ҚҚСни камайтириш мижозлар учун нархларни пасайтирмайди, дейди НИ меҳмондўстлик раҳбарлари
Лондондеррй меҳмонхонаси менежери ҚҚСни камайтириш нархларни пасайтиришга ёрдам беради деб тахмин қилиш "сохта" бўлишини айтди.
Шимолий Ирландиянинг меҳмондо'стлик сектори раҳбарлари депутатларга ҚҚСнинг камайиши мижозлар учун нархларнинг пасайишига олиб келмаслигини ма'лум қилишди. Саноат Шимолий Ирландия ва Буюк Британиянинг қолган қисмидаги ҳозирги 20% дан ҚҚСни камайтиришни қо'ллаб-қувватламоқда ва Ирландия Республикасининг озиқ-овқат маҳсулотларига 9% ва турар жой учун 13,5% ҚҚС билан яхшироқ рақобатлашишга интилади.
Меҳмондо'стлик соҳаси раҳбарлари ҚҚСнинг бу камайиши уларнинг омон қолиши учун жуда муҳимлигини та'кидламоқда, айниқса чегара яқинида жойлашган бизнеслар учун, чунки улар фойда маржасининг камайиши билан курашмоқда. Буюк Британия ҳукумати бундай чақириқларни доимий равишда рад этиб, меҳмондо'стлик ҚҚСни камайтиришни ёмон мақсадли ва ҳаддан ташқари қиммат деб ҳисоблайди. Бироқ, Шимолий Ирландия саноати республикадаги бизнеслар билан то'г'ридан-то'г'ри рақобати туфайли алоҳида э'тиборга олишни талаб қилмоқда.
Ҳоспиталитй Улстер раиси Майкл Кадден афсус билан шундай деди: "Биз ҳозирда о'з географиямиз қурбонларимиз". У ҚҚС фарқлари ҳар доим мавжуд бо'лган бо'лса-да, Шимолий Ирландия бизнесларининг уларни бошқариш қобилияти бошқа ортиб бораётган харажатлар туфайли "ё'қолганини" та'кидлади. Ферманагҳдаги Лустй Бег Исланд курортини бошқарадиган Кадден Миллий ишлар қо'митасига бу пасайиш Миллий яшаш учун зарур бо'лган иш ҳақининг ошиши, Миллий суг'урта бадаллари ва та'минот занжиридаги сезиларли о'сишдан келиб чиққанини айтди.
Лондондеррйдаги Вҳите Ҳорсе меҳмонхонасининг бошқарувчи директори Селина Ҳорши бу тафовутни ко'рсатиб, ҳар 100 фунт стерлинглик савдо учун чегара бо'йлаб шунга о'хшаш бизнесга нисбатан деярли 5 фунт стерлинг ко'проқ ҚҚС то'лашини айтди. Унинг та'кидлашича, "Бу тезда ҳар йили бизда бо'лмаган бизнесда минглаб фунт стерлингга айланади". Ҳорши саноат учун ҚҚСни пасайтириш бутунлай исте'мол нархларининг пасайишига олиб келади, деб да'во қилиш "сохта" бо'лишини тан олди. Бунинг о'рнига, у бу унга ко'п сонли меҳмонларни жалб қиладиган туроператорларга рақобатбардошроқ нархларни таклиф қилиш имконини беришини тушунтирди. Унинг қо'шимча қилишича, июл ойида ушбу сектордан талаб пасайган, чунки унинг нархлари етарлича рақобатбардош эмас эди. "Агар мен нархларимни пасайтириш имкониятига эга бо'лсам, маржани ё'қотмасдан бизнесимнинг бир қисмини шу пастроқ ставкада амалга оширишим мумкин эди", деб тушунтирди у.
Ирландия Ресторанлар Ассоциацияси бош ижрочи директори Адриан Сумминс ҳам депутатлар олдида нутқ со'злаб, республикада ҚҚС ставкаларининг пасайиши бизнес ва иш о'ринларини ҳимоя қилишга ёрдам берганига оид далилларни тақдим этди. Ирландия ҳукумати дастлаб молиявий инқироздан кейин туризмни қо'ллаб-қувватлаш учун 2011-йилда ҚҚСни фавқулодда равишда 13,5% дан 9% гача қисқартиришни жорий этган эди. Бу ставка 2018-йилда 13,5% га қайтарилди, кейин пандемия даврида яна 9% га туширилди, кейин 2023-йил сентабрида 13,5% га ко'тарилди. Саноат томонидан олиб борилган интенсив лобби кампаниясидан со'нг, июл ойида овқатланиш хизмати ва иссиқ овқатлар учун 9% ставка қайта тикланди. Сумминс яқинда ушбу қисқартириш исте'молчиларга бевосита фойда келтириш о'рнига бизнеснинг "ҳаётийлигини" та'минлашга қаратилганлигини аниқлади.
Ушбу қисқартириш ба'зи сиёсий мунозараларга сабаб бо'лди, чунки у со'нгги бюджетдаги энг катта солиқларни қисқартириш чораси бо'либ, саноат учун йилига 680 миллион еврога баҳоланмоқда. Танқидчиларнинг та'кидлашича, у ёмон мақсадга ё'налтирилган ва унинг зарурлиги ҳақида етарли далилларга эга эмас.
Улстер университети иқтисодий сиёсат маркази директори Гарет Хетерингтон Шимолий Ирландияда ҚҚСни камайтириш бо'йича синов схемаси учун асос яратди. Унинг та'кидлашича, баҳолашнинг асосий натижаси бундай солиқни камайтириш инвестицияларнинг ко'пайишига олиб келадими ёки ё'қми, бу синов схемасининг камида то'рт ёки беш йил давомида ишлашини талаб қиладими, деган савол бо'лади. Хетерингтоннинг ҳисоб-китобларига ко'ра, Шимолий Ирландияда ҚҚСни камайтириш дастлаб Г'азначиликка йилига 225 миллион фунт стерлингдан 250 миллион фунт стерлинггача зарар келтиради.