Ўзбекистонда коррупсия хавфларини баҳолашнинг янги методологияси ишлаб чиқилди.
Давлат органлари, ташкилотлари ва давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган хўжалик юритувчи субьектлар фаолиятида коррупция хавфларини аниқлаш ва баҳолаш тартиби лойиҳаси жамоатчилик муҳокамасига тақдим этилди.
О'збекистонда коррупсия хавфларини баҳолашнинг янги методологияси ишлаб чиқилди.
Ушбу ҳужжат Коррупсияга қарши курашиш агентлиги томонидан Адлия вазирлиги билан ҳамкорликда тайёрланган.
Лойиҳада юқори хавфли жараёнларни бошқариш механизмларини қайта ко'риб чиқиш, рақамлаштириш ёки о'згартириш таклиф этилади. Ушбу баҳолашнинг асосий мақсади давлат функцияларини бажаришда коррупсияга оид ҳуқуқбузарликларга олиб келадиган омилларни аниқлаш ва уларни минималлаштириш чораларини белгилашдир.
Баҳолаш учун қуйидаги жараёнлар таклиф этилади: давлат харидлари, бюджет маблаг'ларини тақсимлаш, субсидиялар ва грантлар, лицензиялар бериш, давлат хизматларини ко'рсатиш, ходимларни тайинлаш, давлат активларини бошқариш, жарималарни қо'ллаш, ҳуқуқни муҳофаза қилиш, терговлар, суриштирувлар ва фуқаролар ва юридик шахсларнинг мурожаатларини ко'риб чиқиш.
Лойиҳада хавфни ко'рсатадиган қуйидаги шубҳали ҳолатлар аниқланган: кенг ихтиёрий ваколатлар, аниқ қарор қабул қилиш мезонларининг ё'қлиги, манфаатдор томонлар билан то'г'ридан-то'г'ри алоқа, мустақил назоратнинг етарли эмаслиги, асоссиз рад этиш, қарорларни кечиктириш ёки тезлаштириш, бир шахс томонидан бир нечта босқичларнинг бирлашиши, манфаатлар то'қнашуви ва ёпиқ қарор қабул қилиш тартиблари.
Хавф даражаларини "аниқланмаган", "паст", "о'рта" ва "юқори" деб таснифлаш таклиф этилади. Жараён камида битта жиддий ёки иккита ёки ундан ортиқ муҳим ко'рсаткичлар мавжуд бо'лган тақдирда юқори хавфли деб ҳисобланади.
Хавфни камайтириш чоралари сифатида ишлаб чиқувчилар рақамлаштириш, инсон омилларининг та'сирини камайтириш, мезонларни аниқлаштириш, функцияларни ажратиш, фуқаролар билан бевосита алоқани чеклаш, очиқ ма'лумотларга киришни кенгайтириш, жамоатчилик назоратини кучайтириш, манфаатлар то'қнашувини бошқариш, ички аудит ва мувофиқлик назоратини кучайтириш ҳамда юқори хавфли лавозимларда ходимларни ротация қилишни назарда тутадилар.
Лойиҳада шунингдек, давлат органи ёки ташкилот раҳбари баҳолашни ташкил этиш, унинг натижаларининг то'лиқлиги ва аниқлигини та'минлаш ҳамда белгиланган чора-тадбирларни амалга ошириш учун шахсан жавобгар бо'лиши белгиланган. Коррупсияга қарши курашиш агентлиги ва тегишли давлат органларига ушбу чораларнинг амалга оширилишини камида олти ойда бир марта кузатиб бориш таклиф қилинмоқда.
Лойиҳа бо'йича жамоатчилик фикри 2026-йил 4-сентабргача давом этади. Ушбу жараёндан со'нг, ҳужжат белгиланган тартибларга мувофиқ қайта ко'риб чиқилиши ва қабул қилиниши мумкин.