Ўзбекистон вазир ўринбосарлари, ҳокимлар ва бошқа бир қатор мансабдор шахсларни тайинлаш тартибини ўзгартиради.
Президент маъмурияти тўғрисидаги Конституциявий қонун вазир ўринбосарлари, қўмита раҳбарлари, ҳокимлар, Ички ишлар вазирлиги ва Солиқ хизмати раҳбарларини тайинлаш тартибини ўзгартиради. Кадрлар бўйича қарорларни ким қабул қилишини тўғридан-тўғри белгилаш ўрнига, “президент томонидан белгиланган тартибда” деган сўзлар киритилади.
О'збекистонда вазир о'ринбосарлари, ҳокимлар ва бошқа бир қатор мансабдор шахсларни тайинлаш тартиби о'згартирилади. Ушбу о'згаришлар 14-августда қабул қилинган Президент ма'мурияти то'г'рисидаги конституциявий қонунда ко'зда тутилган.
Асосий янгилик - бир нечта қонун ҳужжатларида "президент томонидан тайинланади" ёки "президент билан келишилган ҳолда" ибораларини "президент томонидан белгиланган тартибда" деган умумийроқ ибора билан алмаштириш. Бу шуни англатадики, тайинлаш ва лавозимдан озод қилишнинг аниқ тартиби энди қонунда қат'ий равишда кодлаштирилмайди, балки президент томонидан алоҳида қонунда белгиланади.
Ҳозирда вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг биринчи о'ринбосари ва о'ринбосарлари тегишли ҳоким томонидан президент билан келишилган ҳолда лавозимга тайинланади ва лавозимдан озод қилинади, шундан со'нг қарор Халқ депутатлари Кенгаши томонидан тасдиқланади. Тузатишлар кучга киргандан со'нг, "президент билан келишилган ҳолда" ибораси "президент томонидан белгиланган тартибда" билан алмаштирилади. Бу ҳар бир номзодни президент томонидан то'г'ридан-то'г'ри тасдиқлаш талабини бекор қилади ва тайинлаш ва лавозимдан озод қилиш механизмини давлат раҳбарининг ихтиёрига қолдиради.
Шунга о'хшаш о'згаришлар "Давлат солиқ хизмати то'г'рисида"ги қонунга ҳам та'сир қилади. Ҳозирда Солиқ қо'митаси раис о'ринбосарлари, шунингдек, Қорақалпог'истон, вилоятлар ва Тошкент солиқ бошқармалари бошлиқлари то'г'ридан-то'г'ри президент томонидан тайинланади ва лавозимидан озод қилинади. О'згартиришлардан со'нг, улар "президент томонидан белгиланган тартибда" тайинланади ва лавозимидан озод қилинади. Шундай қилиб, қонун энди давлат раҳбарининг кадрлар бо'йича қарорларни шахсан қабул қилишига аниқ ишора қилмайди ва бу шахсларни тайинлаш ва лавозимидан озод қилиш ваколати алоҳида белгиланади.
Шунга о'хшаш о'згаришлар "Ички ишлар органлари то'г'рисида"ги қонунда ҳам ко'зда тутилган. Ҳозирда президент томонидан бевосита тайинланади ва лавозимидан озод қилинадиган ички ишлар вазири о'ринбосарлари янги қонун кучга киргандан со'нг "президент томонидан белгиланган тартибда" тайинланади ва лавозимидан озод қилинади. Бироқ, Ички ишлар вазирининг о'зи ҳақидаги қоида о'згаришсиз қолади.
"Вазирлар Маҳкамаси то'г'рисида"ги қонунга янада тизимли о'згаришлар киритилмоқда. Ҳозирда вазирлар ва уларнинг о'ринбосарлари президент томонидан тайинланади ва лавозимидан озод қилинади. Бошқа миллий ижро этувчи органлар раҳбарлари ҳам президент томонидан тайинланади ва уларнинг о'ринбосарлари Вазирлар Маҳкамаси томонидан давлат раҳбари билан маслаҳатлашган ҳолда тайинланади. О'згартиришлардан со'нг тизим о'згаради: барча миллий ижро этувчи ҳокимият органлари раҳбарлари президент томонидан тайинланади ва лавозимидан озод қилинади, уларнинг о'ринбосарлари эса "президент белгилаган тартибда" тайинланади ва лавозимидан озод қилинади.
Миллий ижро этувчи ҳокимият органларига вазирликлар, қо'миталар, агентликлар ва инспексиялар киради. Шундай қилиб, қонун вазир о'ринбосарларини шахсан президент, қо'миталар, агентликлар ва инспексиялар раҳбарларининг о'ринбосарларини эса президент билан маслаҳатлашган ҳолда Вазирлар Маҳкамаси тайинлаш то'г'рисидаги то'г'ридан-то'г'ри талабни бекор қилади. Бунинг о'рнига барча о'ринбосарлар учун ягона формула жорий этилади, унга ко'ра президент тайинлаш тартиби ва мавзусини белгилайди.
Эслатиб о'тамиз, 14-август куни Президент Шавкат Мирзиёев "О'збекистон Республикаси Президенти Администрацияси то'г'рисида"ги конституциявий қонунни имзолади, унда биринчи марта Администрациянинг ҳуқуқий мақоми, вазифалари ва ваколатлари батафсил баён этилган. Қонунга ко'ра, Президент Администрацияси Президентга бевосита ҳисобот беради ва унга ҳисоб беради. У давлат раҳбарининг қарорлари ва ко'рсатмаларини бажаришда давлат органлари ва ташкилотларининг фаолиятини мувофиқлаштиради, уларнинг бажарилишини назорат қилади, давлат органлари раҳбарларига мажбурий ко'рсатмалар ва фармойишлар бериши ва мансабдор шахсларнинг фаолиятини баҳолаши мумкин. Ходимлар учун кенгайтирилган дахлсизлик кафолатлари жорий этилди.
Қонун шунингдек, Президент ма'мурияти раҳбарининг ваколатларини мустаҳкамлайди. У бутун мамлакат бо'йлаб барча давлат идоралари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар ва мансабдор шахслар учун мажбурий бо'лган буйруқ ва фармойишлар чиқариши мумкин бо'лади. Шу билан бирга, "Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар то'г'рисида"ги қонунга киритилган о'згартиришлар Ма'мурият раҳбарининг буйруқларини мустақил турдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ро'йхатига киритди. Улар, шунингдек, ҳокимлар ва маҳаллий кенгашлар томонидан тартибга солиш қарорлари учун ҳуқуқий асос бо'либ хизмат қилади.