Ўзбекистон ва Озарбайжон ўзаро савдо ҳажми ўн йил ичида 26 баравар ошгани сабабли янги қўшма лойиҳаларни белгилаб олдилар
Ўзбекистон ва Озарбайжон тўғридан-тўғри минтақавий ва бизнес ҳамкорлигини мустаҳкамламоқда, саноат, қишлоқ хўжалиги, тўқимачилик, туризм, савдо ва логистика соҳаларини янги қўшма корхоналар учун асосий тармоқлар сифатида белгиламоқда. 22-август куни Тошкентда бўлиб ўтган Ўзбекистон ва Озарбайжон минтақаларининг тўртинчи форумида ҳукумат амалдорлари, минтақавий ҳокимиятлар, ривожланиш институтлари ва икки мамлакатдан тахминан 420 та компания иштирок этди.
Ўзбекистон инвестиция, саноат ва савдо вазири Лазиз Қудратов ва Озарбайжон иқтисодиёт вазири Микайил Жабборов форумда минтақавий раҳбарлар, давлат идоралари вакиллари ва бизнес ҳамжамиятлари билан бирга иштирок этишди. Мунозаралар минтақалараро иқтисодий ҳамкорликни ривожлантириш ва компаниялар ва минтақавий маъмуриятлар ўртасида тўғридан-тўғри алоқаларни ўрнатишга қаратилган эди. Ушбу форум Озарбайжон президенти Илҳом Алиевнинг Ўзбекистонга давлат ташрифидан олдин бўлиб ўтди.
Форумда тақдим этилган маълумотларга кўра, Ўзбекистон ва Озарбайжон ўртасидаги савдо ҳажми сўнгги ўн йилликда 26 баравар ўсиб, 2025-йил охирига келиб 795 миллион долларга етди. Иккала мамлакат ҳам ўз бизнес иштирокини кенгайтирди: Ўзбекистонда Озарбайжон капитали иштирокидаги қарийб 260 та корхона фаолият юритади, Озарбайжонда эса Ўзбекистон инвестицияси иштирокидаги 130 дан ортиқ компаниялар рўйхатга олинган.
Икки давлат о'ртасидаги инвестиция ва савдо лойиҳаларининг умумий портфели 10 миллиард доллардан ошди. Тақдим этилган ма'лумотларда ушбу портфелнинг мавжуд, режалаштирилган ва таклиф қилинган лойиҳалар о'ртасида тақсимланиши батафсил баён қилинмаган, шунингдек, секторлар бо'йича батафсил ма'лумот берилмаган. Минтақалараро ҳамкорлик икки томонлама иқтисодий фаолиятни янада ривожлантириш механизми сифатида та'кидланган. Тошкент форумидан олдин О'збекистон вилоятлари раҳбарлари минтақавий ҳокимият ва бизнес билан учрашувлар о'тказиш учун Озарбайжонга ташриф буюришди. Ушбу муҳокамалар икки мамлакатнинг муайян минтақаларида ишлаб чиқариш қувватлари, инвестиция платформалари ва бизнесни бог'лаш бо'йича таклифлар ишлаб чиқишга қаратилган эди.
Саноат ҳамкорлиги асосий ё'налиш ҳисобланади. О'збекистон ва Озарбайжон хом ашё қазиб олиш ва қайта ишлашдан тортиб, тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқаришгача бо'лган турли босқичларни қамраб олувчи ишлаб чиқариш занжирларини ривожлантиришни режалаштирмоқдалар. Ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш ва янги ишлаб чиқариш корхоналарини ташкил этиш ҳам ҳамкорлик учун потенциал соҳалар сифатида белгиланди. Ушбу ёндашув қо'шма ишлаб чиқариш лойиҳаларини ишлаб чиқиш учун икки мамлакатнинг мавжуд ресурслари ва ишлаб чиқариш қувватларини бирлаштиришга қаратилган.
Бошқа устувор соҳаларга агросаноат комплекси, то'қимачилик, туризм ва ривожланиш, савдо ва логистика киради. Қишлоқ хо'жалигида бог'дорчилик, қишлоқ хо'жалиги маҳсулотларини илг'ор қайта ишлаш, озиқ-овқат ишлаб чиқариш ва замонавий совутиш инфратузилмасини ривожлантириш қо'шма лойиҳалар учун потенциал соҳалар сифатида белгиланди. Ушбу ташаббуслар қишлоқ хо'жалиги маҳсулотларини қайта ишлаш, сақлаш ва тарқатиш учун зарур инфратузилмани ҳам о'з ичига олиши мумкин. Қишлоқ хо'жалиги сектори учун аниқ инвестиция миқдори, индивидуал лойиҳалар ва амалга ошириш жадваллари тақдим этилмаган. То'қимачилик соҳасидаги ҳамкорлик ҳам муҳокама қилинди, иккала мамлакат ҳам ишлаб чиқариш алоқаларини кенгайтириш ва халқаро бозорларга чиқишни осонлаштириш учун Озарбайжоннинг транспорт ва логистика инфратузилмасидан фойдаланиш имкониятларини о'рганиб чиқди.
О'рта ё'лак Европа бозорларига маҳсулотлар етказиб беришнинг потенциал ё'налиши сифатида аниқланди. Бу соҳадаги ҳамкорлик О'збекистон ва Озарбайжон бизнеслари о'ртасидаги ишлаб чиқариш алоқаларини Марказий Осиёни Жанубий Кавказ орқали Европага бог'лайдиган мавжуд транспорт ё'налишлари билан бирлаштиради. Форумда шунингдек, туризм ва ривожланиш лойиҳалари муҳокама қилинди. Мавжуд меҳмонхона, туризм ва шаҳарсозлик ташаббуслари янги туризм ё'налишлари, курорт инфратузилмаси ва интеграциялашган ҳудудий ривожланиш бо'йича потенциал ҳамкорлик учун асос сифатида э'тироф этилди.
Форумнинг бизнес компоненти О'збекистон ва Озарбайжон компаниялари, минтақавий ма'муриятлар ва давлат идоралари иштирокидаги Б2Б ва Г2Б учрашувларини о'з ичига олди. Турли соҳалардан тахминан 420 та компания иштирок этди. Ушбу учрашувлар давомида иштирокчилар индивидуал бизнес таклифларини ко'риб чиқдилар ва уларни амалга оширишнинг кейинги босқичларини муҳокама қилдилар. Ушбу формат иқтисодий алоқаларни марказий ҳукумат муассасалари билан чеклаш о'рнига, минтақавий ҳокимият органлари ва компаниялар о'ртасида то'г'ридан-то'г'ри ҳамкорликни о'рнатишга қаратилган эди.
Форумдан со'нг иккала томон ҳам 2026–2027 йилларга мо'лжалланган қо'шма ҳаракатлар режаларини ишлаб чиқишни таклиф қилишди. Ушбу режаларда минтақавий ва бизнес даражасидаги муҳокамалар орқали аниқланган ташаббусларни амалга ошириш чоралари ко'зда тутилиши кутилмоқда. Тадбир форум давомида эришилган келишувларни расмийлаштирувчи икки томонлама ҳужжатлар алмашинуви билан якунланди.