Дунё

Олимлар «Барча йўллар Римга олиб боради» деган қарашни рад этди

Олимлар Рим империяси ҳудудидаги қарийб 300 минг километрлик қадимги йўлларни таҳлил қилиб, улар ҳақидаги бир қатор машҳур тасаввурларни шубҳа остига қўйди. Тадқиқотга кўра, Рим йўллари доим ҳам тўғри бўлмаган, Рим шаҳри эса бутун империянинг қуруқликдаги транспорт тармоғи маркази ҳисобланмаган.

Олимлар «Барча йўллар Римга олиб боради» деган қарашни рад этди

Рақамлаштирилган қуруқлик йўлларининг жами узунлиги қарийб 300 минг километрни ташкил этган. Янги модел олимларга Рим империясининг йўл тармоғи амалда қандай шаклланганини кенг миқёсда таҳлил қилиш имконини берди.

Тадқиқот натижалари Натуре Соммунисатионс илмий журналида чоп этилган.

**Рим йўллари ҳар доим ҳам тўғри бўлмаган**

Тадқиқот Рим муҳандислари йўлларни имкон қадар тўғри қуришга интилгани ҳақидаги кенг тарқалган тасаввур ҳам тўлиқ ҳақиқатга мос келмаслигини кўрсатди.

Олимлар хулосасига кўра, қадимги римлик муҳандислар йўлни ҳар қандай шароитда ҳам тўғри чизиқ бўйлаб қуришга уринмаган. Аксинча, улар йўналишни маҳаллий рельефга мослаштирган.

Тўғри йўналишдан фойдаланиш мумкин бўлган жойларда римликлар ана шундай йўлларни танлаган. Аммо бутун империя миқёсида қаралганда, қадимги Рим йўллари замонавий асосий автомобил йўлларига нисбатан анча эгри-бугри бўлган.

Йўлларнинг қаердан ўтишига тоғлар, водийлар, дарёлар ва аҳоли пунктларининг жойлашуви катта таъсир кўрсатган.

Рим муҳандислари мураккаб ҳудудлардан ўтиш учун террасалар қуриш, тоғ жинсларини кесиб йўл очиш, таянч деворлари ва кўприклар барпо этиш каби усуллардан фойдаланган.

Тадқиқотчилар кўплаб ҳолатларда муҳандислар тўғрироқ, аммо узунроқ йўл ўрнига қисқароқ, лекин эгри-бугри маршрутни танлаганини аниқлаган.

Бу ҳолат айниқса Жанубий Европа ва Ўрта Ер денгизи атрофида яққол кўринади. Бу ҳудудларда рельеф мураккаброқ бўлгани сабабли йўлларни тўғри чизиқ бўйлаб қуриш имконияти камроқ бўлган.

**Барча йўллар ҳақиқатан ҳам Римга олиб бормаган**

Тадқиқот машҳур «Барча йўллар Римга олиб боради» ибораси ортидаги тарихий тасаввурга ҳам бошқача қараш имконини берди.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.