Озиқ-овқат банклари «инқирозда», айримлари ёпилиш хавфи остида қолганидан хавотирлар бор
Қашшоқликка қарши курашувчи Trussell Trust хайрия ташкилотининг маълумотларига кўра, айрим озиқ-овқат банклари тарқатаётган маҳсулотларининг 30-50 фоизини ўзлари сотиб олишга мажбур бўлмоқда.
Озиқ-овқат банклари баъзилари ёпилиш хавфи остида қолгани сабабли «инқироз ёқасида»
Пол Диксон — Эннискиллен озиқ-овқат банкининг лойиҳа менежери
Фермана графлигидаги озиқ-овқат банки менежерининг айтишича, уларда маблағ тугагунга қадар «икки ойлик фаолият харажатлари» учун етарли пул бор, Ғарбий Белфастдаги бошқа бир банк эса тарқатиладиган озиқ-овқат пакетлари ҳажмини «сезиларли даражада қисқартиришга» мажбур бўлган.
Қашшоқликка қарши курашувчи Trussell Trust хайрия ташкилотининг маълумотларига кўра, айрим озиқ-овқат банклари ўзлари етказиб бераётган маҳсулотларнинг 30-50 фоизини ўз ҳисобидан сотиб олишга мажбур бўлмоқда.
Enniskillen Foodbank озиқ-овқат банки «жорий харажатлар давом этаётгани ва хайриялар бунга мос келмаётганини» маълум қилди, лойиҳа менежери Пол Диксон буни «умидсиз вазият» деб таърифлади.
Стюартстаун Роуддаги South-West Belfast Foodbank ташкилотидан Эдел Даймонд захиралар билан боғлиқ муаммоларга дуч келаётганликларини айтди ва буни «жуда ачинарли, чунки олдингизга ҳақиқатан ҳам қийналиб қолган оилалар келмоқда», дея таъкидлади.
Enniskillen Foodbank ташкилоти Trussell Trust тармоғининг бир қисми бўлиб, у яна уч ой давомида ёрдам кўрсатиши мумкин.
«Бу бир йилга етиш учун камлик қилади», деди Диксон Radio Ulster телеканалининг Evening Extra дастурида.
«Бундай [трест томонидан кўрсатилаётган] ёрдамни олиш жуда яхши, лекин... биз озиқ-овқат банкларининг барқарор ишлашига ёрдам берадиган маҳаллий алоқалар тармоғини яратишимиз керак».
У супермаркетларга бериладиган хайриялар камайганини пайқаганини, лекин нарх-наво қимматлашаётганини тушунишини қўшимча қилди.
«Trussell ғоясининг бир қисми шундан иборатки, биз ўзимизга эҳтиёж бўлмаслиги керак деб ҳисоблаймиз, аммо, афсуски, айни пайтда бизга эҳтиёж бор ва бизга таянадиган одамлар учун шу ерда бўлишимиз керак».
Эдел Даймонд одамларни ортга қайтаришга мажбур бўлмаётганларидан миннатдор бўлса-да, бу вазият жуда оғир эканини айтди.
«Менга худди бир тирикчилик инқирози иккинчисига уланиб кетаётгандек ва бу ҳеч қачон тугамайдигандек туюлмоқда», деди у.
Унинг қўшимча қилишича, энергия нархининг ошиши хайрия ташкилотларига ҳам салбий таъсир кўрсатмоқда.
«Биз шунчаки озиқ-овқат банки эмасмиз, биз одамлар таскин топадиган, келиб умид топа оладиган жоймиз», деди Даймонд.
«Биз озиқ-овқат банкларига бўлган эҳтиёж тугашини истаймиз, аммо ҳозирги вақтда инқироз ҳолатидамиз ва зудлик билан озиқ-овқат ҳамда молиявий хайриялар қилишни сўраб мурожаат қиламиз».
Шимолий Ирландиядаги Trussell Trust ташкилотидан Фиона Коул озиқ-овқат банкларини бундай аҳволда кўриш «юракни тирнашини» айтди ва озиқ-овқат банки менежерлари ҳамда кўнгиллиларининг руҳий зўриқиши кундан-кунга ортиб бораётганини қўшимча қилди.
Trussell Trust маълумотларига кўра, 2025 йилда Шимолий Ирландияда 67 851 та озиқ-овқат пакети тарқатилган бўлиб, улардан 26 459 таси болаларга берилган.
Сиёсат ва жамоатчилик билан алоқалар бўйича менежернинг айтишича, сўнгги тўрт-олти ҳафта ичида озиқ-овқат банклари захира даражаси бўйича инқирозга дуч келган.
«Энг катта қўрқувимиз шундаки, озиқ-овқат банкларимиз муддатидан олдин ўз ёрдамларини кескин қисқартиришга мажбур бўлади ёки ундан ҳам ёмони, олаётган даромадлари камайгани ва рўзғор учун энг зарур нарсаларни сотиб олишга қурби етмагани сабабли ўз эшикларини ёпади», деди Коул.
Унинг сўзларига кўра, хайрияларнинг камайиши одамларнинг яшаш харажатлари билан боғлиқ қийинчиликларга дуч келаётгани ва ўз бюджетларини қисқартиришга мажбур бўлаётгани натижаси бўлиши мумкин.
«Бизнинг доимий хайрихоҳларимиз супермаркетга харид қилиш учун борган ҳар сафар бизга 5 ёки 10 фунтлик озиқ-овқат беришарди», деди Коул.
«Ўша 10 фунтлик озиқ-овқат ҳажми бундан атиги олти ой олдин олиш мумкин бўлган миқдор билан бир хил эмас».
Унинг айтишича, учта озиқ-овқат банки захира ва молиявий муаммолар бўйича уларга тўғридан-тўғри мурожаат қилган, жами олтитаси эса ижтимоий тармоқларда хайрия ишлари бўйича шошилинч мурожаатлар йўллашга мажбур бўлган.
Унинг қўшимча қилишича, озиқ-овқат банклари тарқатиш марказларини ёпишга ёки иш вақтини қисқартиришга ҳам мажбур бўлган.
Коулнинг таъкидлашича, озиқ-овқат банклари фаолият юритиши учун барқарор молиялаштириш, шунингдек, ҳукумат ва Шимолий Ирландия Ассамблеяси томонидан қўллаб-қувватланиши зарур.
Озиқ-овқат банклари босим остида бўлса-да, Trussell Trust ҳисоботида аниқланишича, улар 2025 йилда 2023 йилдаги энг юқори кўрсаткичга нисбатан камроқ пакет тарқатган.
«Кенгроқ маълумотлар шуни кўрсатадики, нафақат фойдаланиш, балки озиқ-овқат банкларига бўлган эҳтиёж ҳам мос равишда камайган»