофаа вазири Раду Мирута шундай деди: “Ядро электр стансияси 6-августдан кейин ҳам бирор кун ишласа, бу биз учун ютуқдир. Унинг бир кунлик иши ушбу операция харажатларидан уч баробар самаралироқдир.”

Дарёнинг юқори қисмида жойлашган Венгрия Пакс атом стансиясини 2-августда тўхтатишга мажбур бўлиши мумкинлигидан огоҳлантирган эди. Бироқ кейинчалик мамлакат стансияни 3-4-августгача амалдаги қисқартирилган қувватда ишлатиб туриши мумкинлигини билдириб, вазиятни бироз енгиллаштирди.

2 гигаваттлик Пакс стансияси одатда мамлакат электр энергиясининг ярмини ишлаб чиқаради. Дунай дарёси рекорд даражада пасайгач, душанба куни стансия ўз қувватининг 10 фоизидан сал кўпроқ қисмида ишлаётган эди.

Венгрия бош вазири Петер Мадяр шундай деди: “Бугун ва эҳтимол эртага 240 мегаватт электр энергияси ишлаб чиқараётган охирги турбина ишлашда давом этиши мумкин. Бу жуда яхши хабар, чунки энг кўп электр сарфланадиган кунлардан бирида стансия тўлиқ тўхтаб қолишининг олди олинади.”

У кейинчалик яқин кунлар учун Дунай сув сатҳи бўйича прогнозлар бироз ижобий тарафга ўзгарганини қўшимча қилди. Бош вазирнинг сўзларига кўра, ҳукумат мурожаатидан сўнг аҳоли ва компаниялар электр энергиясини ихтиёрий равишда қисқартирди. Бу 2-август куни талабни 700 мегаваттга камайтириб, тармоққа тушадиган оғирликни сезиларли даражада енгиллаштирди.