Иқтисодиёт

Ўзбекистонда газ ва нефть қазиб олиш камайди, электр энергияси ва бензин ишлаб чиқариш кўпайди

Январь−июль ойларида Ўзбекистон газ қазиб олишни 15 фоизга, нефть қазиб олишни 2,7 фоизга, газ конденсатини 15 фоизга ва кўмир қазиб олишни 9,5 фоизга қисқартирди. Шу билан бирга, электр энергияси ишлаб чиқариш 6,4 фоизга, бензин ишлаб чиқариш эса 8,9 фоизга ошди. Июль ойида бир қатор кўрсаткичлар бўйича суст кечган июнь ойидан кейин тикланиш кузатилди.

Ўзбекистонда газ ва нефть қазиб олиш камайди, электр энергияси ва бензин ишлаб чиқариш эса кўпайди

Ўзбекистонда январь-июль ойларида табиий газ, нефть ва газ конденсати қазиб олиш ҳажми камайишда давом этди. Шу билан бирга, июль ойида газ ишлаб чиқариш бир ой аввал қайд этилган пасайишни сезиларли даражада қоплади, газ конденсати ишлаб чиқариш эса йил бошидан буён илк бор ўтган йилги даражадан юқори бўлди, дейилади маълумотларда.

Етти ой давомида табиий газ қазиб олиш 21,6 млрд куб метрни ташкил этди — бу 2025 йилнинг шу даврига нисбатан (тахминан 25,4 млрд) қарийб 15 фоизга ёки 3,8 млрд куб метрга камдир.

Июль ойида қарийб 3,3 млрд куб метр газ қазиб олинди — бу ўтган йилнинг июль ойига нисбатан (3,58 млрд) 7,9 фоизга кам, лекин кўрсаткич 2,5 млрд куб метргача тушиб кетган июнь ойига нисбатан 32 фоизга кўпдир.

Шу тариқа, газ қазиб олишнинг йиллик пасайиш суръати кескин секинлашди: июнь ойида пасайиш 26,8 фоизни ташкил этган бўлса, июлда — 7,9 фоиз. Ўртача кунлик қазиб олиш июндаги 83,3 млн куб метрдан июлда тахминан 106,5 млн куб метргача — 27,7 фоизга ўсди. Бироқ, бу ҳали ҳам 2025 йил июль ойидаги даражадан — кунига тахминан 115,6 млн куб метрдан пастдир.

Электр энергияси ишлаб чиқариш ўсишда давом этди. Январь-июль ойларида Ўзбекистонда 52,5 млрд кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқарилди — бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан (49,34 млрд кВт·соат) 6,4 фоизга кўпдир.

Июль ойида ишлаб чиқариш қарийб 8,36 млрд кВт·соатни ташкил этди — бу ўтган йилнинг июль ойига нисбатан тахминан 10 фоизга юқоридир.

Йирик корхоналар йил бошидан буён 35,25 млрд кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқарди — бу бир йил аввалгига нисбатан (36,58 млрд) 3,6 фоизга кам. Аммо алоҳида июль ойида уларнинг ишлаб чиқариши 5,42 млрд кВт·соатгача ошди — бу йиллик ҳисобда тахминан 1,6 фоизлик ўсиш демакдир.

Генерациянинг умумий ўсишини аввалгидек кичик корхоналар, жумладан, янги қуёш ва шамол электр станциялари, шунингдек, бошқа кичик ишлаб чиқарувчилар таъминламоқда. Етти ой давомида улар 17,25 млрд кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқарди — бу бир йил аввалги 12,77 млрд кВт·соатга нисбатан 35,1 фоизга кўпдир.

Июль ойида кичик корхоналар ҳиссасига қарийб 2,95 млрд кВт·соат тўғри келди. Ойлик маълумотларга кўра, бу бир йил аввалгига нисбатан тахминан 63 фоизга кўпдир.

Шу билан бирга, Миллий статистика қўмитаси 2025 йил учун қиёсий базани яна тузатди. Жорий пресс-релизда ўтган йилги кўрсаткичлар корхоналарнинг йиллик балансга мувофиқ аниқлаштирилган маълумотлари асосида шакллантирилган. Шу сабабли, ўтган йилги қийматлар аввалги ойлик нашрларда келтирилган рақамлардан фарқ қилиши мумкин.

Автомобиль бензини ишлаб чиқариш январь-июль ойларида 8,9 фоизга ошиб, ўтган йилнинг шу давридаги 672,1 минг тоннага қарши 731,9 минг тоннани ташкил этди.

Июль ойида нефтни қайта ишлаш корхоналари қарийб 117,7 минг тонна бензин ишлаб чиқарди — бу июнь ойига нисбатан 5,1 фоизга кўпдир. Ўтган йилнинг июль ойига нисбатан ўсиш тахминан 27,4 фоизни ташкил этди.

Таққослаш учун, май ойида ишлаб чиқариш 84,7 минг тоннагача камайган бўлса, июнь ойида 112 минг тоннагача тикланган эди. Шу тариқа, ўсиш кетма-кет иккинчи ой давом этмоқда.

Дизель ёқилғиси ишлаб чиқариш етти ой давомида 683,4 минг тоннани ташкил этди — бу бир йил аввалгига нисбатан (673,7 минг тонна) атиги 1,4 фоизга кўпдир.

Июль ойида қарийб 115,4 минг тонна дизель ёқилғиси ишлаб чиқарилди — бу июнь ойига нисбатан 1,6 фоизга кам.

Бу шуни англатадики, июнь ойида дизель ишлаб чиқариш йиллик ҳисобда 20,3 фоизга қисқарганидан кейин, июль ойида ишлаб чиқариш амалда ўтган йилги даражага қайтди.

Кўмир қазиб олиш январь-июль ойларида қарийб 3,5 млн тоннани ташкил этди — бу бир йил аввалгига нисбатан (тахминан 4 млн тонна) 9,5 фоизга камдир.

Июль ойида июндаги 900 минг тоннага қарши қарийб 1 млн тонна кўмир қазиб олинди. Ойлик жадвалга кўра, кўрсаткич ўтган йилнинг июль ойидаги даражадан тахминан 26 фоизга юқори бўлди. Шу тариқа, июнь-июль ойларида қазиб олишнинг тезлашиши йил бошидан буён тўпланиб қолган орқада қолишни сезиларли даражада камайтириш имконини берди.

Нефть қазиб олиш етти ой давомида 2,7 фоизга камайди — бир йил аввалги 378,8 минг тоннага қарши 368,7 минг тоннани ташкил этди.

Июль ойида 54,9 минг тонна нефть қазиб олинди — бу июнь ойига нисбатан 5,8 фоизга кўп ва 2025 йилнинг июль ойидаги билан деярли бир хил. Шу тариқа, бу ерда йиллик пасайиш деярли тўхтади.

Энг сезиларли бурилиш газ конденсати ишлаб чиқаришда юз берди. Январь-июль ойларида уни қазиб олиш ҳали ҳам ўтган йилгидан 15 фоизга паст эди — 667,9 минг тоннага қарши 567,5 минг тонна.

Бироқ, июль ойида газ конденсати ишлаб чиқариш 105,4 минг тоннагача ошди — бу июнь ойига нисбатан деярли 50 фоизга ва йиллик ҳисобда 13,1 фоизга кўпдир. Бу 2026 йил бошидан буён ишлаб чиқариш ўтган йилнинг тегишли ойидаги кўрсаткичдан ошган биринчи ой бўлди.

Йирик корхоналар томонидан иссиқлик энергияси ишлаб чиқариш етти ой давомида 18,3 фоизга — 12,39 млн Гкалдан 10,12 млн Гкалгача камайди.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.