Сиёсат

“Педофилга таносил касали юқтиришни истаганман” — Эпштейннинг ўзбекистонлик қурбони оғриқли хотиралари билан бўлишди

Роза Гиллес моделлик орзуси ортидан Эпштейн тузоғига тушиб қолган қизлардан бири эди. Ўшанда у атиги 18 ёшда бўлган, Эпштейнга алоқадор моделлик агентининг таклифи билан АҚШга келганди. Роза бунгача Осиё агентликлари билан муваффақиятли карьера қураётганди. Бироқ Америка у ўйлаганидек бўлиб чиқмади. Ўсмир қисқа вақт ичида минглаб доллар қарздор бўлиб қолди. Шунда Роза ортга қайтиш ҳақида жиддий ўйлай бошлади. Бироқ унга Палм Бич марказидаги кўп қаватли бинода қабулхона ходими бўлиб ишлаш таклиф қилинди. Бу жинсий зўравон Жеффри Эпштейннинг идораси эди.

Ўша вақтлари Эпштейн вояга етмаганларни фоҳишаликка жалб қилишда айбланган, бироқ суд унга ниҳоятда енгил жазо тайинлаганди. Маҳкама ҳукмига кўра, миллиардер атиги 18 ойга қамалганди. Бу ҳам етмагандек, маҳкум ишлаш ҳуқуқини ўзида сақлаб қолган. Яъни эрта тонгда қамоқхонадан чиқиб, кунни ўз идорасида ўтказган. Камерага эса фақат кечқурунлари тунаш учун қайтган.

Ўзбекистонлик модел қиз билан бўлган илк ҳолат эса унинг ўша идорасида юз берган. Дам олиш куни Эпштейн Розани ёнига чақириб, оёқларини узатган ва массаж қилишни сўраган. Ўшанда қизнинг кўзи жиноятчини кузатиш учун оёғига тақилган ГПС браслетга тушиб, ажабланади. Буни кўрган Эпштейн ва унинг ёнидаги аёл кулиб юборади. Сўнг жинсий зўравон қизга кийимларини ечишни буюради.

“Мен қотиб қолдим. Ҳалиги аёл келиб, кийимларимни еча бошлади. Кейин мени у билан ёлғиз қолдириб, хонадан чиқиб кетди”, дейди Гиллес.

Жеффри Эпштейн Вест Палм Бич суди маҳкамасида Фото: Реутерс

Эпштейн ўша куни Гиллесга шаҳвоний тажовуз қилади. Миллиардер бунга ўзи қўл урган сон-саноқсиз жиноятларнинг бири сифатида енгил қараган бўлса ҳам, қиз учун ҳаммаси остин-устун бўлиб кетганди. Қолаверса, Эпштейн фақат шу кун билан чекланмади, Розага нисбатан жинояткорона хатти-ҳаракатларини одатга айлантирди. Эътиборлиси, суд педофилга юзаки жазо тайинлаш билан Гиллес каби қизларнинг қурбон бўлишига имконият яратиб берганди. Бу ҳам етмагандек, гувоҳлар шу каби жиноятлар Палм Бич округи шерифининг зобитларидан бири жойлашган хона яқинида содир бўлгани ҳақида кўрсатма берган.

“У маҳкамага тортилганда ҳам жиноятларини тўхтатмади. Худди шу ишни давом эттирарди. Унда ҳеч қандай афсусланиш ва пушаймон туйғуси йўқ эди. Менга нисбатан қилган ишлари жонимни оғритиб, энг катта жароҳатни қолдирди. Қанчалик ҳаракат қилсам ҳам, мен бундан ҳеч қачон, ҳеч қачон ўзимга кела олмайман”, дейди Роза.

Шахсини сир сақлаш шарти билан СНН телеканалига интервю берган икки аёл ҳам Роза Гиллис айтганларни тасдиқлади. Улар ҳам ўзбекистонлик қиз тажовузга учраган худди ўша бинода жинсий зўравонлик қурбони бўлишган. Гап Эпштейн илк бор судланишидан бироз аввал, аниқроқ айтганда, 2007-йилнинг ноябр ойида очилган Флорида илмий жамғармаси ҳақида боряпти. У қоғозда маориф ҳамда илмий тадқиқотларга грантлар ажратувчи хайрия ташкилоти эди.

Роза Гиллес СНН билан суҳбатда Фото: Видеодан кадр

Аёлларнинг эслашича, бинонинг 14-қаватида жойлашган бу идора меҳмонлар ва ташриф буюрувчилар билан гавжум бўлган. Жабрланувчилардан бирининг таъкидлашича, идоранинг ҳар бир бурчагида суҳбатларнинг ташқаридан тингланишига қарши махсус қурилмалар ўрнатилган. Эпштейннинг ўзи эса идорасида ўтадиган кунлари учун ўзига хос режим ишлаб чиққанди. Жиноятчи тонгни ширин кофе ва кулча билан бошлаган. Шунингдек, қамоқхонада яхши ухлай олмаганидан шикоят қилиб, вақти-вақти билан мажлислар залидаги йиғма матрасда мизғиб олган.

Гувоҳлардан бири ўзи кўриб қолган ғайритабиий бир ҳолатни эслайди: кунларнинг бирида Эпштейннинг оёғига тақилган ГПС браслет сигнал бериб қолади. Шунда у мосламани қайта созлаш ва алоқани тиклаш учун ташқарига шошилинч югуриб чиқишга мажбур бўлади. Аммо бу жиноятчи тартибларга амал қилганини англатмасди. Қурбонларга кўра, Эпштейннинг бу даврдаги хатти-ҳаракатлари ва уяцизлиги чегарадан чиқиб кетганди. У Вест Палм Бичдаги уйида ҳам, идорасида ҳам қизларга нисбатан жинсий тажовузларни давом эттирган. Ҳолбуки, ўша вақтларда уни назорат қилиш учун полиция зобитлари бириктирилганди.

Эпштейн идорасининг кириш қисмида ҳар куни икки нафар навбатчи зобит ўтирган. Бироқ гувоҳлик берган аёлларнинг таъкидлашича, полициячиларнинг ўзи жиноятчидан ҳайиқиб туришган. Роза Гиллес шериф зобити сифатида кийинган эркакка Эпштейннинг Вест Палм Бичдаги вилласида дуч келган. Қиз зобитни миллиардернинг ошхонасида кўрганини ва унда умид пайдо бўлганини таъкидлайди.

“Мен ўзимча буларнинг барчасига чек қўйиладиган кун келди, деб ўйладим”, дея ўша кунги воқеаларни эслайди Роза.

У зобитнинг Эпштейн билан ҳазиллашиб, кулишаётганини кузатди. Полициячи кўп ўтмай, жиноятчига хайрли кун тилаб, Гиллесга бирор оғиз ҳам гапирмасдан чиқиб кетди.

“Ўша полициячининг ҳолатини кўрганимдан кейин мен нима қилишингиздан қатъий назар, бу одам ҳеч қачон ҳибсга олинмаслигини тушундим. Уни ҳеч қачон тўхтатиб бўлмайди ва сиз коинотнинг энг баланд нуқтасидан туриб ҳайқирсангиз ҳам, ҳеч кимга бунинг қизиғи бўлмайди”, дейди Гиллес.

У Эпштейн тузоғига қандай тушди?

Юқорида таъкидланганидек, Гиллес Осиёда ўз карьерасини муваффақиятли қураётганди. Бу франсуз моделлик агенти Жан-Лук Брунел 2008-йили Ўзбекистонда ўтган мода намойишларининг бирида унинг ёнига келгунча давом этди. Брунел ўзини Ню Ёркдаги МС2 Модел Манагемент агентлигининг эгаси сифатида таништириб, қизга шу жойнинг ўзида шартнома таклиф қилди. Гиллес ушбу компаниянинг асосий ҳомийси айнан Эпштейн бўлганидан кейинчалик хабар топади.

Роза Гиллеснинг МС2 агентлиги учун тушган сурати Фото: СНН

Розанинг таъкидлашича, МС2 билан имзоланган шартнома агентликка қизнинг шахсий ҳаётини билвосита назорат қилиш имконини берган. Компания буни асосан қарз инструменти орқали бажарган. Масалан, Гиллес виза харажатлари учун 4 минг доллар, моделлар гавжум яшайдиган Манхеттендаги хонадон учун эса ҳар ой яна 1500 доллардан тўлаши керак эди. Қизнинг эслашича, унинг қарзи ота-онаси бир йилда ҳам топа олмайдиган даражада йириклашиб кетган.

Қўшма Штатларга келганидан бир ой ўтиб, “Америка орзуси” у учун қимматлик қилаётганини тушуниб етди. Гиллес МС2 агентлигининг Маямидаги идорасига келиб, Брунелнинг қаршисида йиғлаб юборганини эслайди. Ўшанда у 10 минг доллар қарзга ботганини, Ўзбекистонда қолган оиласи эса қизнинг даромадларига қараб қолганини таъкидлайди. Шу боис ортга қайтмоқчи эканини айтади. Бироқ Брунел уни фикридан қайтармоқчи бўлади. Роза ўша кунги воқеаларни қуйидагича тасвирлайди.

Жан-Лук Брунел менга қараб, “Жуда хафа эканингни кўриб турибман, менга бир сония бер”, деди. Сўнг кимгадир қўнғироқ қилди ва суҳбатдан кейин гўшакни қўйиб, “Мен ҳаммасини ҳал қилдим. Ота-онангга ҳозиргина 600 доллар юбордим”, деди.

Орадан қисқа вақт ўтиб, қизни ҳайратдан ёқа ушлашга мажбур қилган воқеа содир бўлди. Розанинг эслашича, ўша пайтнинг ўзида кимдир ҳақиқатдан ҳам унинг Ўзбекистондаги оиласига 600 доллар топшириб кетганди. Бу педофилнинг мамлакат бўйлаб кенг ёйилган жиноий курьерлар тармоғига эга бўлганини кўрсатади.

“Мен ўзимча кўз ўнгимда нималар содир бўлгани ҳақида ўйладим. У кимга қўнғироқ қилганини билмасдим. У ўша ерга (Ўзбекистонга-таҳ.) бориб қолган америкалик дўсти билан боғландими ёки ҳукуматдан кимгадир қўнғироқ қилиб, улар ташлаб кетишдими, тушуна олмасдим”, дея эслайди у.

Худди шу куни у агентликнинг, жумладан, Эпштейннинг “марҳаматига” тўлиқ қарам бўлиб қолганини тушунди. 2009-йил ёзида Гиллесни фотосессия ўтказиш баҳонаси билан Эпштейннинг вилласига чақиришди. Қиз шундан сўнг Маямига бирйўла кўчиб ўтишга қарор қилди. Миллиардер унга ҳафта давомида моделлик қилишни, дам олиш кунлари унинг идорасида ишлашни таклиф қилди. Қиз аввалига бундан ажабланган бўлса ҳам, қарзларидан қутулиш учун рози бўлди.

“Моделлик учун мен кастингларга боришим, портфолиомни шакллантиришим ва бошқа турли ишларни қилишим керак. Лекин сиз менга идорада ишлашни таклиф қиляпсиз. Бу менинг моделлик фаолиятимга қандай ёрдам бериши мумкинлигини тушунмаяпман”, деган эди у Эпштейнга.

Қизнинг эслашича, жиноятчи унга Флорида илмий жамғармасида илк бор тажовуз қилганидан сўнг Вест Палм Бичдаги вилласида ҳам шилқимлик қилган, номусга тегиш жиноятларини давом эттирган. Роза, шунингдек, ўзи каби таҳқирлашларга дуч келган бошқа қизлар ҳам бўлганини айтади.

“Улар ҳам муҳожирлар эди. Рус тилида урғу билан гапиришарди. Улар билан ҳам худди шу нарса содир бўлаётган эди”, дея эслайди у.

Орадан бир неча йил ўтиб, Гиллеснинг моделликда ишлари юриша бошлайди. Натижада молиявий мустақилликка эришиб, Эпштейн орбитасидан чиқиб кетади. Қиз Американинг Ўрта Ғарб ҳудудига кўчиб, бўлажак турмуш ўртоғи Пет билан учрашади. Ҳозир у фитнес мураббийи ва тренер сифатида ўзи учун янги соҳани кашф этган. Хулоса қилиб айтганда, оиланинг ҳаёти бир маромда давом этаётганди. Аммо расмийлар томонидан йўл қўйилган қўпол хато барчасини ўзгартириб юборди.

Роза Гиллес турмуш ўртоғи билан Фото: Инстаграм

Гиллес яқин вақтгача ўзининг бу қоронғи ўтмишини барчада, ҳатто ота-онасидан ҳам яшириб келган эди. Бироқ АҚШ Адлия департаменти Эпштейн ишига алоқадор ҳужжатларни эълон қилди. Ҳужжатлар орасида Роза ва жиноятчи ўртасидаги кўп йиллик ёзишмалар ҳам бор эди. Расмийлар унинг исмини яширишни унутишганди.

“Бу менинг айтиб беришим керак бўлган ҳикоям эди. Бироқ уни биров ўқиб хабар топишини хоҳламаган эдим”, дейди у.

Роза Эпштейн унинг унинг руҳий дунёсига қандай таъсир қилганини ифодалаш учун ўша вақтлари ўзи бошдан кечирган ҳолатни эслайди:

Ню Ёрк кўчалари бўйлаб юриб, таносил касаллигини юқтирмоқчи эдим. Мақсад уни педофилга юқтириб, ўлдириш эди. Чунки давлат Эпштейнни тўхтатишига ишонмасдим. Аламлиси, уни тўхтатиш менинг ишим эмасди.

Роза Гиллес Эпштейн файллари очиқланганидан кўп ўтмай, жамоатчилик эътиборига тушди. У жорий йилнинг 12-май куни АҚШ Вакиллар палатасининг назорат қўмитаси йиғилишида иштирок этиб, кўрсатма берди.

Роза Гиллес АҚШ вакиллар палатасида Фото: Геттй Имагес

Шармандали келишув

Гиллес ҳамда Эпштейндан жабр кўрган бошқа гувоҳларнинг ҳолати жиноятчига нисбатан чиқарилган ҳукм нечоғлик адолациз бўлганини яна бир бор кўрсатди. У 13 ой давом этган енгил жазо давомида ҳам ўз зўравонликларини тўхтатмади. Бунга 2008-йили Эпштейн ва Флорида жанубий округи бўйича собиқ бош прокурор Алекс Акоста ўртасида тузилган баҳсли келишув сабаб бўлди.

Гап шундаки, ФҚБ ҳамда маҳаллий полиция 2005-йилдан сўнг Эпштейнга қарши ўнлаб вояга етмаган қизларни жинсий қулликка ва фоҳишаликка жалб қилиш бўйича иш очган эди. Ҳуқуқ-тартибот идоралари тўплаган далиллар жиноятчини умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилиш учун етарли эди. Бироқ федерал прокуратура барча оғир федерал айбловларни бекор қилиб, унинг фақат штат даражасидаги енгилроқ моддалар бўйича айбини тан олишига рози бўлди. Натижада Эпштейн атиги 18 ойлик қамоқ жазосини олди. Имтиёзлар сабаб шуни ҳам амалда бор-йўғи 13 ойини ўтади.

Ушбу шубҳали шартнома жамоатчиликни ларзага солган шартлар билан тўла эди. Унинг энг ақлга сиғмас жиҳати шуки, маҳкумга ҳафтасига 6 кун, кунига 12 соатгача қамоқхонадан ташқарида бўлиш, яъни ўз идорасида “ишлаш” ҳуқуқи берилган. Қамоқхона эса фақат кечаси тунайдиган жой сифатида хизмат қилган. Эпштейнга берилган айни шу имтиёз, юқорида таъкидланганидек, Роза ва у каби қизларнинг зўравонлик тузоғига тушишига сабаб бўлган. Қолаверса, келишув жабрланганлар ва уларнинг адвокатларидан мутлақо яширинча имзоланган.

Бу ҳам етмагандек, битимга мувофиқ Эпштейнинг жиноий шериклари, жумладан, собиқ севгилиси ва шериги Гислаин Максвелл келгусида федерал жавобгарликка тортилишдан ҳимоя қилувчи юридик иммунитет билан таъминланган. Эпштейннинг адвокатлари Палм Бич округи шерифи идораси билан алоҳида келишув тузган. Ҳужжатга кўра, жиноятчи очиқликда бўлган пайти унинг идорасига келган ҳар бир ташриф буюрувчини рўйхатга олиш учун махсус навбатчи ходимлар ёлланган. Флорида ҳуқуқни муҳофаза қилиш департаменти ҳисоботига кўра, Эпштейннинг адвокати бу мақсад учун шериф идорасига жами 128 136 доллар тўлаган.

Фото: ЭПА

Эпштейнга нисбатан янги айбловлар эълон қилинган 2019-йили собиқ прокурор Алекс Акоста Трампнинг биринчи маъмуриятида Меҳнат вазири эди. Жамоатчилик босими ортидан у истеъфога чиқди. АҚШ Адлия вазирлиги 2020-йили текширув ўтказиб, Акоста 2008-йилги битим бўйича “ёмон мулоҳаза” юритгани ҳақида хулоса берди. У, хусусан, Эпштейн қурбонларига федерал айбловлар олиб ташлангани ҳақида хабар қилмаганди. Шунга қарамай, текширув Акоста ёки бошқа прокурорлар касбий қоидабузарлик содир этмагани ҳақида хулосага келди.

2019-йил 10-август куни Жеффри Эпштейн қамоқхона камерасидан ўлик ҳолда топилди. 2022-йилнинг 19-февралида эса Жан-Лук Брунел Париж қамоқхонасида худди шу қисматга учради. Эпштейннинг шубҳали вафотидан тўрт ой ўтиб, Палм Бич округи шерифи идораси жиноятчига қамоқни меҳмонхонага айлантириш имконини берган “ишга чиқиб келиш” дастурини расман тугатди.