ЎзРТХБнинг соф фойдаси 1Н26 да 18,6 фоизга ошиб, 18,7 миллион доллардан ошди

UZEX соф фойдаси 2026 йилнинг 1-ярмида 18,6 фоизга ошиб, 18,7 млн доллардан ошди
Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси (UZEX) 2026 йилнинг биринчи ярмида 265 млрд сўм (22 млн доллардан ортиқ) тушум олди, бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 11,4% га кўпдир. Шу билан бирга, соф фойда 18,6% га ошиб, 221 млрд сўмни (18,7 млн доллардан ортиқ) ташкил этди, дейилади Avesta Investment Group инвестиция компаниясининг таҳлилий ҳисоботида.
Операцион фойда 2025 йилнинг шу даврига нисбатан 16,8% га ошиб, 158 млрд сўмга (13 млн доллардан ортиқ) етди. Биржанинг операцион маржаси 2025 йилнинг 1-ярмидаги 56,8% га нисбатан 59,6% ни ташкил этди. Соф маржа 78,6% дан 83,7% гача яхшиланди. Фоизли даромадлар ҳам UZEX натижаларини қўллаб-қувватлаб, йиллик ҳисобда 20,3% га ошиб, 104 млрд сўмни (8,8 млн доллардан ортиқ) ташкил этди. Бу ушбу даврдаги солиқ тўлангунга қадар олинган фойданинг 39,6% ини ташкил этди. 2026 йилнинг 1-ярми якуни бўйича охирги 12 ойлик хусусий капитал рентабеллиги (ROE) 81,6% ни ташкил этди.
Биринчи ярим йиллик якунида биржадаги мижозлар маблағлари ўтган йилнинг шу давридаги 4,597 трлн сўмдан (тахминан 390 млн доллар) 48,7% га ошиб, 6,834 трлн сўмга (578 млн доллардан ортиқ) етди. Бу маблағлар UZEX балансининг (7,383 трлн сўм ёки 624 млн доллардан ортиқ) 92,6% ини ташкил этди ва биржанинг ҳеч қандай қарз мажбуриятлари йўқ эди.
Avesta ҳисоботида UZEX нинг Трастбанк билан алоқаларига ҳам эътибор қаратилган. Ҳисоботда айтилишича, Fitch биржа рейтингини унинг алоқадор банкка қарамлиги сабабли чеклаган, чунки 2024 йил охирида UZEX активларининг қарийб 80% и ушбу банкда сақланган. Ўшандан бери ошкор қилинган депозитлар — 2025 йил август ойида 200 млрд сўм (тахминан 17 млн доллар) ва 2026 йил июнь ойида 100 млрд сўм (8,4 млн доллардан ортиқ) — ҳам Трастбанкка жойлаштирилган.
2025 йил ноябрь ойида Fitch UZEX нинг узоқ муддатли эмитент дефолт рейтингини «B» даражасида тасдиқлади ва истиқболни «барқарор»дан «ижобий»га ўзгартирди. UZEX акциялари 2026 йил 18 сентябрда 10 990 сўм билан ёпилди, бу 2025 йилдаги якуний ёпилиш нархидан 75,8% га юқоридир. Компаниянинг бозор капитализацияси 4,12 трлн сўмни (348 млн доллардан ортиқ) ташкил этди, унинг нарх/баланс қиймати (P/B) коэффициенти 7,69 бараварни, нарх/фойда (P/E) коэффициенти эса 10,89 бараварни ташкил этди. Ўтган йил давомида акциялар нархи 161,7% га ўсди, икки йиллик савдо оралиғи эса 2 800 сўмдан 11 478 сўмгача бўлди.
Таққослаш учун, ҳисоботнинг иккинчи саҳифасидаги қиёсий жадвал UZEX нинг нарх/баланс қиймати коэффициенти таҳлилдаги рўйхатга олинган биржа операторларининг ўртача тортилган кўрсаткичидан юқори эканлигини кўрсатади. UZEX нинг P/B коэффициенти 7,69 бараварни ташкил этди, қиёсий гуруҳнинг ўртача тортилган кўрсаткичи эса 4,05 баравар бўлди. Шу билан бирга, унинг P/E коэффициенти (10,89 баравар) қиёсий гуруҳнинг ўртача кўрсаткичидан (29,02 баравар) паст бўлди.
UZEX 2025 йил учун бир дона акцияга 780 сўм миқдорида дивиденд тўлади, бу умумий ҳисобда 292,3 млрд сўм (24,7 млн доллардан ортиқ) тўловни ва соф фойданинг 85,1% ини ташкил этади. 15 май ҳолатига кўра, дивидендларнинг 97,46% и тўлаб берилган. Ўтган йилги дивиденд бир дона акция учун 382 сўмни ташкил этган бўлиб, тўлов коэффициенти 44,8% бўлган эди.
2026 йил 12 март ҳолатига кўра, Ўзбекистон Миллий инвестиция жамғармаси (UzNIF) UZEX акцияларининг 40% ига эгалик қилган. Бошқа юридик шахслар 49,68% га, жисмоний шахслар эса қолган 10,32% га эгалик қилган. Норезидентлар капиталнинг 3,68% ига юридик шахслар орқали ва 2,41% ига жисмоний шахслар бўлган акциядорлар орқали эгалик қилган. Биржа, шунингдек, 2026–2030 йилларга мўлжалланган ривожланиш стратегиясини амалга оширмоқда. Август ойида CME Group ва Phillip Capital компаниялари UZEX ходимлари ва брокерлари учун фьючерслар билан хежирлаш бўйича тренинг ўтказдилар, бу биржа томонидан миллий ҳосилавий молиявий воситалар (деривативлар) бозорини яратишга тайёргарлик сифатида баҳоланди.
UZEX қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари, ёқилғи, металлар ва кимёвий моддалар бўйича товар савдосини амалга оширади, шунингдек, электрон давлат харидларини юритади. 2025 йилда биржа орқали амалга оширилган барча битимларнинг қиймати 31% га ошди, бунда биржа савдолари 24% га, давлат харидлари эса 46% га ўсди.

