Ўзбекистон олимлари маҳаллий ўсимликлар асосида янги фитомажмуа ишлаб чиқмоқдалар
Ўзбекистон олимлари маҳаллий ўсимликлар асосида янги фитокомплекс яратмоқдалар
Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ўсимлик моддалари кимёси институтида янги фитокомплекс ишлаб чиқилмоқда. Унинг таркибига мамлакатда етиштириладиган райҳон, астрагал (ангжувон) ва бошқа ўсимликлар экстрактларини киритиш режалаштирилган. Антиоксидантлик ва антигипоксик хусусиятларини намойиш этган дастлабки намуналар олинди.
Инновацион ривожланиш агентлиги томонидан молиялаштирилаётган "Райҳон, астрагал ва турдош ўсимликлар экстрактлари асосида фитокомплекслар яратиш" лойиҳасининг қиймати 1,4 миллиард сўмдан ортиқ бўлиб, уни амалга ошириш 2025–2027 йилларга мўлжалланган. Тадқиқотларга биология фанлари доктори Дания Асилбекова раҳбарлик қилмоқда.
Мутахассислар райҳоннинг маҳаллий навлари, кийикўт, арслонқулоқ ва астрагалнинг турли турларини ўрганмоқдалар. Эфир мойлари ва бошқа биологик фаол бирикмаларга алоҳида эътибор қаратилиб, улар замонавий усуллар билан таҳлил қилинмоқда. Биринчи босқичда энг истиқболли ўсимликлар танлаб олинди ва экстрактларнинг технологик намуналари тайёрланди.
Антиоксидантлар ҳужайраларни эркин радикаллар келтириб чиқарадиган шикастланишлардан ҳимоя қилишга ёрдам беради, антигипоксик хусусиятлар эса уларни кислород етишмовчилиги шароитида қўллаб-қувватлаш имконини беради.
Истиқболда ушбу ишланма маҳаллий хомашёдан ишлаб чиқариладиган озиқ-овқат ва косметика саноати маҳсулотлари учун асос бўлиши мумкин.
Ҳозирги вақтда ишлар давом эттирилмоқда: олимлар экстрактлар таркибини аниқлаштирмоқдалар ва уларнинг фаоллигини тасдиқламоқдалар.