Ўзбекистонда 601 300 та фаол корхона ва ташкилот мавжуд
2026-йил 1-август ҳолатига кўра, Ўзбекистонда 601 300 та фаол корхона ва ташкилот мавжуд бўлиб, уларнинг 73,3 фоизи кичик бизнес ва микрофирмалар ҳиссасига тўғри келади.

О'збекистон Республикаси Миллий статистика қо'митаси ма'лумотларига ко'ра, 2026-йил 1-август ҳолатига ко'ра, О'збекистонда жами 601 300 та фаол корхона ва ташкилотлар ро'йхатга олинган. Бу ко'рсаткичга 440 900 та кичик корхона ва микрофирмалар киради, улар умумий соннинг 73,3% ни ташкил қилади, фермер ва деҳқон хо'жаликлари бундан мустасно.
Фаол корхона ва ташкилотлар сони 2022-йилнинг шу санасидаги 587 500 тадан 2026-йилда 601 300 тагача ошган, аммо бу о'сиш барқарор бо'лмаган. Бу сон 2023-йилда 490 900 тагача камайди, кейин 2024-йилда 553 100 тага, 2025-йилда 556 000 тага ва ниҳоят 2026-йилда 601 300 тага етди. 2026-йил учун йиллик о'сиш сур'ати 108,1% ни ташкил этди.
Жами ма'лумотларга ко'ра, 445 697 таси тадбиркорлик суб'эктлари сифатида аниқланган, улардан 440 949 таси кичик бизнес суб'эктлари. Бундан ташқари, 91 525 та фермер ва деҳқон хо'жаликлари мавжуд эди.
Тошкент шаҳрида фаол корхона ва ташкилотларнинг энг катта улуши мавжуд бо'либ, умумий соннинг 19,1% ёки 114 839 та корхонани ташкил этади. Ундан кейин 9,5% (57 004 та корхона) билан Тошкент вилояти, 9,2% (55 449 та корхона) билан Самарқанд вилояти, 8,4% билан Фарг'она вилояти ва 7,7% билан Қашқадарё вилояти келади. Энг паст ко'рсаткич Сирдарё вилоятида қайд этилган, 17 108 та корхона билан.
2026-йил 1-август ҳолатига ко'ра, иқтисодий фаолият бо'йича савдо энг катта улушни ташкил этди, 27,4% ёки 164 481 та корхона. Қишлоқ хо'жалиги, о'рмон хо'жалиги ва балиқчилик иккинчи о'ринда 21,9% (131 925 та корхона) билан, саноат эса учинчи о'ринда 10,6% (63 861 та корхона) билан жойлашган. Ушбу учта сектор барча корхона ва ташкилотларнинг 59,9% дан ортиг'ини ташкил этди. Бошқа тармоқлар қаторига қурилиш (5,5% ёки 33 163 та корхона), турар жой ва овқатланиш хизматлари (5,6% ёки 33 966 та), транспорт ва сақлаш (3,1% ёки 18 894 та), сог'лиқни сақлаш ва ижтимоий хизматлар (2,6% ёки 15 341 та), ахборот ва коммуникация (2,3% ёки 13 705 та) ва бошқа фаолиятлар (20,9% ёки 125 940 та) киради.
Тадбиркорлик субьектларининг ташкилий ва ҳуқуқий тузилмалари орасида мас'улияти чекланган жамиятлар устунлик қилди, улар 2026-йил 1-август ҳолатига ко'ра 445 700 та фаол тижорат корхоналарининг 80,1% (356 812) ни ташкил этди. Хусусий корхоналар 10,6% (47 241), оилавий корхоналар 8,4% (37 345), аксиядорлик жамиятлари 0,1% (646) ва бошқа шакллар 0,8% (3653) ни ташкил этди.
Хорижий инвестициялар иштирокидаги фаол корхоналар сони 2026-йил 1-август ҳолатига ко'ра 20 973 тага етди. Бу жами 4685 та қо'шма корхона ва 100% хорижий капиталга эга 16 288 та компаниядан иборат эди. Со'нгги беш йил ичида бундай корхоналарнинг умумий сони 1,7 бараварга ошди, фақат хорижий капитал томонидан молиялаштириладиган компанияларнинг улуши 56,0% дан 77,7% гача ошди.
2025-йилнинг шу даврига нисбатан хорижий инвестициялар иштирокидаги корхоналар сони 4364 тага ёки 26,3% га ошган. Савдо (5960 тадан 7450 тагача), саноат (3449 тадан 4098 тагача) ва қурилиш (1248 тадан 1732 тагача) соҳаларида сезиларли о'сиш кузатилди.
Тошкент шаҳрида хорижий капитал иштирокидаги корхоналарнинг энг катта улуши 62,5% (13114 та корхона) ни ташкил этди. Ундан кейин 13,8% (2901) билан Тошкент вилояти, 3,6% (754) билан Самарқанд вилояти ва 3,1% (659) билан Фарг'она вилояти келади.
Иқтисодий фаолият бо'йича хорижий инвестициялар иштирокидаги корхоналар орасида савдо етакчилик қилди, 7450 та компания, ундан кейин саноат 4098 та, ахборот ва коммуникация 1764 та ва қурилиш 1732 та компания билан.
Иқтисодий фаолият бо'йича хорижий инвестициялар иштирокидаги корхоналар орасида савдо етакчилик қилди, 7450 та компания, ундан кейин саноат 4098 та, ахборот ва коммуникация 1764 та ва қурилиш 1732 та компания билан.
Хитой хорижий капитал иштирокидаги фаол корхоналар сони бо'йича етакчи инвестор мамлакат бо'либ, 6241 та компания ёки умумий инвестицияларнинг 29,8% ни ташкил этди. Ундан кейин Россия 3512 та корхона (16,7%), Туркия 2327 та (11,1%), Қозог'истон 1321 та (6,3%), Жанубий Корея 730 та (3,5%) ва Афг'онистон 706 та (3,4%) корхоналар билан о'рин олди. Ро'йхатдаги бошқа давлатлар қаторига Озарбайжон (492), Тожикистон (467), Бирлашган Араб Амирликлари (453), Ҳиндистон (439), Қирг'изистон (376), Покистон (361), АҚШ (368), Туркманистон (322), Беларус (262), Буюк Британия (258), Эрон (255), Германия (248), Украина (223) ва Япония (143) кирди.
Ро'йхатдаги бошқа давлатлар қаторига Озарбайжон (492), Тожикистон (467), Бирлашган Араб Амирликлари (453), Ҳиндистон (439), Қирг'изистон (376), Покистон (361), АҚШ (368), Туркманистон (322), Беларус (262), Буюк Британия (258), Эрон (255), Германия (248), Украина (223) ва Япония (143) кирди. Қо'митанинг услубий тушунтиришларида корхона ва ташкилотлар ҳақидаги ма'лумотлар О'збекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022-йил 28-сентабрдаги 539-сонли қарорига мувофиқ Корхона ва ташкилотларнинг ягона давлат реестридан тузилганлиги айтилган. Фермер хо'жаликлари ва деҳқон хо'жаликларини о'з ичига олган ма'лумотлар Адлия вазирлигининг Давлат хизматлари маркази ма'лумотлар базасидан 2026-йил 1-август ҳолатига олинган.

