«Қора булут» ва «маҳзун» кайфият: Ҳозир Корнелл кампусидаги вазият қандай?

«Қора булут» ва «маҳзун» кайфият: Корнелл кампусида ҳозир қандай муҳит ҳукмрон

Корнелл талабалари зўрлаш иши бўйича жамоатчилик эшитувида ғазаб билдиришмоқда

Одатда, йилнинг бу фаслида Корнелл университети ўқиш учун ажойиб маскан ҳисобланади. Кузги хазонрезгилик Нью-Йорк штатининг тепаликлари бағрида жойлашган муҳташам биноларга ўзгача ранг-баранглик бахш этади.

Бироқ талабалар ва ўқитувчиларнинг айтишича, икки йил аввал шу ерда содир бўлган гуруҳли зўрлаш ҳолати бўйича тергов кампус устида «қора булут» бўлиб осилиб турибди. Бу эса ғазабни, талабалар биродарлиги (фрат) маданияти ҳақидаги хавотирларни ва университетнинг ушбу воқеага муносабатига нисбатан танқидларни кучайтирмоқда.

Элита «Иви Лигаси» (Ivy League)га кирувчи ушбу олийгоҳ талабалари ва ходимлари BBC билан суҳбатда, баъзилари аноним тарзда, 2024 йилги иш сўнгги ҳафталарда яна диққат марказига қайтганидан бери кампусдаги руҳий босим яққол сезилаётганини айтишди.

Пайшанба куни талабалар ўз хавотирларини баҳам кўришлари учун ташкил этилган талабалар ассамблеясида кўпчилик университетда жиддий ўзгаришлар қилинишини талаб қилди.

Бошқалар эса адолат қарор топмаганини «шармандалик» деб аташди ва ўз ишини ҳимоя қилиб келаётган ушбу нуфузли университетда ўқишларидан уялаётганларини билдиришди.

«Бизнинг муассасамиз ўз обрўсидан кўра хавфсизлигимизни устун қўйишини билишга ҳақлимиз», деди йиғилганларга бакалавриат талабаси София Райли Сим.

Симнинг айтишича, у ушбу воқеадан шу қадар қаттиқ тушкунликка тушганки, ўтган ҳафта давомида дарсларга қатнаша олмаган.

Гуруҳли зўрлаш иши марказидаги, аноним тарзда Жейн До деб кўрсатилган жабрланувчи 16 сентябрь куни Корнелл устидан фуқаролик даъвоси қўзғатиб, 2024 йилда талабалар биродарлиги уйида унга гиёҳванд модда берилгани ва зўрланганини маълум қилди.

У Корнелл университети уни ҳимоя қила олмаганини ва воқеага алоқадор эркакларни тегишлича жазоламаганини даъво қилди. Ушбу эркаклар матбуотда «Корнелл еттилиги» деб аталмоқда.

Корнелл зўрлаш айблови бўйича мустақил тергов ўтказилишига аллақачон розилик берган.

Университет, шунингдек, ушбу масала бўйича ҳозиргача кўрилган чораларни ҳимоя қилиб, воқеа ҳақида хабар берилганидан кейин бир неча ой давом этган «кенг қамровли тергов» ўтказганини ва амалдаги федерал фуқаролик ҳуқуқлари қонунчилигига риоя қилганини таъкидлади.

Пайшанба кунги Корнелл талабалар ассамблеясидан кўп ўтмай, Нью-Йорк губернатори Кэти Хокул штат бош прокурори Летиция Жеймс ушбу иш бўйича махсус прокурор этиб тайинланганини эълон қилди.

У илгари терговни олиб борган Томпкинс округи прокурорига «ишончини йўқотганини» айтди. Шу тариқа, Жеймс ишни Мэттью Ван Хаутендан қабул қилиб олмоқда.

Ван Хаутен идораси дастлаб далиллар айблов қўйиш учун қонуний стандартларга жавоб бермайди деган қарорга келган эди — ўтган ҳафта янги фуқаролик даъвосига жавобан жиноий тергов қайта очилишидан олдин. Бу қадамни Корнелл ҳам қўллаб-қувватлаган.

Университетда 5 октябрга белгиланган «Жабрланувчилар учун адолат» номли бўлажак норозилик намойиши кампус бўйлаб варақалар орқали тарғиб қилинмоқда. У Корнеллни зўрлаш маданиятига қарши чора кўришга чақиради.

Талаба ташкилотчилари Корнеллдан гумон қилинувчиларни ўқишдан ҳайдашни ва уларнинг дипломларини бекор қилишни, жинсий зўравонлик учун жазолаш сиёсатини қайта кўриб чиқишни, университет устидан ташқи тергов бошлашни ва кампус полицияси учун зўравонликнинг олдини олиш бўйича тренинглар ташкил этишни талаб қилмоқда.

Корнелл ушбу иш бўйича аввалги терговни тавсифлаб, шундай дейди: «Тергов якунида эшитув комиссияси бир қатор санкцияларни, жумладан, Корнеллдан ҳайдаш ва ўқишни вақтинча тўхтатиб туриш чораларини қўллади».

Корнелл интизомий жазога тортилган талабаларнинг аниқ натижаларини қонунан ошкор қила олмаслигини айтиб, «бу қонуний чеклов норозилик уйғотиши мумкинлигини тушунамиз», дея қўшимча қилди.

Кампус бўйлаб бу иш катта ғазабга сабаб бўлди.

Тўртинчи курс талабаларидан бирининг айтишича, 2024 йилда, воқеадан кейин Жейн До ҳақида миш-мишлар тарқалган пайтда у ерда яшаш жуда қийин бўлган.

Энди, икки йил ўтиб, у BBC'га ўзи ва дўстлари «руҳан эзилган» ва «ҳафсаласи пир бўлган» ҳолатда эканини айтиб, кампусдаги муҳитни «қора булут» деб таърифлади. У Корнелл вазиятни нотўғри ҳал қилган деб ҳисоблайди.

У маъмурият ўз хатоларини тан олишини истайди ва шаффофликнинг йўқлиги одамни хафа қилишини айтади.

У, шунингдек, айбловлар марказида турган «Чи Фи» (Chi Phi) биродарлиги аъзолари гуруҳ чатидаги бир нечта эркаклар нега сукут сақлаганини савол остига олди. Ушбу биродарликнинг бўлими 2024 йилда ёпилган ва ҳануз кампусга киритилмайди.

Талабалар ва жамоатчилик вакиллари пайшанба кунги йиғилишдан ўз ғазаб ва ҳафсаласи пир бўлганини изҳор қилиш учун ҳам фойдаланишди.

«Бу ерда бўлишдан, бу муассасага шу ерда ўқиш учун пул тўлаётганимдан жуда жирканаман», деди биринчи курс талабаси Элиана Долвен-Миллер. «У хонада жуда катта ғазаб бор эди, мен ҳам жуда ғазабландим».

Талабалар ассамблеяси раиси Ишан Чаудхури йиғилишни очиб, кампус «жинсий зўравонлик қурбонлари билан бирга» эканини айтди.

«Биз бунга кампусда тоқат қилмаймиз ва ўйлайманки, ҳар биримиз номидан гапириб, кампусимизда содир бўлган воқеалардан мутлақо уялишимизни айта оламан», деди Чаудхури.

Талабалар гуруҳи, шунингдек, университетдан гўёки содир бўлган жинсий зўравонлик қандай ҳал қилингани, жумладан, қандай далиллар тўплангани ва университет бу масалани кампус полициясига юборган-юбормагани ва қачон юборгани ҳақида ёзма ҳисобот беришни талаб қилувчи резолюцияни илгари сурди.

Ўқитувчилардан бири кампусдаги кайфиятни «маҳзун» деб атади. Унинг айтишича, ходимлар профессионал терапевт эмас, шунинг учун талабалар билан бундай мавзуларда қандай суҳбатлашишни билиш қийин.

Бу «шундай ақл бовар қилмайдиган вазиятки... Мен шунчаки тушунмаяпман», деди у ва университет янада қатъийроқ чоралар кўриши керакмиди-йўқми, бунга ишончи комил эмаслигини қўшимча қилди ҳамда бу кампусда биродарлик гуруҳи билан боғлиқ муаммолар биринчи марта содир бўлаётгани йўқлигини қайд этди.

BBC билан суҳбатлашган баъзи биринчи курс талабалари Корнеллга атиги ўтган ойда келишган эди.

Бир ёш қиз ўзи ва дўстлари ўша куни эрталаб яна ушбу айбловларни муҳокама қилишганини айтди. Унинг дўсти «Иви Лигаси» университетига келажакка катта умидлар билан келиб, бу ерда фақат шу мавзу янгиликлар марказида турганини кўриш оғир бўлганини айтди.

Талабалар Жейн До билан содир бўлган воқеани шунчаки қабул қила олмайдилар, деди у.

Корнелл битирувчилари ҳам ўз муносабатларини билдиришди.

1300 дан ортиқ битирувчи айбловлар қайта юзага чиққанидан кейин университетни «тезкор ва кенг қамровли» чоралар кўришга чақирувчи хатни имзолади.

«Корнелл бундан ўз кампусида жинсий зўравонликнинг кенг тарқалиши ҳақида жиддий саволлар бериш учун имконият сифатида фойдаланадими?» деб сўралади университетнинг талабалар газетасида чоп этилган хатда.

«Ёки ўз обрўсини ҳимоя қилиш учун ислоҳотлардан қочадими? Бу алоҳида ҳолат эмас».