Қайноқ мавсум ўйлагандан-да тезроқ бошланади: сотувчи 11.11 ва «Баракали жума» аксияларига қандай тайёргарлик кўриши керак?
Ноябр ойидаги атиги бир неча ҳафталик чегирмалар даврида жаҳон онлайн савдоси бутун мамлакат бюджетига таққослаш мумкин бўлган маблағларни айлантиради. 2025-йилдаги «Баракали жума»нинг атиги бир кунида харидорлар интернетда 79 млрд доллар сарфлади, Хитойдаги чегирмалар фестивалининг бир ойида эса бу кўрсаткич 253 млрд долларни ташкил этди.
Қайноқ мавсум кутилганидан ҳам тезроқ кириб келади: сотувчи 11.11 ва «Баракали жума» аксияларига қандай ҳозирлик кўриши керак?
Дунё бўйлаб харидорлар «11.11» ва «Баракали жума» аксияларини Янги йил совғаларини олдиндан олиш ёки қиммат буюмни ниҳоят катта чегирма билан харид қилиш учун кутишади. Сотувчилар учун эса бу талаб энг юқори даражага чиқадиган давр бўлиб, бу пайтда хато қилиш айниқса қимматга тушади. Маҳсулот захираси, пухта ўйланган иқтисодиёт, самарали реклама ва тезкор етказиб бериш бўлмаса, ҳатто катта чегирмалар ҳам натижани кафолатламайди.
«11.11» аксияси қандай пайдо бўлган?
«11.11» чегирмалари ёки Бутунжаҳон харидлар куни тарихи даромад олиш истагидан эмас, балки Хитойда 11-ноябр куни нишонланадиган ёлғиз инсонлар байрамидан бошланган.
2009-йилда Алибаба компанияси Бўйдоқлар кунини монетизация қилишга қарор қилди ва 11-ноябр куни 27 нафар сотувчи иштирок этган «Бренд маҳсулотларига 50% чегирма» аксиясини йўлга қўйди. Тажриба муваффақиятли чиқди: вақт ўтиши билан Хитойдаги маҳаллий байрам жаҳон электрон тижоратидаги энг йирик савдо даврларидан бирига айланди.
Ноябр чегирмаларига қизиқиш тобора ошиб бормоқда. 2025-йилда Сйбер Веек даврида жаҳон онлайн савдолари 336,6 млрд долларга етди — бу ўтган йилга нисбатан 7 фоиз кўп. Кибер-душанбадаги савдолар ҳам ўсиб, 53 млрд долларни ташкил этди (+7 фоиз йилдан йилга) [4].
Шу билан бирга, ушбу даврдаги онлайн буюртмаларнинг 70 фоизини харидорлар мобил қурилмалар орқали расмийлаштирган. Бундан ташқари, чегирмалар даври тобора чўзилмоқда, харидлар учун эса рақамли каналлар янада муҳим аҳамият касб этмоқда.
Ўзбекистон миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025-йил давомида мамлакатда э-соммерсе бозори икки баравар ўсди: 15,21 трлн сўмдан 33,55 трлн сўмгача.
Ҳисоб-китоблар учун мобил молиявий хизматлардан фойдаланаётган харидорлар сони ҳам тобора ортиб бормоқда. Масалан, 2025-йилда мобил банк иловалари орқали амалга оширилган операциялар ҳажми йил давомида 1,6 баравар ошиб, 646 трлн сўмни ташкил этди.