Иқтисодиёт

Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги индекси сентябр ойида ошди

Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан 2026 йил сентябр ойи учун ҳисобланган Ишбилармонлик фаоллиги индекси 1 389 бирликни ташкил этиб, август ойига нисбатан 38,9 фоизга ошди.

Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги индекси сентябр ойида ошди

Ишбилармонлик фаоллиги индекси хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий фаоллигини тўртта компонент асосида баҳолайди. Улар банклараро тўлов операциялари (маблағлар айланиш тезлиги), товар-хом ашё биржасидаги фаоллик (товар айланмаси), фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар сони динамикаси ҳамда янги товар белгиларининг рўйхатга олинишини қамраб олади.

Индекснинг базавий қиймати 1 000 бирлик этиб белгиланган. Кўрсаткичнинг ушбу даражадан юқори ёки паст бўлиши олдинги ойга нисбатан ишбилармонлик фаоллигининг ўсиши ёки камайишини билдиради.

Сентябр ойида индекснинг тўртта компонентидан учтасида ўсиш қайд этилди.

2026 йил сентябр ойида ишбилармонлик фаоллиги индексининг тўртта компонентидан учтасида ижобий динамика кузатилди:

- хўжалик юритувчи субъектларнинг банк ҳисобварақлари бўйича операциялари сони 10,5 фоизга,

- товар-хом ашё биржасида хом ашё харид қилиш фаоллиги 87,6 фоизга,

- фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар сони эса 1,1 фоизга ошди.

- товар белгилари бўйича компонент 1,6 фоизга камайди.

Ҳудудлар кесимида таҳлил қилинганда, республиканинг 13 та ҳудудида индекс ўсган, Сирдарё вилоятида эса 7,8 фоизга пасайган.

Энг юқори ўсиш суръатлари Жиззах вилоятида (50,1 фоиз), Тошкент шаҳрида (44,0 фоиз), Фарғона вилоятида (43,8 фоиз), Тошкент ва Наманган вилоятларида (43,0 фоиздан), шунингдек, Бухоро вилоятида (40,6 фоиз) қайд этилди.

Банклараро тўлов операциялари сони 10,5 фоизга ошди

Ҳисобот даврида банклараро тўлов операциялари сони қарийб 8 млн тани ташкил этиб, август ойига нисбатан 0,8 млн транзаксияга ёки 10,5 фоизга кўпайди. Ўтган йилнинг мос даврига нисбатан ўсиш 28,4 фоизни ташкил этди.

Банклараро тўлов операциялари сони 9 та ҳудудда ошди. Жумладан, юридик шахслар ўртасидаги банк операциялари сони Хоразм вилоятида 13,9 фоизга, Тошкент шаҳрида 11,6 фоизга, Андижон ва Навоий вилоятларида 11,0 фоиздан, Тошкент вилоятида 9,8 фоизга ҳамда Фарғона вилоятида 9,2 фоизга кўпайди.

Айрим ҳудудларда пасайиш кузатилди. Хусусан, банклараро тўлов операциялари сони Сурхондарё вилоятида 20,6 фоизга, Қашқадарёда 5,7 фоизга, Сирдарёда 4,4 фоизга, Қорақалпоғистон Республикасида 4,3 фоизга ва Бухоро вилоятида 2,5 фоизга камайди.

Умумий ўсиш Марказий банкнинг банклараро электрон тўлов тизими орқали амалга оширилган тўлов ҳужжатлари сонининг кўпайиши билан изоҳланади. Жумладан, август ойига нисбатан:

- мемориал ордерлар сони 11,0 фоизга ёки 242,6 мингтага;

- тўлов топшириқномалари сони 9,3 фоизга ёки 429,9 мингтага;

- тўлов талабномалари сони 16,7 фоизга ёки 3,0 мингтага;

- инкасса топшириқномалари сони 24,1 фоизга ёки 78,5 мингтага ошди.

Биржа савдоларида фаоллик сезиларли даражада ошди

2026 йил сентябр ойида ишбилармонлик фаоллиги индексининг биржа компоненти 1,8765 бирликни ташкил этиб, август ойига нисбатан 87,2 фоизга ошди.

Бунда ҳар бир битим бўйича харид қилинган товарларнинг ўртача ҳажми 139,4 фоизга, тузилган битимлар сони эса 35,8 фоизга кўпайди.

Республика товар-хом ашё биржасида асосий 34 турдаги товарлар савдосининг умумий қиймати сентябр ойида 10 229 млрд сўмни ташкил этиб, олдинги ойга нисбатан 14,3 фоизга ошди.

Биржа фаоллигининг ўсишига айрим товарлар савдоси ҳажмининг кескин кўпайиши таъсир кўрсатди.

Хусусан, шакар савдоси ҳажми август ойига нисбатан 544,7 бараварга, яъни 19 тоннадан 10,4 минг тоннагача ошди. Сентябр ойида ушбу ҳажмнинг 10,3 минг тоннаси «Ангрен шакар» МЧЖ томонидан сотилган.

Шунингдек, саноат мойи савдоси ҳажми 387,4 бараварга, техник уруғлар савдоси 4,8 бараварга, яъни 15,7 минг тоннадан 75,8 минг тоннагача кўпайди.

Металл рух савдоси ҳажми 46 фоизга, калсинацияланган сода (натрий карбонат) 42 фоизга ва кўмир савдоси 35 фоизга ошди.

Фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар сони 554,9 мингтага етди

Сентябр ойида фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар бўйича компонент 1,0107 бирликни ташкил этиб, август ойига нисбатан 1,1 фоизга ошди.

Ҳисобот даврида барча турдаги фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар сони 7 269 тага кўпайиб, 554,9 мингтага етди.

Жумладан, йирик тадбиркорлик субъектлари сони 32 тага ортиб, 4 834 тани ташкил этди. Кичик корхоналар сони эса 7,2 мингтага кўпайиб, 459,1 мингтага етди.

Мазкур кўрсаткичлар сентябр ойида фаолият юритаётган корхоналар сони ўсишда давом этганини кўрсатади.

Товар белгилари бўйича компонент 1,6 фоизга камайди

2026 йил сентябр ойида товар белгилари бўйича компонент 0,9836 бирликни ташкил этиб, август ойига нисбатан 1,6 фоизга пасайди.

Ҳисобот даврида юридик шахслар томонидан 480 та товар белгиси ва товар номи рўйхатга олинди.

2026 йил сентябр ойида Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги индексининг 38,9 фоизга ўсиши, асосан, товар-хом ашё биржасидаги фаолликнинг жадаллашиши, банклараро тўлов операциялари сонининг кўпайиши ҳамда фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар сонининг ортиши билан боғлиқ.

Ҳудудлар кесимида 13 та ҳудудда ижобий динамика кузатилган бўлса, Сирдарё вилоятида индекс пасайган. Товар белгилари бўйича компонентда ҳам камайиш қайд этилган.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.