Қуёшда қорайган гулкарам ва думалоқ карам - истеъмол қилиш учун яхши бўлган иссиқ тўлқинли сабзавотлар

**Қуёш нурида қиздирилган гулкарам ва то'мтоқ картошка: Ейиладиган иссиқлик то'лқини ҳосили**

Қуёшда қорайган ко'ринишга эга гулкарам ёки о'зига о'ралган бодринг сотиб олишни о'йлаб ко'расизми?

Буюк Британия бо'йлаб фермерлар о'нлаб йиллардаги энг қург'оқчил ва жазирама о'сиш мавсумларидан бири билан курашмоқдалар. Мавсумий бо'лмаган илиқ баҳордан кейин кетма-кет иссиқ то'лқинлар ҳисоб-китоблар бошланганидан бери энг кам ҳосил бо'лишини башорат қилишга олиб келди. Кучли иссиқлик нафақат етиштирилган маҳсулот ҳажмига, балки унинг эстетикасига ҳам та'сир қилмоқда.

Одатда, чакана сотувчилар о'лчам, шакл ва рангга оид қат'ий стандартларга риоя қилмайдиган мева ва сабзавотларни рад этишади. Бироқ, та'минот занжирлари зо'риқиш остида бо'лганлиги сабабли, ко'пчилик энди бо'ш жавонларнинг олдини олиш учун ушбу қоидаларни юмшатишга тайёр. Бу шуни англатадики, исте'молчилар тез орада до'конларда кичикроқ, тартибсизроқ шаклдаги ёки г'айриоддий рангдаги сабзавотларга дуч келишлари мумкин. Ҳам сотувчилар, ҳам етиштирувчилар бу маҳсулот исте'мол қилиш учун жуда мос эканлигини та'кидлайдилар.

Бу йилги ҳаддан ташқари иссиқлик гулкарам бошларининг одатдаги оқ ранг о'рнига сарг'айишига олиб келмоқда. Гулкарам, айниқса, сувга бо'лган юқори эҳтиёжи туфайли иссиқ ҳавога жуда мойил. Унинг бошлари одатда барглари билан қуёш нурларидан ҳимояланган, аммо бу йил ёруг'ликнинг ко'пайиши уларнинг сарг'айишига олиб келмоқда.

Супермаркетлар томонидан рад этилган ортиқча маҳсулотларни тарқатувчи Оддбох обуна хизмати асосчиларидан бири Эмили Ванпоперингҳ бу "соф косметик нуқсон" эканлигини ва о'симликларнинг та'мига та'сир қилмаганлигини айтди. Унинг хабар беришича, Оддбох о'тган ҳафта супермаркетларда сотиш учун жуда қоронг'и деб ҳисобланган 6000 та гулкарам бошини сотиб олган.

Ванпоперингҳнинг со'зларига ко'ра, етиштирувчилар сув захираларининг камайиб кетгани ҳақида хабар беришмоқда, бу эса гулкарам ва брокколи каби брассикаларнинг о'сишини секинлаштиради ва та'минотнинг камайишига олиб келади. Бу танқислик чакана сотувчилар тез орада "қуёшда қорайган" гулкарамни сақлашни бошлашлари мумкинлигини англатади, чунки "уларнинг энг катта даҳшати бо'ш жавонлар", деб тушунтирди у. "Улар доимо маҳсулотлар мавжудлигига ишонч ҳосил қилишни хоҳлашади".

Ҳаддан ташқари иссиқлик ҳам бодрингларнинг о'з-о'зидан буришиб кетишига олиб келмоқда. Етиштирувчилар бодрингларнинг шакли бузилганини, ба'зилари спирал шаклида эгилганини кузатмоқдалар. Ванпоперингнинг та'кидлашича, бу ҳодиса о'симликлар юқори очиқ ҳавода қизиб кетадиган иссиқхоналарда етиштирилиши ва о'симликлар стрессга учрашига сабаб бо'лиши сабабли юзага келади. "Агар улар суг'орилса ҳам, бу шунчаки ҳаддан ташқари иссиқлик, я'ни о'симлик энди о'сишга қодир эмас".

Иссиқ шароитларда ривожланадиган зараркунандалар Жон Ҳарпернинг пак чои баргларида тешиклар ҳосил қилмоқда. Саинсбурй'с, Алди ва Со-опга пак чои етказиб берадиган Ворсестерширлик фермер Жон Ҳарпер бу йил зараркунандалар томонидан яратилган кичик тешиклар туфайли одатдагидан ко'проқ маҳсулотни ташлаб юборди. Бурга қо'нг'излари иссиқ ва қуруқ муҳитда ко'паяди ва фермерлар энди пестицидлардан фойдаланишда чекланган, бу эса Ҳарпернинг ягона ҳимоя воситасига айланади. Супермаркетларнинг қат'ий косметик қоидалари "битта кичик тешик о'симликни яроқсиз ҳолга келтириши мумкин" деган ма'нони англатади, деди у, гарчи ба'зилар бу қоидаларни вақтинча юмшатган бо'лсалар ҳам. "Биз улар билан бу иссиқ даврда ишладик ва умуман олганда улар буни тушунишади", дея қо'шимча қилди у. Ҳарпер та'сирланган пак чойнинг катта қисми ҳали ҳам ейилиши мумкинлигини тасдиқлади, ҳатто қо'нг'излар учун ҳам "жуда мазали бо'либ туюлса" ҳам.

Иссиқ об-ҳаво картошканинг бир нечта алоҳида бо'лимларга айланишига олиб келиши мумкин. Кембриджширдаги картошка етиштирувчи Люси Маннснинг та'кидлашича, иссиқ об-ҳаво илдиз меваларининг о'сишига то'сқинлик қилади, натижада супермаркетлар ва чипс до'конлари одатда рад этадиган г'алати шаклдаги илдиз мевалари пайдо бо'лади. Иссиқдан кейин об-ҳаво совиганида, асосий картошка илдиз меваси о'садиган о'рнига, "у охирида бироз думалоқ о'сишга мойил бо'лади". "Бундай картошкани қабул қиладиган одамларни топиш жуда қийин. Шунинг учун бу биз учун жуда ко'п исрофгарчиликни англатади", деб қо'шимча қилди Маннс. "Ростини айцам, шунча овқатни ташлаб юбориш жиноятдир." Бироқ, бу "думалоқ ва шакли бузилган картошка"ларни исте'мол қилиш жуда яхши, деб ишонтирди у. "Ягона қийинчилик уларни тозалашда, лекин шунчаки думалоқ қисмини кесиб, алоҳида тозалашда."

Со'нгги йилларда ко'плаб супермаркетлар о'зларининг "номукаммал сабзавотлар" линияларини жорий этишди. Саинсбурй'с, Тессо, Моррисонс ва Ваитросе каби супермаркетлар аллақачон қийшиқ сабзавотлар учун махсус линияларни тақдим этмоқда. Ваитросе маҳсулотлари бо'йича техник менежери Калум Келли қийин об-ҳаво шароитида "исрофгарчиликни олдини олиш ва етиштирувчиларимиз ва фермерларимизга ко'проқ даромад келтириш учун асосий сабзавотлар учун о'лчам ва шакл ко'рсатмаларини юмшатишимизни" айтди. "Агар қург'оқчилик давом эца, бу йил картошка пишириш одатдагидан бироз камроқ бо'лиши мумкин. Бу сабзавотларнинг барчаси ҳали ҳам ажойиб та'мга эга, аммо ко'пчилигимиз каби, улар иссиқлик то'лқинидаги каби, улар шунчаки мукаммал ко'ринмаслиги мумкин."

Бироқ, ҳар бир камчиликни шу тарзда ҳал қилиб бо'лмайди. Британия чакана савдо консорсиумининг озиқ-овқат ва барқарорлик бо'йича директори Эндрю Опи Буюк Британиядаги та'минот камайиб бораётган бир пайтда супермаркетлар ҳам чет элдан ко'проқ озиқ-овқат импорт қилаётганини та'кидлади. "Чакана сотувчилар британиялик фермерларни қо'ллаб-қувватлаш, шунингдек, мижозлар сифатида биз до'конга борганимизда сотиб олишни кутган нарсаларимизга эга бо'лишимизга ишонч ҳосил қилиш муаммосига дуч келишмоқда", деди у. "Кузгача қийин давр бо'лади. Бу гилос каби нарсаларга ҳам та'сир қилиши мумкинлигини эшитяпмиз."

Супермаркетлар иссиқлик туфайли хориждан ко'проқ маҳсулот импорт қилишга мажбур бо'лмоқда. Британия ёзлари иқлим о'згариши билан тобора иссиқроқ ва қуруқроқ бо'либ бормоқда ва ҳозирги каби иссиқлик то'лқинлари тез-тез учраб бормоқда. Бу шуни ко'рсатадики, бундай мавсум аномалиядан камроқ ва Британия деҳқончилиги мунтазам равишда дуч келадиган нарсаларнинг олдиндан ко'ринишига айланиши мумкин. Ко'пгина фермерлар ко'пайган чиқиндиларни қабул қилишлари, суг'ориш ва сувни сақлаш тизимларини яхшилашга сармоя киритишлари ёки исте'молчиларга ко'проқ номукаммал маҳсулотларни сотиш ё'лларини топишлари керак бо'лади.

Картошка етиштирувчи Муннс бу йил супермаркетлар ё'лакларида номукаммал сабзавотларга дуч келсалар, ко'проқ одамларни сотиб олишни о'йлаб ко'ришга ундади. Одамлар янги маҳсулотларга нисбатан "бироз камроқ танлаб" бо'лишлари керак, деб маслаҳат берди у. "Биз Буюк Британияда жуда эркаланиб кетдик... Бошқа омадсиз мамлакатларда бизда бошқа танлов бо'лмайди."

**Тегишли ҳикоялар:**

* Виночилар гуллаб-яшнамоқда, аммо сабзавот фермалари қург'оқчиликда қуриб қолади

* Иссиқлик то'лқинлари озиқ-овқат до'конингизни қимматроқ қилиши мумкинми?

* Стоунхенждан Серпантингача - сун'ий ё'лдош тасвирлари иссиқ ва қуруқ ёзнинг та'сирини ко'рсатади