Қурғоқчилик олма шарбати тайёрлаш учун деярли ҳеч қандай олма қолдирмайди
Баъзи боғлар одатдаги ҳосилининг атиги 10 фоизини йиғиб олмоқда ва ноаниқ келажакка дуч келмоқда.
Сомерсетнинг машҳур олма дарахтлари узоқ давом этган ёзги қург'оқчиликдан жиддий зарар ко'рди, бу эса олма ҳосилдорлигининг кескин пасайишига олиб келди, дейди ишлаб чиқарувчилар. Ко'пгина дарахтлар мева бермади, бошқалари эса меваларини муддатидан олдин то'киб юборди, бу эса уларнинг пишиб етилишидан олдин чиришига олиб келди.
Батҳ яқинидаги Ҳоней'с Сидер компаниясидан Кимберли Жонс вазиятни "ични ог'ритувчи" деб та'рифлаб, унинг бог'и одатдаги олма ҳосилининг атиги 10 фоизини берганини айтди. Унинг та'кидлашича, унинг 25 йиллик бог'и энг қург'оқчилик йилини бошдан кечирмоқда, бу эса 2025-йилги қуруқ йил билан янада ог'ирлашди, бу эса дарахтларга стресс келтириб чиқарди ва ко'пчиликни бу йил мева бермаслик орқали энергияни тежашга мажбур қилди. Йирик тижорат брендларидан фарқли о'лароқ, Ҳоней'с Сидер фақат янги шарбатга таянади, я'ни уларнинг ишлаб чиқариши бу йил мева етишмаслиги туфайли сезиларли даражада паст бо'лади.
Сомерсетнинг 1000 акрдан ортиқ бог'ларини бошқарадиган Неил МакДоналд олмаларининг ярми пишиб етилишидан олдин тушиб кетганини, бу эса дарахтларга қург'оқчилик келтириб чиқарган стресснинг натижаси эканлигини кузатди. У вазиятнинг истеҳзолилигидан афсусда: "Қуёш каби олма сотадиган ҳеч нарса ё'қ", деди у, уларнинг баклари кучли савдо туфайли бо'ш бо'лса-да, уларни то'лдириш учун етарли мева ё'қлигини та'кидлаб.
Жонеснинг бог'идан о'таётганда, дарахтлар мева билан то'лдирилиши керак бо'лган жойда олма дарахтлари сезиларли даражада ё'қ. У одатдаги ҳосилнинг атиги 10 фоизини ташкил қилади деб тахмин қилмоқда.
Бу та'сир йирик операцияларга ҳам та'сир қилади. 1954-йилдан бери олма сиқиб келаётган Ҳигҳбридге яқинидаги Рич'с Сидер фермасида олма етиштириш бо'йича уста Жорж Скотт одатдаги 20-30 тонна ҳосилдан сезиларли даражада пасайишини кутмоқда. Унинг та'кидлашича, битта бог'да мевалар шунчалик камки, у ҳатто о'рим-йиг'им машинасини ҳам ишга туширмайди, тушган олмаларни қо'йларга қолдиради. Скотт шунингдек, одатда 200 тонна ҳосил берадиган қо'шни етиштирувчининг тахминан 30 тоннага тушиб қолганини та'кидлади. Рич'с Сидер баклари дарҳол қуриб қолмаслиги учун мавжуд захирага эга бо'лса-да, Скотт икки йиллик қург'оқчиликка чидаган дарахтларининг келажакдаги саломатлиги ҳақида хавотир билдирди. Иқлимшунослар ёзнинг иссиқ ва қуруқ бо'лишини башорат қилаётган бир пайтда, у яна бир қуруқ йил бо'лса, узоқ муддатли унумдорликдан хавотирда.
Ҳамма бог'лар ҳам бутунлай унумсиз эмас. Шептон Маллет яқинидаги МасДоналд'с Орчард Парк фермасида олма дарахтларда ҳам, ерда ҳам ко'ринади. Бироқ, белгиланганидан уч ҳафта олдин эрта ҳосил олма шарбати ишлаб чиқариш учун эмас. МасДоналднинг тушунтиришича, ичида жигарранг ва унли дог'лар бо'лган бу олма пишмаган ва қург'оқчилик стресси туфайли муддатидан олдин чириб кетган. О'рим-йиг'им машинаси кутилган ҳосилнинг тахминан ярмини ташкил этувчи бу олмаларни компост уюмига қо'шиш учун йиг'моқда. "Дарахтлар сувсиз стрессга учрайди, шунинг учун улар о'зларини қутқариш учун меваларни ерга ташлаб юборишди", деб тушунтирди у.
Сомерсетдаги олма шарбати етиштирувчилари бу алоҳида ҳодиса эмаслигини тан олишади. Метеорология идорасининг иқлимшунос олими Майк Кендон шундай деди: "Биз илгари экстремал об-ҳаво деб о'йлаган нарсани тобора ко'проқ нормал деб биламиз".
Бунга жавобан, етиштирувчилар мослашмоқда. Неил МасДоналд энди янги экилган дарахтларни суг'ормоқда, унинг со'зларига ко'ра, бу амалиёт беш йил олдин кераксиз эди. Бироқ, юзлаб акр майдондаги олма бог'ларини суг'ориш иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ эмас, юқори нархларга эга бо'лган олма етиштирувчилар учун фарқли о'лароқ.
Асосан, иқлим о'згариши Вест Соунтрй олмасининг та'мини о'згартириши мумкин. Сомерсет олмасининг аччиқ-ширин та'ми учун муҳим бо'лган Дабинетт нави бу йил қург'оқчилик туфайли эмас, балки юмшоқ қиш туфайли жуда кам олма ҳосил берди. МасДоналд Дабинетт со'нгги икки қишда бо'лмаган совуққа муҳтожлигини тушунтирди. У энди Дабинетт дарахтларига иссиқ ва қуруқ шароитларга чидамлироқ бо'лган бошқа навларни пайванд қилмоқда, бу эса иқлим о'згариши билан Сомерсет олмасининг о'зига хос та'мида о'згариш бо'лиши мумкинлигини ко'рсатади.