Қўзиқорин қотилини озод қилиши мумкин бўлган меҳмонхонани брон қилишдаги чалкашлик
Стол тенниси турнири ва томоқ учун пастил Эрин Паттерсоннинг адвокатларига унинг судланганликларини бекор қилишга ёрдам бериши мумкин.
Меҳмонхонани брон қилишдаги хато "қо'зиқорин қотилликлари"да айбланган Эрин Паттерсоннинг озод қилинишига олиб келиши мумкин. О'тган йилнинг июл ойида Австралиянинг Гиппсланд минтақасида юзлаб одамлар стол тенниси бо'йича миллий чемпионат учун то'планишганида, мамлакатнинг энг муҳим жиноий ишларидан бири яқин атрофда содир бо'лаётган эди. Ушбу турнир Паттерсоннинг адвокатлари ҳозирда унинг суд жараёнининг адолатлилигига "ҳалокатли даражада путур етказган" деб да'во қилаётган вазиятга бехосдан ҳисса қо'шди.
Паттерсонни айбдор деб топган ҳакамлар ҳай'ати муҳокамалар пайтида оммавий ахборот воситаларининг қизг'ин ёритилишидан ажратилиши керак эди. Бироқ, минтақада турар жой етишмаслиги, стол тенниси мусобақаси туфайли янада ёмонлашди, натижада ҳакамлар ҳай'ати прокуратура а'золари, асосий полиция гувоҳи ва журналистлар билан меҳмонхонада яшашди. Паттерсоннинг юридик жамоаси энди апелляция шикояти бо'йича унинг ҳукмларини бекор қилишга ҳаракат қилмоқда.
"Ягона то'г'ри чора... қайта суд жараёнини о'тказиш то'г'рисида буйруқ", деди Паттерсоннинг адвокати Ричард Эдней.
2023 йил июл ойида Эрин Паттерсоннинг Леонгатҳадаги уйида уюштирилган ҳалокатли тушлик заҳарли қо'зиқоринлар билан бог'лиқ бо'либ, уч кишининг о'лимига ва биттасининг ог'ир жароҳатланишига олиб келди. Бу воқеа тинч Гиппсланд минтақасини глобал диққат марказига олиб чиқди. Жабрланувчилар таниқли бо'лган Корумбурра жамоаси қайг'уга ботган, Паттерсоннинг яшаш жойи бо'лган Леонгатҳа эса шокка ботган. Суд жараёни бо'либ о'тадиган Морвелл ва унинг атрофидаги шаҳарлар журналистлар, адвокатлар ва томошабинлар билан то'либ-тошган эди. Иш бо'йича кенг муҳокама судяни 12 кишидан иборат ҳакамлар ҳай'ати ушбу қаттиқ жамоатчилик назоратидан ҳимояга муҳтож деган қарорга келишига олиб келди.
Австралияда ҳакамлар ҳай'ати а'золаридан фақат судда тақдим этилган далилларни ко'риб чиқиш ва ишни фақат о'заро муҳокама қилиш қат'ий талаб қилинади, ҳатто суд жараёни тугаганидан кейин ҳам ташқи алоқа тақиқланади. Булг'аниш ва г'ийбатларнинг олдини олиш учун судя Кристофер Бил муҳокамалар бошлангандан со'нг ҳакамлар ҳай'атини ҳибсга олишга қарор қилди. Бу нисбатан кам учрайдиган чора, улар ҳукм чиқарилгунга қадар ташқи дунё билан минимал алоқада бо'лган ҳолда назорат остидаги турар жойларда қолишларини англатарди.
Бироқ, ҳакамлар ҳай'ати ва уларнинг қо'риқчилари учун мос турар жой топиш логистика муаммосига айланди. Суд жараёни дастлабки кутилганидан ошиб кетганлиги сабабли, турар жойни та'минлаш доимий курашга айланди. Стол тенниси турнири келган ҳафта, тасодифан, ҳакамлар ҳай'ати маслаҳатлашиш учун кетган ҳафтада, турар жой танқислигини янада кучайтирди.
7-июл, душанба куни соат 8:28 да судялар палатасидан келган электрон почтада адвокатларга қотилликларни тергов қилаётган бош детектив - муҳим суд гувоҳи - ва икки прокурор адвокати ҳибсга олинган ҳакамлар ҳай'ати билан бир меҳмонхонада яшаганлиги ҳақида хабар берилди. Электрон почтада ҳакамлар ҳай'ати алоҳида полдан фақат фойдаланишлари ва бошқа меҳмонлардан узоқда, конференсия хонасида овқатланишлари қайд этилган. Фое каби умумий жойлар биргаликда ишлатилган, аммо бу муаммо ҳақида хабар берган ҳакамлар ҳай'ати а'зоси ҳакамлар ҳай'ати ва прокуратурадан ҳеч ким о'ртасида ҳеч қандай алоқа бо'лмаганлигини айтди.
Судя Беале турар жой танқислигини тан олди, аммо вазиятни "аниқки, номақбул" деб топди. Тахминан икки соатдан со'нг, прокуратура вазият ҳақида бир неча кундан бери билганликларини тан олиб, жавоб берди. Уларнинг электрон почтасида детектив "[ҳакамлар ҳай'ати а'золари] у ерда эканлигини билган пайтдан бошлаб умумий жойлардан қочиш учун чоралар ко'ргани" айтилган. Прокуратура шунингдек, ҳакамлар ҳай'ати билан бир кечага мос келишини билиб, ходимлар учун муқобил меҳмонхоналар топишга ҳаракат қилди, аммо иккита адвокат учун хоналарни та'минлай олмади, улар ҳам "тасодифий алоқа"дан қочиш учун чоралар ко'ришган.
Бироқ, о'ша куни тушдан кейин судялар палатасидан келган яна бир хабар меҳмонхона масаласини тезда соя қилди: ҳакамлар ҳай'ати о'з қарорларини чиқарди ва Паттерсонни барча айбловлар бо'йича айбдор деб топди.
Паттерсоннинг адвокатлари энди меҳмонхонадаги чалкашлик "асосий қоидабузарлик" бо'либ, бу ҳукмларнинг яхлитлигини "ҳалокатли равишда бузди" деб та'кидламоқда. "Биз буни... ҳалокатли деб та'рифлаймиз", деди Паттерсоннинг апелляция бо'йича адвокати Эдней бу ҳафта Виктория апелляция судига. "Бу ерда содир бо'лган воқеа тушунарсиз ва эҳтимол ҳали ҳам тушунарсиз жараёндаги муваффақияцизлик эди."
Эдней ҳимоя томони вазиятдан бошқаларга қараганда бир неча кун ко'проқ хабардор бо'лмаганини та'кидлади. Улар о'тган йилнинг июл ойида дарҳол суд жараёнини бекор қилишни со'рашмади, балки бунинг о'рнига штатнинг ҳакамлар ҳай'ати комиссаридан ҳукмлардан кейинги ҳафталарда тергов о'тказишни икки марта со'рашди. Адвокатнинг со'зларига ко'ра, иккала со'ров ҳам рад этилди, сабаблари ошкор қилинмади.
Бир йил о'тгач, Эднининг та'кидлашича, суднинг "энг муҳим ҳафтаси"да нима бо'лганига оид "далиллар бо'шлиг'и" сақланиб қолмоқда. Меҳмонхонада ССТВ кузатуви ё'қ, уни ҳакамлар ҳай'ати билан баҳам ко'рганларнинг (шу жумладан нома'лум миқдордаги журналистларнинг) қасамёд қилган баёнотлари ё'қ ва о'тган йилнинг июл ойидан воқеаларни тасвирлаш учун фақат иккита қисқа электрон почта хабарлари мавжуд. Эдни шунингдек, о'ша пайтдаги оммавий ахборот воситаларида чоп этилган хабарни (прокуратура адвокатлари томонидан "тасдиқланмаган" ва "ноаниқ ко'ринадиган" деб рад этилган) ко'тариб, чалкашлик "одамлар алоқадан қочиш учун эшик олдида яширинишга" ва "нонушта қилмасликка" олиб келганини та'кидлади.
Судя Петер Кидд бу да'воларнинг аҳамиятини шубҳа остига қо'йиб, ҳакамлар ҳай'ати ҳар қандай жиноий суд жараёнида бошқа томонлар билан ё'лакларда ёки кафеларда мунтазам равишда учрашишини, аммо ното'г'ри мулоқотнинг олдини олишга қасамёд қилган ҳакамлар ҳай'ати а'золари томонидан доимий назорат остида эканлигини айтди. Эдни то'г'ридан-то'г'ри мулоқотнинг "ҳеч қандай далили" ё'қлигини тан олди, аммо ҳатто бегуноҳ алоқа, масалан, шунчаки детектив ёки адвокатларни ко'риш ҳам "онг ости та'сирига" олиб келиши мумкинлигини та'кидлади. Эдней меҳмонхонада "деразалар" борлигини бир неча бор та'кидлади, бу фикрга судя меҳмонхоналарнинг одатий хусусияти сифатида қарши чиқди.
Паттерсон жамоаси иккита ишни келтирди: бири судланувчининг қариндоши ё'талаётган судяга пастил таклиф қилганидан кейин судялар чиқариб юборилган, иккинчиси эса судялар судялар кузатувчисисиз таксига о'тиргани учун қайта судга бериш буюрилган.
Прокуратуранинг жавоби оддий эди. "Тизим ишлаш учун мо'лжалланганидек ишлади", деди Давлат айбловлари директори Брендан Киссане КС. Унинг та'кидлашича, судялар доимий равишда назорат остида бо'лган ва ҳар қандай мумкин бо'лган муаммо унинг ҳақиқий муаммога айланишининг олдини олиш учун дарҳол ҳал қилинган. Судялар кузатувчиси, бош терговчи ва прокуратура ҳар қандай алоқани рад этди. "Бу ишдаги далиллар шундан иборатки, бошқа ҳеч қандай шахс ва судялар о'ртасида ҳеч қандай о'заро та'сир бо'лмаган", деди Киссане, ҳимоя томонидан келтирилган бошқа ишлар ҳақиқий алоқа билан бог'лиқлигини та'кидлаб, бу "бу ердаги вазият эмас эди".
Паттерсоннинг еттита апелляция асослари бор, жумладан, далиллар бо'йича қарорлар ва прокурорнинг адолацизлиги, аммо бу аниқ аргумент, ҳимоянинг о'з тан олишича, мисли ко'рилмаган. Эдней аралашувни қабул қилиш ҳақиқий аралашув каби муҳимлигини та'кидлаб, судянинг бо'лажак судяларга қилган дастлабки мурожаатини келтирди: "Адолат нафақат амалга оширилиши, балки амалга оширилганини ко'риш керак".
Уч судя ҳозирда Паттерсоннинг апелляция шикояти ва унинг шартли равишда озод қилинишини бекор қилиш бо'йича айблов аргументини ко'риб чиқмоқда. Уларнинг қарорлари кейинроқ э'лон қилинади.