Ўзбекистонда “бизнес учун ҳаққонийлик презумпсияси” жорий этилди: асосий ўзгаришлар
Ўзбекистон тадбиркорларни давлат идоралари билан муносабатларида ҳимоя қилишни кучайтиришни режалаштирмоқда. Давлат идораси бунинг аксини исботламагунча, бизнес қонуний фаолият юритаётган ва ўз мажбуриятларини тўғри бажараётган деб ҳисобланадиган тамойил жорий этилмоқда. Агар низо судда ёки бошқа маъмурий органда кўриб чиқилса, давлат идораси тадбиркорнинг қоидабузарлигини исботлаш учун жавобгар бўлади. Бундан ташқари, у […] учун жавобгар бўлади.
Ўзбекистонда тадбиркорларнинг давлат идоралари билан ўзаро муносабатларида ҳимоясини сезиларли даражада кучайтирадиган "бизнеснинг тўғрилиги презумпсияси" тамойилини жорий этиш режалаштирилмоқда. Янги ёндашувга кўра, давлат идораси бунинг аксини исботламагунча, бизнес фаолияти қонуний деб ҳисобланади ва унинг мажбуриятлари тўғри бажарилган деб ҳисобланади.
Ҳуқуқий ёки маъмурий низолар юзага келган тақдирда, давлат идораси тадбиркорнинг қонунбузарлигини исботлаши шарт бўлади. Шунингдек, у ўз қарорлари ва чораларининг қонунийлиги, зарурлиги ва мутаносиблигини асослаш учун жавобгар бўлади.
Қонунчиликдаги барча ҳал қилинмаган қарама-қаршиликлар, ноаниқликлар ва келишмовчиликлар тадбиркор фойдасига талқин қилинади. Ушбу қоида мавжуд далиллар етарли бўлмаган ва шубҳалар сақланиб қолган ҳолатларда ҳам қўлланилади.
Агар маъмурий суд давлат идорасига ўз қарорини қайта кўриб чиқишни буюрса, суд ўзининг ҳуқуқий позициясини аниқ баён қилиши шарт бўлади, бу эса давлат идораси қайта кўриб чиқиш пайтида ҳисобга олиши керак. Янги қарор тадбиркорнинг аҳволини аслига нисбатан ёмонлаштирмаслиги керак.
Давлат идораси суд қарори кучга кирган кундан бошлаб қарорни қайта кўриб чиқиш учун 30 кунга эга. Ушбу муддатдан со'нг, тадбиркорга қарши ҳар қандай суд ҳаракатлари тақиқланади.
О'згаришлар жиноий ишларга ҳам та'сир қилади.
Президент Бош прокуратура, Адлия вазирлиги ва Бизнес-омбудсманнинг фуқаролар ва тадбиркорлар учун жиноий ишлар бо'йича кафолатларни кучайтиришга қаратилган таклифларини ма'қуллади.
Хусусан, жиноий ишлар бо'йича қо'йилган омонатларни қайтариш тартиби соддалаштирилади. Уларни қайтариш бо'йича суд қарорлари дарҳол ижро этилади.
Маблаг'лар кечикиб қайтарилган тақдирда, кечиктирилган ҳар бир кун учун Марказий банкнинг базавий ставкаси, ҳозирда 14% асосида ҳисобланган жарима ундирилади.
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, агар бундай қайтарилиш суд қарори билан та'минланса, фуқаролар ва тадбиркорларга етказилган зарарни қоплаш учун йиг'илган маблаг'ларни давлат бюджетига қайтаради.
Бундан ташқари, реабилитация қилинган шахсларга мулкий зарарни қоплаш мақсадли жамг'армасидан моддий ва ма'навий зарарлар қопланади.
Бизнесни асоссиз жиноий жавобгарликдан ҳимоя қилиш кучайтирилади.
Тадбиркорларни асоссиз жиноий жавобгарликдан ҳимоя қилишга қаратилган қонун лойиҳасини уч ой ичида, ноябр ойининг охирига қадар ишлаб чиқиш вазифаси юклатилди.
Ҳужжатни тайёрлаш учун Бош прокуратура, Давлат хавфсизлик хизмати, Адлия вазирлиги ва Ички ишлар вазирлиги мас'улдир.