Ўзбекистоннинг эркин иқтисодий зоналарида ишлаб чиқариш олти ой ичида 21 фоизга ошди.
Ўзбекистон Давлат статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026-йил январ-июн ойларида ЭИЗда саноат ишлаб чиқариш ҳажми 32 060,5 миллиард сўмни ташкил этди, бу 21 фоизга ўсишни англатади.

О'збекистон махсус иқтисодий зоналарида ишлаб чиқариш йилнинг биринчи ярмида 21 фоизга ошди.
Тошкент, О'збекистон (UzDaily.uz) —
О'збекистон Республикаси Миллий статистика қо'митаси ма'лумотларига ко'ра, 2026-йил январ-июн ойлари оралиг'ида О'збекистон махсус иқтисодий зоналарида (МИЗ) жойлашган корхоналарнинг саноат маҳсулоти 32 060,5 миллиард со'мни ташкил этди. Бу ко'рсаткич мамлакатдаги барча турдаги иқтисодий зоналар орасида энг юқори ко'рсаткич бо'либ, о'тган йилнинг шу даврига нисбатан 21,0 фоизга о'сишни англатади, о'шанда бу ко'рсаткич 26 504,1 миллиард со'мга етган эди.
2026-йил 1-июл ҳолатига ко'ра, О'збекистонда 34 та махсус иқтисодий зона, 400 та кичик саноат зонаси, 27 та технологик парк, 354 та кластер ва 163 та ёшлар саноат ва тадбиркорлик зоналари (ЙИЕЗ), шу жумладан иштирокчи мақомига эга корхоналар фаолият юритган. ЭИИЗда 1167 та шундай корхона, кичик саноат зоналарида 3187 та, технопаркларда 4302 та, кластерларда 384 та ва кичик саноат зоналарида 1289 та мавжуд эди.
ЭИИЗдан ташқари, ҳисобот даврида саноат ишлаб чиқариши кичик саноат зоналарида 10 062,2 миллиард со'мни, кластерларда 19 235,3 миллиард со'мни, технопаркларда 1 632,6 миллиард со'мни ва кичик саноат зоналарида 491,7 миллиард со'мни ташкил этди. Таққослаш учун, 2025-йил январ-июн ойларида бу ко'рсаткичлар кичик саноат зоналарида 8 823,1 миллиард со'мни, кластерларда 16 701,0 миллиард со'мни ва технопаркларда 1 011,2 миллиард со'мни ташкил этди.
Барча молиялаштириш манбаларидан асосий капиталга инвестициялар ҳам ЭИИЗларда энг юқори ко'рсаткичга эга бо'либ, 5 116,5 миллиард со'мга етди. Бу ко'рсаткич кластерларда 1 633,2 миллиард со'мни, технопаркларда 808,9 миллиард со'мни, кичик саноат зоналарида 551,8 миллиард со'мни ва кичик саноат зоналарида 1,4 миллиард со'мни ташкил этди. Бундан ташқари, ички қурилиш ишлари ҳажми бо'йича кичик саноат зоналари 527,3 миллиард со'м билан етакчилик қилган бо'лса, бу ко'рсаткич технопаркларда 153,5 миллиард со'мни, ЭИЗларда 93,9 миллиард со'мни, кичик саноат зоналарида 63,3 миллиард со'мни ва кластерларда 22,5 миллиард со'мни ташкил этди.
Технопарк корхоналари бозор хизматларининг энг катта ҳажмини - 19 085,8 миллиард со'мни тақдим этди. ЭИЗларда бу ко'рсаткич 1 161,7 миллиард со'мни, кластерларда 711,3 миллиард со'мни, саноат зоналарида 707,9 миллиард со'мни ва саноат зоналарида 159,4 миллиард со'мни ташкил этди. Технологик парклар хизмат ко'рсатиш экспорти бо'йича ҳам етакчиликни 392 980,9 минг АҚШ доллари билан амалга оширди, бу ЭИЗларни (4 151,1 минг АҚШ доллари), саноат зоналарини (1 049,4 минг АҚШ доллари) ва саноат зоналарини (1 650,5 минг АҚШ доллари) сезиларли даражада ортда қолдирди; кластер хизматлари экспорти бо'йича ма'лумотлар ҳисоботда тақдим этилмаган. Хизмат ко'рсатиш импорти бо'йича технологик парклар ҳам 164 403 500 АҚШ доллари билан биринчи о'ринни эгаллади, ундан кейин ЭИЗлар (55 371 200 АҚШ доллари), кичик саноат зоналари (15 621 500 АҚШ доллари), кичик саноат зоналари (196 500 АҚШ доллари) ва кластерлар (228 800 АҚШ доллари) келади.
Ҳисобот даври охирида иштирок этувчи корхоналарда ищилар сони: ЭИЗларда 60 830, технопаркларда 62 137, кластерларда 50 362, кичик саноат зоналарида 43 611 ва кичик саноат зоналарида 6 507 тани ташкил этди. Шу билан бирга, иш о'ринлари сони ЭИЗларда 61 210 та, технопаркларда 65 841 та, кластерларда 51 775 та, кичик саноат зоналарида 44 028 та ва кичик саноат зоналарида 6 527 тага етди.
Қо'мита шунингдек, ИТ Парк иштирокчилари бо'йича алоҳида ма'лумотларни тақдим этди: 2026-йил январ-июн ойлари учун уларнинг хизмат экспорти ҳажми о'тган йилги 302,2 миллион АҚШ долларидан 392,5 миллион АҚШ долларига етди. Хизматлар импорти жами 160,1 миллион АҚШ долларини ташкил этди, бу 2025-йилнинг шу давридаги 104,2 миллион АҚШ долларига нисбатан.
ИТ Парк иштирокчилари томонидан бозор хизматлари ҳажми 14 054,6 миллиард со'мдан 18 166,4 миллиард со'мгача о'сди, бу 4 111,8 миллиард со'мга ко'п. Асосий капиталга инвестициялар 647,5 миллиард со'мга етди, бу о'тган йилги 295,5 миллиард со'мдан 352,0 миллиард со'мга ко'п. Давр охирида ИТ Парк иштирокчиларидаги иш о'ринлари сони о'тган йилги 43 070 тадан 51 991 тагача о'сди.
МИЗ доирасидаги корхоналарнинг саноат ишлаб чиқариш тузилмасида фаолият турлари бо'йича энг катта улуш металлургия саноатига (24,4%) ва автотранспорт воситалари, тиркамалар ва ярим тиркамалар ишлаб чиқаришга (24,1%) тегишли. Улардан кейин озиқ-овқат ишлаб чиқариш (9,3%), бошқа металл бо'лмаган минерал маҳсулотлар (7,5%), кимёвий ишлаб чиқариш (5,9%), резина ва пластмасса буюмлари (5,4%) ва то'қимачилик (4,6%) келади; бошқа фаолият турлари 18,8% ни ташкил қилади.
Кичик саноат зоналарида тузилма бошқача: то'қимачилик ишлаб чиқариш етакчилари (19,0%), ундан кейин металлургия саноати (17,5%), кокс ва нефт маҳсулотлари ишлаб чиқариш (13,0%), кийим-кечак ишлаб чиқариш (9,4%), озиқ-овқат ишлаб чиқариш (7,9%), резина ва пластмасса буюмлари (6,8%) ва электр жиҳозлари ишлаб чиқариш (3,7%); бошқа фаолият турларининг улуши 22,7% ни ташкил қилади.
Қо'митанинг методологик тушунтиришларига ко'ра, махсус иқтисодий зона - бу минтақани жадал ривожлантириш учун инвестициялар, технологиялар ва бошқарув тажрибасини жалб қилиш мақсадида яратилган, белгиланган чегаралар ва махсус ҳуқуқий режимга эга ҳудуд. Кичик саноат зонаси - бу коммунал хизматлар билан жиҳозланган ер участкаси ёки ишлаб чиқариш майдони. Технопарк - бу илмий, та'лим, молиявий ва бизнес тузилмаларини инновацион фаолият учун интеграция қилиш шакли. Кластерлар мева-сабзавот ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва илғор қайта ишлашни ташкил этиш, шунингдек, чорвачилик ва балиқчилик комплексларини ривожлантириш учун ташкил этилади. Ёшлар саноат ва тадбиркорлик зоналари ёшларни иш билан таъминлаш ва уларнинг тадбиркорлик ташаббусларини қўллаб-қувватлаш учун мўлжалланган.

