Ўзбекистонда фавқулодда вазиятлар 33 фоизга камайди

Ўзбекистонда фавқулодда вазиятлар 33 фоизга қисқарди

Ўзбекистонда фавқулодда вазиятлар хавфини камайтириш, аҳоли яшаш жойларида ёнғин хавфсизлигини таъминлаш ҳамда куз-қиш мавсумига тайёргарлик кўриш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. 2026-йилнинг дастлабки тўққиз ойида мамлакатда 41 та фавқулодда вазият қайд этилди, бу эса ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 33 фоизга кам. Шунга қарамай, хонадонларда аниқланаётган юз минглаб хавфсизлик қоидабузарликлари профилактик чораларни янада кучайтириш зарурлигини кўрсатмоқда.

Текширувлар жараёнида жами 607 минг 626 та хавфсизлик қоидабузарлиги аниқланди. Шулардан 536 минг 606 таси, яъни 88,3 фоизи бартараф этилди. Бу рақамлар аҳоли яшаш жойларида хавфсизлик талабларига риоя қилиш қанчалик муҳим эканини яққол кўрсатади. Айниқса, совуқ кунлар бошланиши билан газ ва электр жиҳозлари, иситиш печлари, тутун мўрилари ҳамда шамоллатиш каналларининг техник ҳолатига алоҳида эътибор қаратиш талаб этилади.

Таҳлилларга кўра, мамлакатда қайд этилаётган ёнғинларнинг 72,3 фоизи аҳоли яшаш жойларига тўғри келади. Бу эса ёнғин хавфсизлиги бўйича профилактик чораларни, аввало, хонадонларда кучайтириш зарурлигини англатади.

Маиший газ ускуналаридан нотўғри фойдаланиш, электр тармоқларига ортиқча юклама бериш, носоз иситиш мосламаларини ишлатиш ва тутун мўриларини ўз вақтида тозаламаслик жиддий хавфларга сабаб бўлиши мумкин.

Шу боис мутахассислар аҳолини иситиш мавсуми бошланишидан олдин газ ва электр жиҳозларини текширишга, мўрилар ҳамда шамоллатиш каналларининг созлигини таъминлашга чақирмоқда. Бунда хавфсизлик фақат тегишли идоралар назорати билан чекланиб қолмаслиги, балки ҳар бир хонадондаги масъулиятли муносабат билан ҳам мустаҳкамланиши муҳим.

Хавфсизлик чоралари ижтимоий соҳа обьектларини ҳам қамраб олган. Ўтказилган текширувларда аниқланган 137 минг 71 та камчиликнинг 122 минг 676 таси бартараф этилган. Бу умумий камчиликларнинг 89,5 фоизини ташкил этади.

Мазкур йўналишдаги ишлар, айниқса, совуқ мавсумда аҳоли кўп тўпланадиган муассасаларда ёнғин ва ис газидан заҳарланиш хавфини камайтириш нуқтаи назаридан муҳим аҳамиятга эга.

Шу билан бирга, аниқланган камчиликларни бартараф этиш билан бир қаторда, уларнинг такрорланишига йўл қўймаслик, техник назоратни мунтазам йўлга қўйиш ва масъул ходимларнинг билим ҳамда кўникмаларини ошириш ҳам долзарб вазифа бўлиб қолмоқда.

2026 йилнинг январ–сентябр ойларида мамлакатда 2 минг 233 та зилзила қайд этилди. Сейсмик хавфларни ўз вақтида кузатиш ва аҳолини эҳтимолий хавфлардан хабардор қилиш мақсадида миллий мониторинг тармоғини такомиллаштириш ишлари давом эттирилмоқда.

Хусусан, Қирғизистон, Тожикистон ва Қозоғистондаги сейсмик стансиялар билан реал вақт режимида маълумот алмашиш йўлга қўйилган. Шунингдек, кучли зилзилалар ҳақида аҳолини эрта огоҳлантириш тизимини ривожлантиришга эътибор қаратилмоқда.

Сейсмик кузатувлар бўйича минтақавий ҳамкорлик табиий жараёнларни тезкор таҳлил қилиш ва хавф ҳақидаги маълумотларни ўз вақтида олиш имкониятларини кенгайтиради. Бироқ эрта огоҳлантириш тизимининг самарадорлиги техник имкониятлар билан бир қаторда, аҳолининг хабарларга тезкор муносабати ва фавқулодда вазиятларда қандай ҳаракат қилишни билишига ҳам боғлиқ.

Табиий офатлар хавфини камайтиришда муҳандислик-ҳимоя иншоотлари ҳам муҳим ўрин тутади. Сўнгги беш йилда 370 та сув обьектида 625 миллиард сўмдан ортиқ маблағ ҳисобидан муҳандислик-ҳимоя ишлари амалга оширилган. Натижада 138 мингдан ортиқ аҳоли ва ижтимоий-иқтисодий обьектларни табиий офатлардан ҳимоя қилиш имкониятлари кенгайган.

Бундай лойиҳалар сув тошқини, сел ва бошқа хавфли гидрологик жараёнлар оқибатларини камайтиришга хизмат қилади. Айни пайтда ҳимоя иншоотларининг самарадорлиги уларнинг мунтазам техник назоратдан ўтказилиши, зарур ҳолларда таъмирланиши ва хавфли ҳудудлардаги вазиятнинг доимий мониторингига ҳам боғлиқ.

Келтирилган рақамлар фавқулодда вазиятлар сони камайгани, турар жойлар ва ижтимоий обьектларда аниқланган камчиликларнинг катта қисми бартараф этилгани, сейсмик мониторинг ҳамда муҳандислик-ҳимоя тизимлари такомиллаштирилаётганини кўрсатади.