Ўзбекистонда С гепатитига қарши дорилар ишлаб чиқарилиши мумкин
Ўзбекистонда С гепатитига қарши дори воситаларини ишлаб чиқариш имкониятлари муҳокама қилинди. “Дунё” ахборот агентлигининг хабар беришича, Қоҳирада бўлиб ўтган учрашувда Мисрнинг Пҳарсо Сорпоратион фармацевтика корпорацияси билан ҳамкорликни йўлга қўйиш масалалари кўриб чиқилди.
Ўзбекистон дипломатлари Пҳарсо Сорпоратион минтақавий директори Муҳаммад Форуқ билан учрашиб, корпорацияни Ўзбекистон билан ҳамкорликка жалб қилиш, сармоя киритиш, технологиялар трансфери ҳамда С гепатитига қарши препаратлар ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш масалаларини муҳокама қилдилар.
Пҳарсо Пҳармасеутисалс, 1987-йилда ташкил этилган Пҳарсо Сорпоратион таркибига кирувчи корхона бўлиб, 5,7 мингдан ортиқ ходимга эга тўққизта ташкилотни ўз ичига олади. Корпорациянинг йиллик савдо ҳажми 345 миллион қадоқдан ошади ва маҳсулотлари 57 мамлакатга етказиб берилади. Пҳарсо 13,2 фоизлик улуш билан Миср фармацевтика бозорида етакчи ўринни эгаллайди.
Муҳаммад Форуқ Мисрда С гепатитини бартараф этишда корпорациянинг муҳим ролини таъкидлади. Компания “Гратисовир” номли софосбувир генериги ва лицензияланган “Равидасвир” препарати каби арзон вирусга қарши дори воситаларини ишлаб чиқаришни йўлга қўйган. Бу эса даволаш курсининг нархини бир неча ўн минг доллардан 100 долларгача пасайтиришга имкон берди. Даволаш курсидан сўнг беморларнинг соғайиш кўрсаткичи 99 фоизни ташкил этган. Миллий дастур доирасида препаратларнинг оммавий етказиб берилиши миллионлаб фуқароларни даволашга ёрдам берди, натижада Миср С гепатитини енггани учун ЖССТнинг расмий “Олтин сертификати”ни олган дунёдаги биринчи давлатга айланди.
Ҳозирда Пҳарсо Сорпоратион Ўзбекистоннинг қатор хусусий фармацевтика компаниялари билан ҳамкорлик қилмоқда. Ушбу шериклик доирасида “Гратисовир” ва “Равидасвир” дори воситаларини етказиб бериш, технологиялар трансфери ва Ўзбекистон фармацевтика қувватлари негизида ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштиришни таъминлаш мумкин.
Учрашув якунида томонлар Ўзбекистон Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги, мамлакат хусусий фармацевтика компаниялари ва Пҳарсо Сорпоратион иштирокида онлайн музокаралар ўтказишга келишиб олдилар. Мисрлик мутахассислар кейинги музокаралар учун Ўзбекистонга делегация юборишга тайёр эканликларини билдирдилар.
**Ўзбекистонда гепатит С га қарши кураш чоралари**
Миср ҳукумати Ўзбекистонга гепатит С га қарши дори воситаларини инсонпарварлик ёрдами сифатида мунтазам равишда юбориб келган. Ушбу дори воситалари Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Вирусология илмий-текшириш институти томонидан шифоталаб беморларга тақсимланган.
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси маълумотларига кўра, Ўзбекистон 2030-йилгача гепатит С дан ҳоли ҳудуд мақомига эришишни мақсад қилган. Президентнинг 2026-йил 1-январдан кучга кирган қарорига биноан, вирусли гепатитнинг С ва Б турларини эрта ташхислаш ва вирусга қарши махсус даволаш ишларини ташкил этиш учун ажратиладиган маблағларни 2026-йилда 6 921,9 млрд сўм, 2027-йилда 7,280 млрд сўм, 2028-йилда 7 790,5 млрд сўмга етказиш режалаштирилган.
2026-йилнинг январида Шавкат Мирзиёев раислигида ўтказилган видеоселектор йиғилишида Мисрнинг йирик компанияси Ўзбекистонда гепатит С вирусига қарши дори воситасини ишлаб чиқариш таклифи билан чиққани маълум қилинган эди. Президент мутасаддиларга ушбу лойиҳани бошлашни топширган.