Олтин қазиб олиш рейтинги: 15 йилда нималар ўзгарди?
Сўнгги 15 йил ичида жаҳон олтин қазиб олиш саноатида кучлар нисбати сезиларли даражада ўзгарди. Хитой етакчиликни сақлаб қолган бўлса, Россия иккинчи ўринга кўтарилди. Канада ва Гана ҳам ишлаб чиқаришни кескин оширди. АҚШ ва Жанубий Африка Республикаси эса аксинча, жаҳон рейтингида бир неча поғона пастлади.
Олтин қазиб олиш рейтингида 15 йиллик ўзгаришлар: Висуал Сапиталист томонидан тақдим этилган инфографикада мамлакатларнинг 2010 ва 2025-йиллардаги олтин қазиб олиш ҳажмлари солиштирилди. Ворлд Голд Соунсил статистик маълумотларига асосланган ушбу таҳлил 2025-йил декабр ҳолатини акс эттиради.
Хитой ҳар икки даврда ҳам дунёдаги энг йирик олтин ишлаб чиқарувчи давлат мақомини сақлаб қолди. Мамлакатда йиллик олтин қазиб олиш ҳажми 2010-йилдаги 351 тоннадан 2025-йилда 384 тоннага етди.
Россияда эса сезиларли ўсиш кузатилди. 2010-йилда 203 тонна олтин қазиб олинган бўлса, 2025-йилга келиб бу кўрсаткич 345 тоннага етди. Натижада Россия жаҳон рейтингида бешинчи ўриндан иккинчи ўринга кўтарилди.
Австралия ҳам дунёдаги энг йирик олтин ишлаб чиқарувчилар қаторида қолди, бироқ рейтингда иккинчи ўриндан учинчи поғонага тушди. Шунга қарамай, Австралияда олтин қазиб олиш ҳажми ўсиб, 2025-йилда 293 тоннани ташкил этди.
Шу тариқа, 2025-йилда Хитой, Россия ва Австралиянинг ўзи жами 1 минг тоннадан ортиқ олтин қазиб олди.
Сўнгги 15 йилда олтин бозорининг анъанавий етакчиларидан айримлари ўз мавқеини сезиларли даражада йўқотди. Хусусан, АҚШда олтин қазиб олиш ҳажми 2010-йилдаги 231 тоннадан 2025-йилда 157 тоннагача камайди. Натижада мамлакат жаҳон рейтингида учинчи ўриндан еттинчи ўринга тушиб қолди.
Жанубий Африка Республикасида пасайиш янада кескин бўлди. Мамлакатда олтин қазиб олиш ҳажми 15 йил ичида икки баробардан кўпроқ қисқариб, 210 тоннадан 99 тоннага тушди. Бу ўзгариш айниқса ЖАР учун аҳамиятли, чунки мамлакат тарихан жаҳон олтин саноатининг энг йирик марказларидан бири ҳисобланган. Янги рақамлар глобал олтин қазиб олиш географияси тобора ўзгариб бораётганини кўрсатади.
Канада эса аксинча, энг катта ўсиш қайд этган давлатлардан бири бўлди. 2010-йилда 102 тонна олтин қазиб олинган бўлса, 2025-йилга келиб ишлаб чиқариш 213 тоннага етди. Яъни Канада 15 йил ичида олтин қазиб олишни икки баробардан кўпроқ оширди ва жаҳон рейтингида саккизинчи ўриндан тўртинчи ўринга кўтарилди.
Гана ҳам ўз мавқеини сезиларли даражада мустаҳкамлади. Мамлакат олтин қазиб олиш ҳажмини қарийб икки баробар ошириб, 2025-йилда 187 тоннага етказди. Бу натижа Ганага жаҳон рейтингида олтинчи ўринни эгаллаш имконини берди.