Озиқ-овқат орқали юқадиган касалликларнинг ёзги мавсуми Трампнинг энг яхши регулятор лавозимига номзодини аллақачон синовдан ўтказмоқда

Ёзда озиқ-овқат орқали юқадиган касалликларнинг ко'пайиши Президент Доналд Трампнинг АҚШ Озиқ-овқат ва фармацевтика идораси (ФДА) раҳбарлигига номзоди доктор Хайди Овертон учун дарҳол қийинчилик туг'дирмоқда. Ко'плаб эпидемиялар ко'плаб америкаликларни касал қилди ва ҳукуматнинг жавобини танқид қилди.

Трамп Оқ уй ёрдамчиси ва шифокори Овертонни агентлик раҳбари этиб тайинлади. Бироқ, ҳозирги ва собиқ ФДА расмийлари ушбу Трампнинг содиқ тарафдори раҳбарият ва ходимларда катта ё'қотишларга дуч келган агентликни қайта тиклашнинг муҳим вазифасидан ко'ра президентга содиқликни устуворлаштириши мумкинлигидан хавотирда.

Калифорния университетининг Беркли жамоат саломатлиги мактабининг юқумли касалликлар бо'йича фахрий профессори Жон Сварцберг шундай деди: "У кайфияти паст бо'лган агентликни бошқармоқда. Бу унинг учун яхшиланиши жуда қийин бо'лади".

Унинг номзоди озиқ-овқат орқали юқадиган касалликлар учун айниқса ог'ир ёздан кейин тақдим этилди. Бундай эпидемиялар ҳар йили содир бо'ладиган ва бактериялар о'сишини раг'батлантирадиган илиқроқ шароитлар билан кучайган бо'лса-да, мутахассислар сиклоспора инфекцияларини мисли ко'рилмаган деб та'рифлашди. Сог'лиқни сақлаш расмийлари ҳам ифлосланиш манбаларини аниқлашда секинроқ ко'ринишди.

Овертоннинг тайинланиши Сенат томонидан тасдиқланишини талаб қилади, аммо эшитув санаси ҳали белгиланмаган.

Бу ёзда АҚШда Тайлор Фармс компаниясининг салати билан бог'лиқ бо'лган сиклоспора келтириб чиқарадиган портловчи диареянинг 17 000 дан ортиқ тасдиқланган ҳолатлари қайд этилди. Бу о'тган ёзда қайд этилган 1180 та ҳолатдан сезиларли даражада ошганини англатади. Бундан ташқари, беда новдалари, тухум, халапенё, музлатилган ко'к мевалар ва бошқа турли хил маҳсулотлар билан бог'лиқ Э. соли ва салмонелла касалликлари авж олди.

Ушбу чақирувлар жамоатчиликни озиқ-овқат хавфсизлиги борасида чалкаштириб юборди. Жамоат саломатлиги бо'йича мутахассисларнинг та'кидлашича, ушбу авж олишларга кечиктирилган жавоб ФДАнинг заифлашувининг аломатидир.

Нотижорат Жамоатчилик манфаатлари ё'лидаги фан марказининг озиқ-овқат хавфсизлиги ҳимоячиси Сара Сорсчер шундай деди: "Одамлар бу ёзда авж олишлардан, албатта, хафа бо'лишди ва уларнинг бунга сабаби бор. Бу аллақачон ёқасида турган тизим ва о'тган йилги қисқартиришлар ва о'тган йилги узилишлар уни ёқасига олиб чиқмоқда".

Сог'лиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш департаменти бу баҳога қарши чиқмоқда. Вакилнинг та'кидлашича, "Трамп ма'мурияти ҳар бир эпидемияга қарши кучли чоралар ко'рди. ФДА эпидемияларни текширишни давом эттириш учун зарур бо'лган ходимларга эга, чунки ходимлар сонининг о'згариши ёки кучларнинг қисқариши ФДА терговчиларига та'сир қилмаган".

Ба'зи америкаликлар Трампнинг янги ФДА раҳбарига имконият беришга тайёр бо'лса-да, бошқалари ма'муриятнинг ФДАдаги сиёсати бу ёзда жамоат саломатлигига хавф туг'дирганидан хавотирда.

59 ёшли Техаслик Девид Харгрейв 4-июл атрофида сиклоспора билан касалланганидан со'нг, со'нгги бир ярим ой давомида ҳар куни диарея билан ог'рияпти. У озиқ-овқат танлови ҳақида хавотирини билдириб, "Бу сизни қо'рқитади", деди.

Озиқ-овқатни тартибга солиш бо'йича мутахассислар бу эпидемияларнинг асосий омилини ФДАдаги сезиларли қисқартиришлар билан бог'лашади, уларнинг фикрича, бу озиқ-овқат текширувларининг камайишига ва эпидемиялар ҳақида етарлича мулоқотга олиб келган.

Сорсчер шундай деди: "Агар бизда о'ша [сиклоспора] эпидемиясида яхшироқ этиклар бо'лганида эди, биз уни ҳал қилишимиз мумкин эди".

Сиклоспора авж олиши бо'йича АҚШ Касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш марказлари (СДС) сиклоспора авж олиши бо'йича дастлабки огоҳлантиришни 14-июл куни, май ойининг бошида биринчи ҳолатлар пайдо бо'лганидан о'н ҳафта о'тгач э'лон қилди.

ФДА ва УСДА нинг собиқ ходими ва Гарвард ТҲ Чан жамоат саломатлиги мактабининг овқатланиш профессори Жеролд Манде шундай деди: "Бу ёмон алоқа туфайли жамоатчиликнинг бироз ко'проқ хавотирга тушишига ва нима бо'лаётганидан ваҳимага тушишига олиб келди".

Тоби Девис ҳам Тасо Белл ресторанида овқатланганидан кейин паразитни юқтирди, бу эса тез ёрдам бо'лимига мурожаат қилишга олиб келди. Девис озиқ-овқат орқали юқадиган эпидемиялар ҳар ёзда содир бо'лишини тан олди, аммо тажрибали агентлик ходимларининг ишдан бо'шатилиши уни ва минглаб бошқаларни касал қилган паразитга қарши курашни секинлаштирганига ишонади.

Мустақил сайловчи: "Бу о'ша ёмон хатоларнинг натижасидир. Уларнинг бепарволиги туфайли биз ко'проқ нарсаларга дуч келамиз деб о'йлайманми? Албатта", деди.

Ҳатто ҳозирги сог'лиқни сақлаш кун тартибининг ба'зи тарафдорлари ҳам Трамп ма'муриятининг қисқартиришларининг фойдалилигига шубҳа билдирмоқдалар. Сог'лиқни сақлаш вазири Роберт Ф. Кеннеди Жр. томонидан бошланган "Американи яна сог'лом қил" (МАҲА) ҳаракати билан о'зини таништирган Жаклин Каприотти озиқ-овқат хавфсизлиги ФДА учун устувор вазифа бо'лиши кераклигини та'кидлади.

Кеннедининг овқатланиш ҳақидаги хабарига ишора қилиб, Каприотти шундай деди: "Биз раг'батлантиряпмиз - 'ҳақиқий овқат енг' - биз бу озиқ-овқат хавфсиз эканлигига ишонч ҳосил қилишимиз керак".

ФДА собиқ раҳбар Марти Макарй Оқ уй билан можаро туфайли исте'фога чиққанидан бери қарийб уч ярим ой давомида комиссарсиз қолди. Хабарларга ко'ра, Макарй ёшларнинг гиёҳвандлигини раг'батлантириш билан бог'лиқ хавотирларни айтиб, Трампнинг хушбо'й вейпларга тақиқни бекор қилиш режасини ма'қуллашдан бош тортган. Унинг кетишидан ко'п о'тмай, бошқа бир қанча юқори лавозимли раҳбарлар ҳам агентликни тарк этишди.

Бу исте'фолар то'лқини о'тган йили сог'лиқни сақлаш вазири Роберт Ф. Кеннеди ма'муриятнинг давлат хизматини қисқартириш бо'йича кенг ко'ламли са'й-ҳаракатлари доирасида ФДА ходимларининг 20 фоизини ишдан бо'шатганида содир бо'лган кескин қисқартиришлардан со'нг содир бо'лди.

Йиллар давомида ко'плаб озиқ-овқат олимлари ва сог'лиқни сақлаш фаоллари ФДА маблаг'ларини ко'пайтиришни, кам эмас, балки ко'пайтиришни қо'ллаб-қувватлаб келишган. Қисқартиришлар ва раҳбариятнинг беқарорлиги Америка озиқ-овқат та'минотининг 80 фоизини тартибга солиш учун мас'ул бо'лган ташкилотга жамоатчилик ишончини оширмади.

То'ққиз штатдаги ҳолатлар айсберг салати билан бог'лиқ.

Трамп Жонс Хопкинс университети тиббиёт мактабининг собиқ умумий жарроҳлик резиденти ва консерватив таҳлил маркази Америса Фирст Полисй Институте бош сиёсат ходими Овертонни ФДАнинг "рок юлдузи" бо'лажак раҳбари сифатида мақтади.

Бироқ, унинг юқори лавозимга номзоди Трамп расмийлари агентлик томонидан тартибга солинадиган бир нечта баҳсли масалаларни, жумладан, вакциналар ва абортга қарши дориларни ҳал қилишга уринаётган бир пайтда пайдо бо'лди.

Трамп доирасидаги ички шахс сифатида, Свартзберг каби ба'зи сог'лиқни сақлаш мутахассислари унинг президентнинг кун тартибини илмий мулоҳазалардан устун қо'йишидан қо'рқишади.

ББСга берган баёнотида Оқ уй вакили Куш Десаи Овертоннинг "ма'мурият сиёсати то'г'ри, изчил ва Олтин стандарт фанига асосланганлигини та'минлашда муҳим рол о'йнаганини" айтди. Оқ уй унинг Сенат томонидан тезкор тасдиқланишини кутмоқда.

Тасдиқлаш учун Овертон аввало Республикачи сенатор ва шифокор Билл Кассиди раислигидаги Сенат сог'лиқни сақлаш қо'митасининг қо'ллаб-қувватлашини та'минлаши керак. Кассиди президентнинг танловини қо'ллаб-қувватлайдими ёки ё'қми нома'лумлигича қолмоқда, чунки у илгари Овертон ҳақида "қаттиқ хавотирлар" билдирган, чунки у Трампнинг болаларни эмлаш жадвалини қайта ко'риб чиқиш ҳақидаги буйруқларини қо'ллаб-қувватлаган.

Унинг номзоди МАҲА ҳаракатидаги ба'зилар томонидан ҳам шубҳа билан қаралмоқда, чунки Трампнинг саратон касаллигига олиб келишини та'кидлайдиган глифосатнинг ички ишлаб чиқарилишини ко'пайтириш буйруг'и.

О'тган ҳафта таниқли МАҲА та'сирчан шахси Алекс Кларк ижтимоий тармоқлардан фойдаланиб, Овертонни ижро этувчи буйруққа жиддий алоқадорликда айблади, Оқ уй эса бу айбловни рад этмоқда.

Шунга қарамай, Каприотти ҳаракатдаги ба'зи одамлар хавотирларини билдиришга шошилганликларини айтди. "У ҳурматли шифокор", деди Каприотти. "Мен унга имконият бермоқчиман."