Ўзбекистонда ёнғин ёки табиий офатдан кейин уйни таъмирлаш учун ким ва қандай ёрдам олиши мумкин?
Ижтимоий ҳимоя бўйича миллий агентлик ёнғинлар ва фавқулодда вазиятлардан кейин уйларни тиклаш учун ёрдам олиш шартларини аниқлади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги маълумотларига кўра, уйлари ёнғинлар, сув тошқинлари, зилзилалар ва бошқа фавқулодда вазиятлар натижасида шикастланган Ўзбекистон фуқаролари маълум шартлар асосида уй-жойларни тиклаш учун ижтимоий ёрдам олиш ҳуқуқига эга.
Ёнғиндан кейин ёрдам олиш учун Давлат хизматлари марказидан маълумотнома талаб қилинади. Сув тошқини, зилзила ёки бошқа табиий офат юз берган тақдирда, Вазирлар Маҳкамасининг 2020-йил 25-ноябрдаги 747-сонли қарорига мувофиқ зарарни баҳолаш ищи гуруҳи томонидан тайёрланган ҳисобот талаб қилинади.
Ижтимоий ёрдам Ижтимоий реестрга киритилган оилаларга, агар оила аъзосига ўртача ойлик умумий даромад минимал истеъмол харажатларининг икки бараваридан ошмаса, берилади.
Ҳозирги кунда ҳар бир киши учун ойига 715 000 сўм минимал истеъмол харажатлари ҳисобга олинса, ёрдам олиш учун даромад чегараси ҳар бир оила аъзосига 1,43 миллион сўмни ташкил этади.
Нафақа миқдори асосий ҳисоблаш қийматининг (БСА) 150 бараварига етиши мумкин. Ҳозирги БСА 412 000 сўм билан максимал ёрдам миқдори 61,8 миллион сўмни ташкил этади.
Ёрдам эҳтиёжга қараб бир неча марта ко'рсатилиши мумкин ва учта усулдан бири билан олиниши мумкин.
Биринчи ҳолда, та'мирлаш учун маблаг'лар туман ёки шаҳар ҳокимликлари томонидан тузилган ро'йхатлар асосида Инфратузилма ва Ижтимоий Барқарорлик Жамг'армасига о'тказилади.
Иккинчи ҳолда, та'мирлаш ишлари туман ёки шаҳар жамоат ишлари бо'лимлари ёки Маҳалла Сервис Компанияси томонидан амалга оширилади.
Учинчи ҳолда, олувчи та'мирлаш ишларини о'зи амалга оширади. Шунингдек, уларга ижтимоий ёрдам миқдорининг 85% гача бо'лган қурилиш материалларини сотиб олиш учун ваучер берилади. Материаллар Узум Маркет электрон тижорат платформаси орқали сотиб олинади.
Мисол тариқасида, Агентлик оиланинг уйи ёнг'ин натижасида қисман зарар ко'рган вазиятни келтиради. Агар оила Ижтимоий реестрга киритилмаган бо'лса, лекин унинг жон бошига то'г'ри келадиган даромади минимал исте'мол харажатларидан паст бо'лса, улар зарур ҳужжатлар ва зарарни баҳолашни олгандан со'нг ёрдам со'рашлари мумкин.
Давлат хизматлари марказидан ёнг'ин ҳақида хабар олгандан со'нг, оила "маҳалла еттилиги" вакиллари билан бог'ланади. Мулкни текширгандан со'нг, зарар миқдори ко'рсатилган далолатнома тузилади.
Агар зарар 100 БРВ га баҳоланса, ёрдам миқдори 41,2 миллион со'мни ташкил қилиши мумкин. Агар сиз та'мирлаш ишларини о'зингиз амалга оширсангиз, қурилиш материаллари учун ваучер ушбу сумманинг 85% гача ёки 35,02 миллион со'мгача берилиши мумкин.
Ваучердан фақат электрон тижорат платформаси орқали қурилиш материаллари, жумладан, шифер, эшиклар, дераза ромлари ва бошқа зарур буюмларни сотиб олиш учун фойдаланиш мумкин.