Қандай қилиб “Темир дафтар” ва “Аёллар дафтари”дан ёрдам олиш мумкин?
“Темир дафтар” ва “Аёллар дафтари”дан ёрдам олиш учун “Инсон” ижтимоий хизматлар марказига ёки маҳаллага мурожаат қилиш керак. Тизимга киритилиш мезонлари, мурожаат қилиш тартиби ва ёрдам турлари бир-биридан фарқ қилади. Мақолада “Темир дафтар” ва “Аёллар дафтари”дан қандай қилиб ёрдам олиш тартибини кўриб чиқамиз.
Қандай қилиб “Темир дафтар” ва “Аёллар дафтари” орқали ёрдам олиш мумкин?
“Темир дафтар” моддий аҳволи оғир бўлган оилаларни рўйхатга олиш, уларнинг муаммоларини аниқлаш ва зарур ёрдамни етказишга қаратилган тизимдир. У 2024-йилдаги 313-сон ҳукумат қарори билан тартибга солинган.
“Аёллар дафтари” эса ёрдамга муҳтож, ишсиз ёки ўзига касб ҳамда даромад манбаи яратишни истаган хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш учун шакллантириладиган рўйхат ҳисобланади. Бу тизим 2022-йилдаги 145-сонли низом асосида ишлайди.
“Темир дафтар” моддий ва ижтимоий аҳволи оғирлашган оилаларни аниқлаш, уларнинг муаммосини баҳолаш ва манзилли ёрдам кўрсатиш учун юритилади. Ижтимоий ходим оиланинг шароитини ўрганиб, тавсиянома тайёрлайди, сўнг бу тавсиянома “маҳалла еттилиги” томонидан кўриб чиқилади.
Жараён одатда 6 босқичда амалга ошади:
- Оилада меҳнатга лаёқатли ёки барқарор даромад топаётган аъзо йўқлиги;
- Оила аъзоларидан бири оғир касаллик, ногиронлик ёки доимий парваришга муҳтожлиги;
- Оила боқувчисини йўқотгани;
- Ота ёки она уч ва ундан ортиқ фарзандни ёлғиз тарбиялаётгани;
- Оиланинг даромади етарли эмаслиги ва уй-жой шароити оғирлиги;
- Ёнғин, сув тошқини, зилзила ёки бошқа фавқулодда ҳолат оқибатида оила оғир аҳволга тушиб қолгани.
Йўқ, битта талабга мос келишнинг ўзи етарли эмас. “Темир дафтар” бўйича оила ҳолати индивидуал тарзда баҳоланади: унинг даромади, оила таркиби, меҳнатга лаёқатли аъзолари, соғлиғи, уй-жой шароити, боқимандалик юки ҳамда мавжуд ижтимоий рисклар биргаликда ўрганилади. Шу сабабли “оилада ногиронлиги бўлган шахс бор” деган битта факт автоматик киритиш учун ҳам, рад этиш учун ҳам асос бўла олмайди. Масалан, оилада ногиронлиги бўлган бола ва ягона даромад топувчи бўлиши, даромад пастлиги ҳамда уй-жойнинг яшаш учун яроқсизлиги бирга учраса, бу оиланинг ёрдамга эҳтиёжи юқорироқ деб баҳоланиши мумкин.