Ўзбекистон қиймати қарийб 100 триллион сўмлик давлат активларини савдога чиқаришни режалаштирмоқда
Ўзбекистон қарийб 100 триллион сўмлик давлат активларини савдога чиқармоқчи
Бу йил Ўзбекистонда 84 та компаниядаги давлат улуши, 1 242 та кўчмас мулк объекти ва 8 минг гектар ер майдонини сотиш режалаштирилмоқда. Ушбу активларнинг умумий қиймати қарийб 100 триллион сўмга баҳоланмоқда, хусусийлаштиришдан тушадиган даромадлар эса камида 14 триллион сўмни ташкил этиши керак.
Бу ҳақда 8 октябрь куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Давлат активларини бошқариш агентлиги директори Соҳибжон Муродов маълум қилди. Ушбу режалар президентнинг иқтисодиётда давлат иштирокини қисқартириш ва хусусийлаштиришни жадаллаштириш тўғрисидаги фармонида белгилаб қўйилган.
Активларни сотишдан ташқари, ҳужжатда давлат иштирокидаги 85 та корхонани тугатиш ёки қайта ташкил этиш ҳам назарда тутилган.
Мулкни сотишни тезлаштириш мақсадида савдолар тўғрисидаги эълонларни жойлаштириш муддати 30 кундан 15 кунгача, такрорий аукционлар орасидаги муддат эса 10 кундан беш кунгача қисқартирилди.
Агар харидор топилмаса, активнинг қиймати босқичма-босқич бошланғич нархнинг 10 фоизигача пасайтирилиши мумкин. Фармонда назарда тутилган битимлар учун, шунингдек, 15 фоиз миқдорида бошланғич тўловни амалга ошириб, қолган суммани фоизсиз бўлиб-бўлиб тўлашга рухсат берилади.
Олти ой давомида тўлиқ тўлов амалга оширилганда, айрим йирик активлар учун 5 фоизлик чегирма кўзда тутилган. Аниқ шартлар мулк тоифаси ва сотиш тартибига боғлиқ.
Матбуот анжуманида Муродов йирик битимлардан мисоллар келтирди. Coca-Cola Uzbekistan компанияси 252 миллион долларга, "Фарғонаазот"даги давлат улуши 140 миллион долларга, Самарқанд автомобиль заводининг 75,2 фоизлик давлат улуши эса 80 миллион долларга сотилган.
Корхоналар сотилгандан сўнг, агентлик инвесторларнинг шартномаларда назарда тутилган мажбуриятлари бажарилишини назорат қилишда давом этади. Хусусан, гап инвестициялар киритиш ва корхоналар фаолияти йўналишини сақлаб қолиш ҳақида бормоқда. Шартлар бажарилишини текшириш учун харидорларнинг ҳисоботлари ўрганилади ва жойларга чиққан ҳолда текширувлар ўтказилади.
Йирик ва стратегик корхоналарни хусусийлаштиришга тайёргарлик кўришда халқаро маслаҳатчилар, жумладан, манфаатлар тўқнашуви ва рақобатнинг бузилиши хавфини баҳолаш учун жалб этилиши мумкин.
Агентлик хусусийлаштиришнинг вазифаларидан бири сифатида бўш турган активларни иқтисодий айланмага жалб этишни қайд этмоқда. Бўш турган бинолар ва бошқа фойдаланилмаётган объектларнинг хусусий мулкдорларга топширилиши инвестицияларни жалб қилиш, корхоналар ва қўшимча иш ўринлари яратиш имконини бериши кутилмоқда.
Шу билан бирга, айрим стратегик активлар учун жамоат манфаатлари ва миллий хавфсизлик билан боғлиқ махсус шартлар амал қилиши мумкин.