Қанчалик салқин бўлса, шунча тежамкор: Янги Тошкент қурилишида иқлим ўзгариши ҳисобга олинади

Салқинроқ, энергия тежамкорроқ: Янги Тошкент қурилишида иқлим о'згариши ҳисобга олинади

Янги Тошкент сув ва энергия ресурсларини тежаш, экологик тоза инфратузилма ва жамоат транспортини ривожлантиришга қаратилган ечимларни амалга оширишни режалаштирмоқда. Шаҳарсозликда г'айритабиий иссиқлик то'лқинлари билан бог'лиқ хавфлар ҳам ҳисобга олинади. Бу ҳақда Янги Тошкент дирекцияси вакили Темур Аҳмедов О'збекистон ва Япония о'ртасидаги ҳамкорлик доирасида ташкил этилган Шаҳар чидамлилигини мустаҳкамлаш ва табиий офатлар хавфини камайтириш тизимлари бо'йича юқори даражадаги мулоқотда ма'лум қилди, деб хабар беради Дарё.

Аҳмедовнинг со'зларига ко'ра, Янги Тошкентнинг умумий майдони 25 000 гектардан ошади. Лойиҳа давлат ва маданият муассасалари, турар-жой мажмуалари, та'лим ва тиббиёт муассасалари ва охир-оқибат тоза саноат корхоналарини о'з ичига олган то'лақонли шаҳарни яратишни ко'зда тутади.

6000 гектар майдонни қамраб олувчи биринчи босқич 2024-йил о'рталарида бошланган ва 2035-йилга келиб якунланиши кутилмоқда. Лойиҳанинг ушбу босқичи 600 000 кишини жойлаштиришга мо'лжалланган.

"Биз шунчаки битта бино қурмаяпмиз; биз бутун бир шаҳарни яратмоқдамиз. Бизнинг ёндашувимиз кейинги 10, 20, 30 ва ҳатто 50 йилга ё'налтирилган бо'лиши керак. Минтақавий иқлим о'згаришини ҳисобга олган ҳолда қулай жойларни яратиш жиддий муаммодир", деб та'кидлади Темур Аҳмедов.

Сув ва яшил майдонлар

Янги Тошкент лойиҳаси "яшил" ва "ко'к" инфратузилмага алоҳида э'тибор қаратади. Мовий инфратузилма сув ҳавзаларини - каналлар, ко'ллар, ҳовузлар ва суг'ориш ариқларини о'з ичига олади. Яшил инфратузилма парклар, яшил майдонлар ва бошқа о'симликлар билан қопланган майдонларни о'з ичига олади.

Темур Аҳмедов суг'ориш ариқларининг муҳимлигини та'кидлади. У улар суг'ориш учун ишлатилишини ва сув буг'ланиши орқали салқин микроиқлимга ҳисса қо'шишини тушунтирди.

Янги Тошкентдаги ҳар бир участка камида 30% яшил бо'лиши шарт. Бу талаб ҳар бир қурувчи билан тузилган шартномаларда ко'рсатилган. Ушбу ко'рсаткичга қисман киритилиши мумкин бо'лган яшил томлардан фойдаланиш имконияти ҳам ко'риб чиқилмоқда.

"Яшил майдон нафақат аҳолининг қулайлиги учун муҳим. Унинг о'зига хос функционал мақсади иссиқлик ороли эффектини камайтиришдир. Агар биз шаҳар ҳароратини 5 даражага тушира олсак, бу бизга биринчи босқичда совутиш учун йилига 1 миллиард кВт/соатдан ортиқ энергия тежаш имконини беради", деб та'кидлади Дирексия вакили.

Янги Тошкентдаги бинолар ЛЕЕД, БРЕЕАМ ва ЭДГЕ халқаро яшил қурилиш стандартларига мос келиши кутилмоқда. Аҳмедовнинг со'зларига ко'ра, БРЕЕАМ дастлаб Буюк Британияда, ЛЕЕД эса АҚШда ишлаб чиқилган. Иккала стандарт ҳам халқаро. ЭДГЕ - бу сув, энергия ва материаллардан фойдаланишни баҳолайдиган содда стандарт. Шунингдек, у биноларнинг энергия самарадорлиги учун қо'шимча талабларни белгилайди.

Янги Тошкентда сув исте'моли бир киши учун кунига тахминан 150 литр деб баҳоланмоқда. Аҳмедовнинг со'зларига ко'ра, мавжуд Тошкент учун бу ко'рсаткич кунига тахминан 250-300 литрни ташкил қилади.

Яна бир мажбурий талаб ёмг'ир суви билан бог'лиқ. Ҳар бир участкадаги ёмг'ир сувининг камида 30% то'планиши ва суг'ориш учун ишлатилиши керак.

Турли манбалардан олинадиган энергия

Янги Тошкент турли хил энергия манбаларидан фойдаланишни режалаштирмоқда. Унинг катта қисми қуёш ва гидроенергетика каби қайта тикланадиган энергия манбаларидан келади. Ба'зи ресурслар Энергетика вазирлиги томонидан та'минланади, бошқалари эса то'г'ридан-то'г'ри Тошкентда жойлашган бо'лади.

Лойиҳа шунингдек, жамоат транспортини ривожлантиришни ҳам о'з ичига олади. Шаҳар учун трамвайлар, метро ва электр автобуслари режалаштирилган. Янги Тошкентни режалаштиришда "15 дақиқалик шаҳар" консепсияси қо'лланилмоқда: макон аҳолининг ҳар сафар машина ҳайдашига ҳожат қолмаслиги учун ташкил этилади.

Дирексия вакилининг со'зларига ко'ра, шаҳарни режалаштиришда ҳаддан ташқари иссиқлик ва сув тошқини билан бог'лиқ хавфлар ҳам ҳисобга олинмоқда. Шаҳар учун нафақат сув тошқинидан ҳимоя қилиш тизими, балки сувни бошқариш тизими ҳам режалаштирилган.