Иқтисодиёт

Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги август ойида ижобий тенденцияни сақлаб қолди

Биржа фаоллигининг ва фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар сонининг ошиши ижобий динамикани қўллаб-қувватлади, шу билан бирга, ўтган ойга нисбатан ўсиш мамлакатнинг олтита ҳудудида қайд этилди.

Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги август ойида ижобий динамикани сақлаб қолди

Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан ҳисобланган Ишбилармонлик фаоллиги индекси (ИФИ) 2026 йилнинг август ойида 990 пунктни ташкил этди, бу ўтган ойдаги кўрсаткичдан 1,0% га пастдир. Шу билан бирга, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 29% лик ўсиш қайд этилди.

Жорий йилнинг август ойида ИФИ компонентлари бўйича қуйидаги ўзгаришлар кузатилди: хўжалик юритувчи субъектларнинг банк ҳисобварақларидаги операциялар сони бўйича компонент 6,2% га камайди; товар-хом ашё биржасида хом ашё сотиб олиш фаоллиги 2,7% га ошди; фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар бўйича компонент 2,3% га кўпайди; товар белгилари бўйича компонент 12,5% га камайди.

Бундан ташқари, ўтган ойга нисбатан ИФИнинг ўсиши 6 та ҳудудда қайд этилди. Энг сезиларли ўсиш Сирдарё вилояти (37,9%), Қорақалпоғистон Республикаси (36,6%), Тошкент шаҳри (7,6%), Жиззах (7,2%), Навоий (4,5%) ва Хоразм (2,9%) вилоятларида кузатилди.

Қолган 8 та ҳудудда кўрсаткич пасайди. Энг сезиларли камайиш Бухоро (−19,5%), Сурхондарё (−18,6%), Қашқадарё (−16,3%), Наманган (−11,4%) ва Фарғона (−10,7%) вилоятларида қайд этилди.

**Банклараро тўлов операциялари**

Ҳисобот даврида банклараро тўлов операциялари сони 7 185,9 мингтани ташкил этди, бу 2026 йилнинг июль ойидагига нисбатан 474,9 минг транзакцияга ёки 6,2% га камдир. Ўтган йилнинг тегишли даврига нисбатан ўсиш 18,9% ни ташкил этди.

Банклараро тўлов операциялари сони барча 14 та ҳудудда камайди. Хусусан, юридик шахслар ўртасидаги банк операциялари сонининг ўтган ойга нисбатан сезиларли даражада камайиши Қорақалпоғистонда (25,3%), Сирдарё (24,4%), Жиззах (21,8%) ва Наманган (20,2%) вилоятларида қайд этилди.

Ушбу пасайиш Марказий банкнинг банклараро электрон тўлов тизими орқали амалга оширилган тўлов ҳужжатлари умумий сонининг камайиши билан изоҳланади. 2026 йилнинг июль ойига нисбатан мемориал ордерлар сони 9,6% га ёки 234,1 мингтага, тўлов топшириқномалари — 3,5% га ёки 167,6 мингтага, тўлов талабномалари — 9,8% га ёки 1,9 мингтага, инкассо топшириқномалари — 18,0% га ёки 71,3 мингтага камайди.

**Биржа компоненти**

ИФИнинг биржа компоненти 1,0267 ни ташкил этиб, ўтган ойга нисбатан 2,7% га ошди. Бунда битта битим доирасида сотиб олинган товарларнинг ўртача ҳажми 21,1% га ошган бўлса, тузилган битимлар сони 15,8% га камайди.

Республика товар-хом ашё биржасида 2026 йилнинг август ойида 34 та асосий турдаги товарлар бўйича савдоларнинг умумий қиймати 9 138 млрд сўмни ташкил этди, бу бир ой олдингига нисбатан 6% га камдир.

Биржа фаоллигининг асосий омиллари ўтган ойга нисбатан қуйидаги товарлар савдоси ҳажмининг ошиши бўлди: омухта ем — 11,4 бараварга; кўмир — 7,6 бараварга; АИ-91 бензини — 49% га; полипропилен — 34% га; пахта шроти — 31% га; техник чигит — 21% га.

**Фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар**

Ҳисобот даврида фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар компоненти 1,0231 ни ташкил этиб, ўтган ойга нисбатан 2,3% га ошди.

Бунда: фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектларнинг умумий сони 11 620 тага кўпайиб, 547,6 мингтага етди; йирик корхоналар сони 143 тага кўпайиб, 4 802 тани ташкил этди; кичик корхоналар сони 10,9 мингтага кўпайиб, 451,9 мингтага етди; фермер хўжаликлари сони 575 тага кўпайиб, 90,9 мингтани ташкил этди.

**Товар белгилари**

Товар белгилари бўйича компонент 0,8746 ни ташкил этиб, ўтган ойга нисбатан 12,5% га камайди.

Ушбу даврда юридик шахслар томонидан 488 та товар белгиси ва товар номлари рўйхатга олинди.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.