Иқтисодиёт

Ўзбекистон олтин экспортини 4,3 бараварга камайтирди, аммо хизматлар ва саноат товарлари экспортини оширди

Ўзбекистон экспорти январ-июн ойларида 8,8 фоизга камайиб, 15,9 млрд долларни ташкил этди, импорт эса 21 фоизга ошиб, 25,1 млрд долларга етди. Олтин экспорти 4,3 бараварга камайиши фонида ташқи савдо дефицити 9,3 млрд долларгача ошди. Автомобиллар импорти 84,5 фоизга, бензин — 78,5 фоизга ўсди.

Ўзбекистон олтин экспортини 4,3 баробарга қисқартирди, бироқ хизматлар ва саноат маҳсулотлари экспортини оширди.

Миллий статистика қўмитасининг дастлабки маълумотларига кўра, 2026-йилнинг январ-июн ойларида Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмаси 41 миллиард долларни ташкил этиб, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 7,4 фоизга ўсди.

Экспорт 8,8 фоизга камайиб, 15,86 миллиард долларни ташкил этган бўлса, импорт 21 фоизга ошиб, 25,15 миллиард долларга етди. Натижада, ташқи савдо салдосининг манфий кўрсаткичи бир йил аввалги 3,38 миллиард доллардан 9,29 миллиард долларга етди, яъни қарийб 2,7 баробарга ошди.

Олтинни ҳисобга олмаганда, товарлар экспорти 8,2 миллиард долларни ташкил этиб, йиллик ҳисобда 28,7 фоизга ўсди.

Экспортнинг умумий камайишига асосий сабаблардан бири номонетар олтин етказиб беришнинг сезиларли даражада қисқариши бўлди.

Январ-июн ойларида Ўзбекистон 1,5 миллиард долларлик олтин экспорт қилди, ҳолбуки 2025-йилнинг шу даврида бу кўрсаткич 6,49 миллиард долларни ташкил этган эди. Шу тариқа, олтин экспорти ҳажми 4,3 баробарга камайди.

Олтиннинг умумий экспортдаги улуши 37,3 фоиздан 9,5 фоизгача пасайди.

Шу билан бирга, экспорт таркиби ҳам ўзгарди: хизматлар улуши 26,3 фоиздан 39,1 фоизгача, саноат товарлари – 11,3 фоиздан 15,2 фоизгача, кимё маҳсулотлари – 5,6 фоиздан 8,1 фоизгача, турли тайёр буюмлар – 4 фоиздан 8,6 фоизгача ошди.

Январ-июн ойларида экспортнинг энг йирик таркибий қисми хизматлар бўлди. Уларнинг ҳажми 35,7 фоизга – 4,57 миллиард доллардан 6,2 миллиард долларгача ошди.

Хизматлар умумий экспортнинг 39,1 фоизини ташкил этди. Уларнинг ярмидан кўпини – 52,9 фоизини сафарлар (туризм, қарийб 3,3 миллиард доллар), яна 31,6 фоизини транспорт хизматлари (1,96 миллиард доллар), 8,8 фоизини телекоммуникация, компютер ва ахборот хизматлари (545,3 миллион доллар), 3 фоизини бошқа ишбилармонлик хизматлари ташкил этди.

Саноат товарлари экспорти 22,8 фоизга ошиб, 2,41 миллиард долларни ташкил этди. Ушбу гуруҳ ичида тўқимачилик ипи, газламалар ва тайёр буюмлар экспорти 975,9 миллион долларни (+20,7%), рангли металлар – 882 миллион долларни (+12,7%), норуда қазилмалардан ясалган буюмлар – 175,2 миллион долларни (+35,6%) ташкил этди.

Турли тайёр буюмлар экспорти деярли икки баробарга – 700 миллион доллардан 1,36 миллиард долларгача ошди (+94,9%). Хусусан, кийим-кечак ва кийим учун анжомлар етказиб бериш 31,4 фоизга ошиб, 629,9 миллион долларга етди.

Машиналар ва транспорт асбоб-ускуналарини етказиб бериш 32,3 фоизга ошиб, 632,9 миллион долларни ташкил этди. Бошқа транспорт асбоб-ускуналари экспорти 64,2 фоизга, энергия ҳосил қилувчи машиналар – 27,7 фоизга, алоқа ва овоз ёзиш аппаратуралари – тўрт баробарга ошди. Бунда автомобиллар экспорти 5,4 фоизга камайди.

Кимёвий моддалар ва шунга ўхшаш маҳсулотлар экспорти ярим йилда 31,7 фоизга ошиб, 1,28 миллиард долларни ташкил этди.

Асосий қисмни ноорганик кимёвий моддалар ташкил этди – 789,1 миллион доллар (+45,5%). Ўғитлар экспорти деярли ўтган йилги даражада сақланиб қолди – 207,8 миллион доллар, бошланғич шаклдаги пластмассалар экспорти эса 19,2 фоизга ошиб, 138,9 миллион долларга етди.

Озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар экспорти 9 фоизга ошиб, 1,32 миллиард долларни ташкил этди, уларнинг умумий экспортдаги улуши эса 7 фоиздан 8,3 фоизгача ошди.

Январ-июн ойларида Ўзбекистон 1,087 миллион тонна мева-сабзавот маҳсулотларини экспорт қилди – бу бир йил аввалгидан 0,8 фоизга кўп.

Пул кўринишида мева ва сабзавотлар экспорти 3 фоизга – 847,1 миллион доллардан 872,9 миллион долларгача ошди. Уларнинг умумий экспортдаги улуши 5,5 фоизни ташкил этди.

Бунда алоҳида маҳсулот турлари бўйича кўрсаткичлар сезиларли даражада фарқ қилди. Мевалар экспорти натурал кўринишда 198,2 минг тоннадан 158,5 минг тоннагача (–20%), пул кўринишида эса 250,4 миллион доллардан 240,6 миллион долларгача (–3,9%) камайди.

Олча/гилос етказиб бериш 71,9 миллион доллардан 59,9 миллион долларгача (–16,7%), ўрик – 40,7 миллион доллардан 30,5 миллион долларгача (–25,1%) камайди. Шу билан бирга, қуритилган ўрик экспорти 13 миллион доллардан 25,2 миллион долларгача ошди (+93,8%).

Сабзавотлар экспорти 156,5 миллион доллардан 190,3 миллион долларгача ошди (+21,6%). Хусусан, пиёз экспорти 73,7 миллион доллардан 82,1 миллион долларгача (+11,4%), карам – 48,5 миллион доллардан 53,8 миллион долларгача (+10,9%), помидор – 23,5 миллион доллардан 33,8 миллион долларгача (+43,8%) ошди.

Олти ой якунларига кўра, тўқимачилик маҳсулотлари экспорти 1,6 миллиард долларга етди ва ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 24,1 фоизга ошди.

Тўқимачилик умумий экспорт ҳажмининг 10,1 фоизини ташкил этди. Унинг таркибида асосий улушни тайёр тўқимачилик буюмлари – 52,6% ва ип-калдава – 31,1% эгаллади.

Ўзбекистон импорти январ-июн ойларида 21 фоизга – 20,78 миллиард доллардан 25,15 миллиард долларгача ошди.

Товарлар импорти тахминан 4 миллиард долларга ошиб, 22,2 миллиард долларга етди, хизматлар импорти эса тахминан 3 миллиард долларни ташкил этди.

Машиналар ва транспорт асбоб-ускуналари ҳанузгача импортнинг энг йирик таркибий қисми бўлиб қолмоқда. Уларни етказиб бериш 25,1 фоизга ошиб, 8,25 миллиард долларни ташкил этди, уларнинг умумий импортдаги улуши эса 31,8 фоиздан 32,8 фоизгача ошди.

Ушбу категория ичида автомобиллар ва бошқа транспорт асбоб-ускуналари импорти 2 миллиард долларга етди (+31,7%). Шу жумладан, енгил автомобиллар импорти 84,5 фоизга ошиб, 778,3 миллион долларни, автомобил эҳтиёт қисмлари ва анжомлари импорти – 12,7 фоизга ошиб, 904,3 миллион долларни ташкил этди.

Электр машиналари ва ускуналари импорти 44,4 фоизга ошиб, 1,38 миллиард долларни, энергия ҳосил қилувчи машиналар – 56 фоизга ошиб, 839,7 миллион долларни ташкил этди. Телекоммуникация ускуналарини етказиб бериш деярли икки баробарга ошиб, 840,9 миллион долларга етди.

Йирик категориялар орасида энг юқори суръатлар билан озиқ-овқат ва тирик ҳайвонлар импорти ўсди – 44,2 фоизга, 2,82 миллиард долларгача. Уларнинг умумий импортдаги улуши 9,4 фоиздан 11,2 фоизгача ошди.

Ғалла ва ғалла маҳсулотлари импорти 67,3 фоизга ошиб, 761,1 миллион долларни, гўшт ва гўшт маҳсулотлари – 480,8 миллион долларгача (+42,1%), шакар, шакардан тайёрланган буюмлар ва асал – 362,7 миллион долларгача (+48,6%) ошди.

Сабзавотлар ва мевалар етказиб бериш 325,7 миллион долларгача (+35,6%), сут маҳсулотлари ва тухум – 203,9 миллион долларгача (+38,8%) кўпайди.

Минерал ёнилғи, мойлаш мойлари ва шунга ўхшаш материаллар импорти 19,3 фоизга ошиб, 2,23 миллиард долларни ташкил этди.

Хусусан, нефт ва нефт маҳсулотлари импорти 1,11 миллиард долларга (+8,1%), табиий ва сунъий газ импорти эса 971,7 миллион долларга (+41,4%) етди. Пропан импорти 3,6 баробарга ошиб, 86,3 миллион долларни ташкил этди.

Бензин импорти 78,5 фоизга ошиб, 409,5 миллион долларга етди, дизел ёнилғиси импорти эса 11,1 фоизга камайиб, 228,9 миллион долларни ташкил этди.

Электр энергияси импорти 15,6 фоизга камайиб, 55,1 миллион долларни ташкил этди, унинг экспорти эса 116,2 миллион долларга етди (+13,4%).

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.