Ўзбекистонда 80 нафар мутахассис энергия аудити бўйича ўқитилди
БМТТД ва Энергия самарадорлиги миллий агентлиги ЭСКО лойиҳалари учун энергия аудитини ўтказиш бўйича тўртта шаҳардан 80 нафар мутахассисни ўқитди.
Ўзбекистонда энергоаудит бўйича 80 нафар мутахассис тайёрланди
2026 йилнинг 13 августидан 28 августигача БМТ Тараққиёт Дастурининг (БМТТД) Ўзбекистондаги ваколатхонаси Энергия самарадорлиги миллий агентлиги билан биргаликда энергия сервис компаниялари (ЭСКО) лойиҳалари учун энергетик аудит бўйича икки кунлик тренинглар туркумини ташкил этди.
Ўқув машғулотларида Қарши, Самарқанд, Фарғона ва Тошкент шаҳарларидан 80 нафар мутахассис, жумладан, энергоаудиторлар, ЭСКО модели бўйича ишлашдан манфаатдор бўлган хусусий сектор вакиллари, шунингдек, давлат ташкилотлари ходимлари иштирок этди.
Тренинглар «Энергетик аудитлар — жамоат биноларининг энергия самарадорлиги салоҳиятини очиш» лойиҳаси доирасида ўтказилди. Ушбу ташаббус Словакия Республикаси Молия вазирлигининг молиявий кўмагида «Тараққиёт йўлида давлат ва хусусий молиялаштириш» (PPFD) кенгроқ дастури таркибида амалга оширилмоқда.
Ўқув машғулотлари жамоат инфратузилмаси соҳасида энергия самарадорлигини ошириш лойиҳаларини тайёрлаш учун зарур бўлган амалий кўникмаларни ривожлантиришга қаратилди. Бу ерда гап, хусусан, энергия истеъмолини қисқартириш бир вақтнинг ўзида харажатларни камайтириши ва фойдаланувчилар учун шароитларни яхшилаши мумкин бўлган мактаблар, шифохоналар, болалар боғчалари ва бошқа жамоат бинолари ҳақида бормоқда.
ЭСКО лойиҳаларида сифатли энергоаудит энергия истеъмолининг бошланғич даражасини аниқлашга, самарадорликни ошириш бўйича эҳтимолий чора-тадбирларни белгилашга ва кутилаётган тежамкорликни баҳолашга ёрдам беради. Ушбу маълумотлар, шунингдек, самарадорлик кўрсаткичларини белгилаш ва кейинчалик амалда эришилган натижаларни баҳолаш учун ҳам қўлланилади.
«ЭСКО бозорини муваффақиятли ривожлантириш учун унинг барча иштирокчилари энергия тежалишини баҳолашнинг ишончлилиги ва шаффофлигига амин бўлишлари муҳимдир», — деб таъкидлади Энергия самарадорлиги миллий агентлиги вакили Шоҳжаҳон Исломов. Унинг сўзларига кўра, хусусий энергоаудиторларнинг амалий кўникмаларини ривожлантириш давлат ташкилотлари, энергия сервис компаниялари ва потенциал инвесторлар ўртасидаги ишончни мустаҳкамлашга ёрдам беради.
Тренингларнинг биринчи куни Ўзбекистон ва Европа Иттифоқида энергоаудит ўтказишнинг ҳуқуқий ва техник асосларига бағишланди. Иштирокчилар аудитнинг турли хил турлари ва уларнинг ЭСКО лойиҳаларини амалга оширишнинг турли босқичларида қўлланилиши, жумладан, дастлабки Walk-Through Audit ва инвестициявий Investment Grade Audit билан танишдилар.
Энергия истеъмолининг бошланғич даражасини аниқлаш, маълумотларни об-ҳаво шароити ва бинолардан фойдаланиш хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда тузатишга алоҳида эътибор қаратилди. Иштирокчилар, шунингдек, Самарадорликни ўлчаш ва верификация қилиш халқаро протоколига (IPMVP) мувофиқ ўлчаш ва верификация қилиш усулларини ўргандилар.
Иккинчи кун амалиётга бағишланди. Иштирокчилар ҳар бир ҳудуддаги танлаб олинган жамоат объектларида гуруҳларга бўлиниб ишладилар. Улар энергия истеъмолининг бошланғич даражасини аниқладилар, кўрсаткичларни иқлим шароитига қараб тузатдилар, эҳтимолий тежамкорликни ҳисоблаб чиқдилар ва эришилган натижаларни тасдиқлаш усулларини танладилар.
Фарғоналик энергоаудитор Муҳайё Латипова машғулотларнинг амалий фойдасини алоҳида таъкидлади, улар давомида мутахассислар бинолар бўйича реал маълумотлар билан ишладилар ва ЭСКО лойиҳалари учун ҳисоб-китобларни мустақил равишда бажардилар.
Иштирокчилар тренингларда тақдим этилган ҳисоб-китоб шаблонлари ва бошқа материаллардан келгуси иш фаолиятларида энергия самарадорлигини ошириш чора-тадбирларини баҳолаш ҳамда кутилаётган ва амалда эришилган тежамкорликни асослаш учун фойдаланишлари мумкин бўлади.
БМТТД халқаро эксперти Юрай Клуканнинг сўзларига кўра, Ўзбекистонда ЭСКО бозорини ривожлантириш учун нафақат меъёрий-ҳуқуқий база ва молиялаштириш имкониятлари, балки сифатли, техник жиҳатдан асосланган лойиҳаларни тайёрлашга қодир мутахассислар ҳам зарур. Тренинглар халқаро ёндашувларни мамлакат шароитига мослаштирилган амалий топшириқлар билан бирлаштирди.
БМТТДдан қайд этишларича, Ўзбекистонда ЭСКО бозори ривожланиб бориши билан энергия самарадорлигини сифатли баҳолаш ва лойиҳаларни амалга ошириш натижаларини тасдиқлашга қодир мутахассисларга бўлган эҳтиёж ортиб боради.