Иқтисодиёт

Ортиқхўжаев ўзига қарашли икки компанияни бирлаштирди ва Ўзбекистон меҳмонхоналарини Американинг биржадан ташқари бозорига олиб чиқди

Ортиқхўжаев ўзига қарашли иккита компанияни бирлаштирди ва Ўзбекистон меҳмонхоналарини АҚШ биржадан ташқари бозорига олиб чиқди

Тадбиркор Жаҳонгир Ортиқхўжаев ўзига тегишли бўлган икки тузилмани — Невададаги АҚШнинг StageWise Strategies Corp. ва Ўзбекистоннинг TEG SPV меҳмонхоналар гуруҳини бирлаштирди. Натижада АҚШ компанияси Ўзбекистон гуруҳидаги деярли 100% улушни олди ва бунинг эвазига 183,1 миллион дона янги акция чиқарди. Гуруҳ таркибига Hilton Tashkent, Wyndham Bukhara ва Central Asian Expo кўргазма маркази киради. Битим якунлангач, StageWise номини TEG Overseas, Inc. га ўзгартирди, унинг асосий йўналиши Ўзбекистондаги меҳмонхоналар ва кўргазма маркази бўлди, шу билан бирга компания аввалги SEO-бизнесини ҳам сақлаб қалишга қарор қилди.

Ортиқхўжаев битимнинг иккала томонини ҳам назорат қилган. У StageWise'ни 2026 йил июнь ойида сотиб олган: аввалига акцияларнинг қарийб 74 фоизини 750 минг долларга харид қилган, сўнг улушини 79 фоизга етказган. У Ўзбекистон гуруҳига 99,93 фоизи ўзига тегишли бўлган Tourism and Entertainment Group орқали, шунингдек, қизи Иродахон Абдуваҳидова орқали эгалик қилади. Битимдан сўнг, иккаласи биргаликда TEG Overseas'нинг қарийб 99,4 фоизини назорат қилмоқда: 68,3 фоизи унинг компаниясига ва 31,14 фоизи қизига тегишли.

Битим 2026 йил 13 октябрда ёпилган, Ўзбекистондаги улушларнинг ўтиши эса эртаси куни, 14 октябрда рўйхатдан ўтказилган. Бу ҳақда компаниянинг 16 октябрь куни АҚШ Қимматли қоғозлар ва биржалар бўйича комиссиясига (SEC) юборилган ҳисоботига киритилган тузатишда айтилади.

Операциянинг ўзи улушларни акцияларга айирбошлаш тарзида расмийлаштирилган: TEG SPV'нинг аввалги эгалари пул олишмаган, эвазига АҚШ компаниясининг қимматли қоғозларига эга бўлишган. TEG Overseas Ўзбекистон компаниясининг 99,99999012% улушини қўлга киритди ва эвазига 183 098 434 дона янги оддий акция чиқарди. Битимга қадар муомалада қарийб 5 миллион дона акция бўлган, ундан кейин — 188 142 768 дона, шу сабабли Ўзбекистон гуруҳининг аввалги эгалари АҚШ компаниясининг тахминан 97,3 фоизини олишди.

Янги акцияларнинг асосий пакети — 124 506 935 донаси — Tourism and Entertainment Group'га тегди, яна 58 591 499 донасини Иродахон Абдуваҳидова олди. TEG SPV'нинг кичик бир улуши, 0,00000988%и, юз фоиз Тоурисм анд Энтертаинмент Гроуп'га тегишли бўлган Wellmore LLC'да қолди. Ҳужжатларда бу Ўзбекистон қонунчилиги талаблари билан изоҳланади.

Бирлашувни якунлаш учун АҚШ компанияси бир вақтнинг ўзида камида 18 миллион доллар миқдорида янги молиялаштиришни жалб қилиши керак эди. Бу маблағлар сотувчиларга эмас, балки компаниянинг ўзига тушиши лозим эди. Бироқ 13 октябрь куни шартноманинг барча томонлари ушбу шартдан ёзма равишда воз кечишди ва битим пул жалб қилинмасдан ёпилди. Маблағлар айнан қаердан ва қайси шаклда келиши кераклиги ҳисоботда аниқлаштирилмаган.

14 октябрь куни SEC'га тақдим этилган дастлабки ҳисоботда StageWise Ўзбекистон қонунларига кўра, улушларнинг ўтиши Юридик шахслар ягона давлат реестрига ёзув киритилгандан кейингина кучга киришини тушунтирди. Бунгача уни расмий эгаси деб ҳисоблаб бўлмас эди, рўйхатдан ўтказиш эса 16 октябрдан кечиктирмасдан кутилаётган эди.

16 октябрдаги тузатишда компания процедура 14 октябрда якунланганини ва шу санадан бошлаб кадрлар ўзгариши кучга кирганини маълум қилди. Директорлар кенгашини Тимур Зокиров, Бахтиёр Кадиров ва Элина Давидян тарк этди, унинг таркибига Анита Мендиратта, Уэсли Дэвис, Марк Кашер, Ричард Шарко ва Иродахон Абдуваҳидова кирди. Эльмурод Сопиев бош директор лавозимини сақлаб қолди ва президент бўлди, Тимур Зокиров эса молиявий директор бўлиб қолди ва бир вақтнинг ўзида ғазначига айланди.

Кенгаш, шунингдек, аудит, мукофотлаш, тайинловлар ва корпоратив бошқарув бўйича қўмиталарни шакллантирди.

Бундан ташқари, молиявий йилнинг тугаши 30 сентябрдан 31 декабрга кўчирилди, токи ҳисобот TEG SPV даврига мос келсин.

Буларнинг барчаси қандай боғланганини тушуниш учун эгалик қилиш занжирини юқоридан пастга қараб кузатиш керак. Чўққида Tourism and Entertainment Group'нинг 99,93 фоизига эгалик қилувчи Ортиқхўжаев туради. Бу компания TEG Overseas'нинг 68,3 фоизига ёки 128 506 935 дона акциясига эгалик қилади, жумладан тадбиркор битим ёпилгунга қадар унга топширган акциялар ҳам шулар жумласидандир. Унинг қизи Иродахон Абдуваҳидова бевосита 31,14% га ёки 58 591 499 дона акцияга эгалик қилади, эркин муомалада эса бор-yoғи 0,6% га яқини турибди.

Пастроқда Ўзбекистон гуруҳининг ўзи жойлашган. TEG SPV 2025 йил октябрь ойида холдинг сифатида ташкил этилган ва унга учта компания тўлиқ тегишли. AKFA Dream World Hilton Tashkent'ни бошқаради, Султурал Ландмарк Ҳотел Вйндҳам Букҳара'га эгалик қилади, CAEX эса Central Asian Expo кўргазма марказини бошқаради.

Ҳужжатларда Wyndham Bukhara тарихи алоҳида тасвирланган. Илгари меҳмонхона биноси Ортиқхўжаев билан боғлиқ бўлган J-United LLC компаниясига тегишли эди. 2025 йил декабрь ойида у меҳмонхона операторига айланган бошқа компания — Cultural Landmark Hotel LLC'га ўтказилди. Шу билан бирга, Wyndham брендидан фойдаланиш ҳуқуқи 2026 йил август ойигача Wide Tent System LLC'да қолди. Сўнг ушбу компания лицензияни Cultural Landmark Hotel'га ўтказди. Сублицензия кучга кириши учун Ўзбекистон Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтиш талаб қилинар эди. Ариза 2026 йил 25 сентябрда топширилган, аммо дастлабки ҳисобот тайёрланаётган вақтда рўйхатдан ўтказиш ҳали якунланмаган эди.

Меҳмонхоналар ва кўргазма марказидан ташқари, ҳисоботда Ортиқхўжаев билан боғлиқ бошқа компаниялар ҳам тилга олинади. Хусусан, Aurum Global Group ва ADW-International Congress Hall TEG SPV'дан сўм қарз (займ) олишган. Яна бир компания — Aimbridge Hotel Management — маҳсулотлар етказиб берган ва Wyndham Bukhara меҳмонларини жойлаштириш билан шуғулланган.

Жумладан, Ҳилтон Ташкент'ни бошқарувчи AKFA Dream World Ортиқхўжаевнинг самолёти ижарасини Empire Aviation Group компанияси орқали тўлаган. Унинг ҳиссасига меҳмонхона гуруҳининг 2025 йилдаги жами харидларининг 20%и ва 2024 йилда 22%и тўғри келган. 2025 йилдаги харидларнинг яна 38%ини Discovery Invest Global қурилиш компанияси таъминлаган, бир йил аввал — 30%ини.

АҚШ компанияси учта активни ўз ичига олган меҳмонхона ва кўргазма бизнесини олди. Hilton Tashkent — Hilton франшизаси бўйича ишлайдиган 258 хонали беш юлдузли меҳмонхона. Wyndham Bukhara — лицензия бўйича Wyndham брендидан фойдаланувчи 212 хонали тўрт юлдузли меҳмонхона. Тошкентда гуруҳга, шунингдек, майдони майдони қарийб 23 минг квадрат метр бўлган Central Asian Expo кўргазма маркази ҳам тегишли. У майдонларни учинчи томон ташкилотчиларига ижарага беради ва ўз кўргазмаларини ўтказади. Гуруҳда жами 790 га яқин киши ишлайди.

Битимга қадар StageWise асосан SEO-хизматлари билан шуғулланган. Ушбу йўналишнинг 2025 молиявий йилдаги тушуми бор-yoғи 95 409 долларни ташкил этган. Таққослаш учун, TEG SPV'нинг ўша йилдаги тушуми 42,9 миллион долларга етди — бу бир йил олдингига нисбатан 22 фоизга кўп. Гуруҳнинг соф фойдаси 4,6 миллион доллардан 14,4 миллион долларгача ошди.

Тушумнинг асосий ўсишини иккита йўналиш таъминлади: қўшимча 4,2 миллион доллар келтирган озиқ-овқат ва ичимликлар сотуви ҳамда Central Asian Expo кўргазма маркази. Унинг тушуми 2,9 миллион доллардан 7 миллион долларгача ошди. Шу билан бирга, меҳмонхона хоналаридан тушган даромад бироз камайди.

2026 йилнинг биринчи ярмида TEG SPV'нинг молиявий кўрсаткичлари ёмонлашди. Гуруҳ тушуми ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 6,2% га — 18,5 миллион доллардан 17,4 миллион долларгача камайди. Операцион фойда 35% га, 4,1 миллион долларгача, соф фойда — 30% га, 3,6 миллион долларгача пасайтди. Ушбу даврдаги ялпи маржа 45,9% дан 38,4% гача камайди.

Асосий сабаблардан бири Hilton Tashkent банндлик даражасининг (загрузка) пасайиши бўлди. Пинчи ярим йилликда у ўтган йилги 63% га қарши қарийб 58% ни, иккинчи чоракда эса 74% га қарши 61% ни ташкил этди. Раҳбарият буни Тошкентда янги меҳмонхоналар, жумладан Swissotel, JW Marriott ва Mercure Tashkent North очилишидан кейин рақобатнинг кучайиши, шунингдек, нарх рақобати ва корпоратив лойиҳаларнинг бекор қилиниши ёки кўчирилиши билан боғлайди.

Ушбу фонда Wyndham Bukhara, аксинча, хонанинг ўртача нархи ошиши эвазига кўрсаткичларини яхшилади. Central Asian Expo'нинг ярим йиллик тушуми 7,3% га камайди: 2025 йилнинг биринчи ярмида ўтказилган тадбирларнинг бир қисми 2026 йилда иккинчи ярим йилликка кўчирилди.

Шу билан бирга, соф фойданинг камайиши операцион фойданинг пасайишига қараганда камроқ сезиларли бўлди. Якуний натижага алоқадор томонларга берилган қарзлар бўйича фоизли даромадларнинг 700 минг доллардан 2,4 миллион долларгача ошиши таъсир кўрсатди.

TEG SPV қарздорлигининг асосий қисмини Қозоғистоннинг Halyk Bank'идан йилига 7,5% билан олинган кредитлар ташкил этади. Уларни сўндириш муддати 2028 йил 15 сентябргача белгиланган. 2026 йил 30 июнь ҳолатига кўра, қарз қолдиғи 25,5 миллион долларни ташкил этган, шундан 10,2 миллион доллари кейинги бир йил давомида тўланиши керак эди. Ушбу санада гуруҳ ҳисобварақларидаги пул маблағлари 883 минг долларни ташкил этган.

Ҳисоботда 2025 йил март ойида Hilton Tashkent оператори бўлган AKFA Dream World компанияси томонидан берилган кафолат алоҳида очиб берилган. У ўша бенефициар билан боғлиқ бошқа бир компанияга Halyk Bank томонидан берилган 100 миллион долларлик кредитга кафолат бўлган. Бу компания сотиб олинган гуруҳ таркибига кирмайди. Кредит бўйича таъминот сифатида меҳмонхона операторининг ўз қарзлари бўйича гаровга қўйилган ўша мулкидан фойдаланилади.

Кафолат ҳақ олмасдан берилган. Шартномада, шунингдек, кафолат бажарилган тақдирда харажатларни қарз олувчидан ундириш имконияти назарда тутилмаган. Majбуриятларнинг максимал ҳажми фоизлар, комиссиялар ва жарималарни ҳисобга олмаган ҳолда 100 миллион долларни ташкил этади. Таққослаш учун, TEG SPV'нинг ўз капитали 2026 йил 30 июнь ҳолатига 85,2 миллион долларни ташкил этган. Кафолат бўйича эҳтимолий харажатлар учун захира ҳисоботда акс эттирилмаган.

2026 йилнинг биринчи ярмида гуруҳ эгасига фойдани тақсимлаш шаклида 6,9 миллион доллар ҳам тўланган.

Буларнинг барчасини гуруҳнинг аввалги раҳбарлари ва таклиф этилган мустақил директорлар бирлашган жамоа бошқаради. Бош директор ва президент Эльмурод Сопиев илгари Hilton Tashkent'ни бошқарган, молиявий директор ва ғазначи Тимур Зокиров илгари PwC'да ишлаган. Директорлар кенгашига туризм масалалари бўйича консультация берувчи ва БМТ ҳамда Жаҳон банки тузилмалари билан ҳамкорлик қилган Анита Мендиратта раҳбарлик қилди. У билан бирга кенгаш таркибига Уэсли Дэвис, Марк Кашер, Ричард Шарко ва Иродахон Абдуваҳидова кирди. Абдуваҳидовадан ташқари ҳамма мустақил деб топилган. Аудит бўйича қўмитага Шарко, мукофотлаш, тайинловлар ва корпоратив бошқарув бўйича қўмиталарга эса Кашер раҳбар бўлди.

TEG Overseas йирик биржада эмас, балки OTC Markets биржадан ташқари майдончасининг OTCID Basic сегментида сотилмоқда. Юқорироқ OTCQB сегментидан акциялар 2026 йил 28 августда чиқариб ташланган ва компания қайтиш учун ариза топширган. Ҳисоботда кўрсатилган охирги нарх 12 октябрь ҳолатига кўра бир акция учун 0,4724 долларни, рўйхатдан ўтган эгалари сони эса 51 тага яқинни ташкил этган.

14 октябрдаги пресс-релизда TEG ушбу битимни Ўзбекистондан чиққан биринчи АҚШ оммавий бизнесининг яратилиши деб атайди. Бу мустақил баҳо эмас, балки компаниянинг ўзининг таъкидлашидир.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.