Роғун ГЕС қурилишини якунлаш учун яна 5,8 млрд доллар керак бўлади — С&П
**С&П маълумотига кўра, Роғун ГЕС қурилишини якунлаш учун 5,8 миллиард доллар талаб этилади**
С&П Глобал Ратингс компаниясининг янги ҳисоботида қайд этилишича, Тожикистонга Роғун гидроелектр стансиясини (ГЕС) тўлиқ қуриб битказиш учун тахминан 5,8 миллиард доллар миқдорида маблағ зарур бўлади.
Агентликнинг прогнозларига кўра, лойиҳа 2035-йилга қадар тўлиқ якунланади. Қолган харажатларни қоплаш учун халқаро молиялаштириш, давлат бюджети ва ГЕСнинг ўз даромадлари манба сифатида кўриб чиқилмоқда.
Ушбу янги прогноз С&П томонидан илгари эълон қилинган кўрсаткичлардан пастроқдир. Аввалроқ, 2026-йил февралида агентлик қолган харажатларни тахминан 6 миллиард долларга, 2025-йил августида эса 6,4 миллиард долларга баҳолаган эди. Шу билан бирга, Тожикистон молия вазири Файзиддин Қаҳҳорзода якуний суммани фақат қурилиш тугагандан сўнг аниқлаш мумкинлигини таъкидлаган.
Харажатларга инфляция, материаллар ва ускуналар нархининг ўзгариши, мураккаб геологик шароитлар ҳамда қўшимча хавфсизлик талаблари таъсир кўрсатади. Хусусан, халқаро экспертлар қўшимча ҳимоя тўғонини қуриш заруратини муҳокама қилмоқдалар.
Учинчи агрегатни 2027-йилнинг учинчи чорагида ишга тушириш режалаштирилган. Ҳозирда Роғун ГЕСда 2018 ва 2019-йилларда ишга туширилган иккита агрегат фаолият кўрсатмоқда. 2025-йилда улар 1,6 миллиард кВт/соатдан ортиқ, 2026-йилнинг биринчи ярмида эса 675 миллион кВт/соат электр энергияси ишлаб чиқарган.
Қурилиш якунлангач, Роғун ГЕСнинг умумий қуввати 3780 МВтни, йиллик электр энергияси ишлаб чиқариш ҳажми эса қарийб 14,4 миллиард кВт/соатни ташкил этади.
**Роғун ГЕС: Тожикистоннинг "аср лойиҳаси"**
Душанбедан 110 километр узоқликда, Вахш дарёсида жойлашган Роғун ГЕС минтақадаги энг йирик иншоотлардан бири ҳисобланади. Унинг қурилиши 1976-йилда бошланган, бироқ СССР парчаланганидан сўнг тўхтатиб қўйилган эди.
Кейинчалик Тожикистон ўз маблағлари, шунингдек, халқаро фондлар ва ташкилотларнинг молиявий кўмагини жалб қилган ҳолда ГЕС қурилишини давом эттирди. Ҳозирда олтита агрегатдан иккитаси ишга туширилган. Экологлар Роғун сув омборидан фойдаланиш Амударё қуйи оқимидаги ноёб экотизимларнинг деградациясини яна 60-100 йилга чўзишидан хавотирда.