Қатар бош вазири Эрон билан музокараларни қайта бошлаш учун Теҳронга борди
Қатар бош вазири Эрон билан музокараларни қайта бошлаш мақсадида Теҳронга ташриф буюрди.
Қатар бош вазири ва ташқи ишлар вазири Шайх Муҳаммад бин Абдурраҳмон Ол Соний 27-август куни Эрон билан дипломатик музокараларни қайта йўлга қўйиш учун Теҳронга келди. У Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи билан учрашиб, минтақадаги вазият, кескинликни камайтириш ва томонлар ўртасида мулоқот учун шароит яратиш масалаларини муҳокама қилди.
Форс кўрфазида Эроннинг қўшниси ва АҚШ иттифоқчиси бўлган Қатар, урушаётган томонлар ўртасида яширин дипломатик канал вазифасини бажариб келмоқда. Мамлакат июн ойида АҚШ ва Эрон ўртасида ўт очишни тўхтатиш келишувига эришишда бевосита иштирок этган эди. Бироқ, июнда тузилган меморандум кейинчалик, хусусан, Эрон ва АҚШ ўртасида Уммон бўғози устидан назорат масаласидаги келишмовчиликлар сабабли амалга ошмай қолди.
Томонлар ҳозирча ҳарбий зарбаларни тўхтатган бўлса-да, урушни якунлаш бўйича дипломатик келишувга эришилмаган. Қатар ва Эрон учрашувида бўғоз орқали вақтинчалик Эрон—Уммон қўшма юк ташиш йўлагини ташкил этиш ҳамда сув йўлини миналардан тозалаш бўйича қўшма лойиҳани назарда тутувчи босқичма-босқич режа муҳокама қилинди.
Уммон бўғози ҳозир музокараларнинг асосий масалаларидан бири бўлиб қолмоқда. Урушдан аввал дунё нефт таъминотининг қарийб бешдан бир қисми ушбу сув йўли орқали ташилган. Реутерс маълумотларига кўра, 25-август куни бўғоз орқали кунига атиги 5 миллион баррел нефт ўтган. Халқаро денгиз ташкилоти эса 28-февралдан буён бўғозда 70 та ҳодиса қайд этилганини, уларда 19 нафар денгизчи ҳалок бўлганини билдирган.
АҚШ эса ҳарбий босимдан иқтисодий босимга ўтиб, Эроннинг савдо ҳамкорларига қарши янги санксиялар жорий этиш режаларини эълон қилди. Теҳрон бу чораларни “ялпи иқтисодий уруш” деб баҳолаган. Қатар бош вазирининг Теҳронга ташрифи айнан шу вазиятда Эрон ва АҚШ ўртасидаги музокараларни қайта тиклашга қаратилган навбатдаги дипломатик уриниш бўлди.
Аввалроқ Қатар иқтисодиётига Эрон билан боғлиқ уруш жиддий таъсир кўрсатгани хабар қилинганди. Мамлакат даромадларининг асосий қисми суюлтирилган табиий газ экспортига боғлиқ бўлиб, Эроннинг Қатар ҳудудидаги АҚШ ҳарбий базаларига жавоб зарбалари газ ишлаб чиқаришига зарар етказган, экспортнинг Ҳўрмуз бўғози орқали амалга оширилиши ҳам қийинлашган. Халқаро валюта жамғармаси 2026-йилда Қатар иқтисодиёти ишлаб чиқариши 8,6 фоизга қисқаришини прогноз қилган.