Иқтисодиёт

Ўзбекистон МФОлари активлари бир йилда икки баравар кўпайиб, 18,9 трлн сўмга етди

Марказий банк Ўзбекистон микромолия ташкилотларининг активлари деярли икки бараварга ошиб, 18 909,2 млрд сўмга етганини маълум қилди.

Ўзбекистон МФО активлари бир йилда деярли икки баравар кўпайиб, 18,9 трлн сўмга етди

Ўзбекистон микромолия ташкилотларининг жами активлари 2026 йил 1 август ҳолатига кўра 18 909,2 млрд сўмни ташкил этиб, бир йил ичида 99,7% га ўсди. Бир йил аввал ушбу кўрсаткич 9 467,4 млрд сўм даражасида эди. Бундай маълумотларни Марказий банк келтирмоқда.

Активларнинг асосий қисмини — 89,2% ини — ҳамон соф кредитлар ва микролизинг ташкил этади. Уларнинг ҳажми 8 665,1 млрд сўмдан 16 859,2 млрд сўмгача ёки 94,6% га ошди. Банклардан олиниши лозим бўлган маблағлар 3,7 бараварга — 222,3 млрд сўмдан 816,8 млрд сўмгача кўпайди.

Олиниши лозим бўлган ҳисобланган фоизлар 176,4% га ошиб, 438,8 млрд сўмга етди, кассадаги нақд пуллар ва бошқа тўлов ҳужжатлари 42,1% га — 110,6 млрд сўмгача, бошқа активлар — 144,8% га, 538,8 млрд сўмгача, асосий воситалар эса — 17,6% га, 145,0 млрд сўмгача ўсди.

Микромолия ташкилотларининг мажбуриятлари бир йилда 121,7% га кўпайиб, бир йил аввалги 6 637,1 млрд сўмга нисбатан 14 715,2 млрд сўмни ташкил этди. Тўланиши лозим бўлган кредитлар, қарзлар ва лизинг мажбуриятларнинг асосий улушини — 75,7% ини ташкил этади; уларнинг ҳажми икки баравар кўпайиб, 11 141,8 млрд сўмга етди.

Бошқа мажбуриятлар 3,5 бараварга — 3 074,1 млрд сўмгача, тўланиши лозим бўлган ҳисобланган фоизлар — 219% га, 473,2 млрд сўмгача ошди, тўланиши лозим бўлган ҳисобланган солиқлар эса 17,9% га камайиб, 26,2 млрд сўмни ташкил этди.

Секторнинг жами капитали 2 830,2 млрд сўмдан 48,2% га ошиб, 4 194,0 млрд сўмга етди. Устав капитали 39,9% га — 2 131,8 млрд сўмгача, захира капитали — 17,5% га, 143,4 млрд сўмгача, тақсимланмаган фойда — 57,3% га, 1 035,9 млрд сўмгача, жорий йил фойдаси эса — 69,1% га, 873,7 млрд сўмгача ўсди. Қўшимча капитал ўзгаришсиз қолди ва 9,2 млрд сўмни ташкил этди.

Ҳисобот санасида республикада бир йил аввалги 125 тага нисбатан 138 та микромолия ташкилоти фаолият кўрсатган.

Сектор ташкилотлари орасида 2026 йил 1 август ҳолатига кўра энг йирик активлар қуйидагиларда бўлган: «Тезкойн» — 6 804,7 млрд сўм (бир йилда 3,1 баравар ўсиш), «Шаффоф-молия» — 1 775,3 млрд сўм (1% ўсиш), «Фортуна Бизнес» — 1 174,3 млрд сўм (15% ўсиш), «ТБС Кредит» — 1 189,4 млрд сўм (бир йил аввалги 1,9 млрд сўмдан 620 баравардан кўпроқ ўсиш), «Водий тараккиёт» — 676,0 млрд сўм (5% ўсиш), «Делта» — 440,0 млрд сўм (57% ўсиш) ва «Олтин юлдуз плюс» — 403,5 млрд сўм (3 баравар ўсиш).

«ТБС Кредит»дан ташқари, бир неча баробар ўсишни қуйидагилар кўрсатди: «Апекс молия» — 2,0 млрд сўмдан 25,9 млрд сўмгача (12,8 баравар ўсиш), «Уна молия» — 1,8 млрд сўмдан 109,3 млрд сўмгача, «Кэш поинт» — 1,7 млрд сўмдан 84,7 млрд сўмгача (50 баравардан кўпроқ ўсиш), «Данвик фандинг» — 5,5 млрд сўмдан 363,6 млрд сўмгача, «Алока финанс девелопмент» — 8,2 млрд сўмдан 165,0 млрд сўмгача (19 баравар ўсиш), «Брайт Фючер Финансинг» ва «Урбан Финанс Солушенс» — ҳар икки компания мос равишда 2,1 млрд сўмдан 281,6 млрд ва 147,1 млрд сўмгача ўсди, «Коммунитй микрофинанс» — 2,0 млрд сўмдан 279,4 млрд сўмгача, «Фундфлов» — 2,0 млрд сўмдан 131,1 млрд сўмгача ва «Бизнесни ривожлантириш» — 10,1 млрд сўмдан 69,3 млрд сўмгача.

Активлари қисқарган ташкилотлар орасида «Истикбол инвест груп» (−41%, 12,6 млрд сўмгача), «Ал барот» (−31%, 13,9 млрд сўмгача), «Пулман» (−29%, 132,5 млрд сўмгача), «Хамрох» (−13%, 337,1 млрд сўмгача), «Ташди» (−78%, 0,8 млрд сўмгача) ва «Силвер финанс» (−72%, 1,1 млрд сўмгача) ажралиб туради.

Жами капитал ҳажми бўйича қуйидагилар етакчилик қилмоқда: «Тезкойн» — 725,5 млрд сўм (3,2 баравар ўсиш), «Шаффоф-молия» — 377,6 млрд сўм (2 баравар ўсиш), «Фортуна Бизнес» — 474,0 млрд сўм (16% камайиш), «ТБС Кредит» — 168,0 млрд сўм (88 баравар ўсиш) ва «Водий тараккиёт» — 299,0 млрд сўм (4% ўсиш). Шу билан бирга, «Аёл» ташкилотида 4,0 млрд сўмлик устав капитали фонида −4,1 млрд сўм миқдорида манфий капитал қайд этилган.

Ташкилотларни капитал ҳажми бўйича гуруҳлашда сектор таркиби бир йил ичида сезиларли даражада ўзгарди: агар 2025 йил 1 август ҳолатига кўра капитали 10 млрд сўмдан ортиқ бўлган ташкилотлар ҳиссасига сектор жами капиталининг 90,4% и (125 та ташкилотдан 39 таси) тўғри келган бўлса, 2026 йил 1 августга келиб уларнинг улуши 33,3% гача (138 та ташкилотдан 46 таси) камайди, капитали 3 млрд сўмгача бўлган ташкилотлар улуши эса 3,6% дан 34,8% гача ошди. Бу бозорда янги, камроқ капиталлаштирилган иштирокчилар сони тез суръатлар билан ўсиб бораётганидан далолат беради.

Энг кўп мажбуриятларга эга ташкилотлар қаторида — «Тезкойн» (6 079,26 млрд сўм, шундан 1 039,4 млрд сўми — банклардан олинган қарз маблағлари), «Шаффоф-молия» (1 397,65 млрд сўм), «Фортуна Бизнес» (700,29 млрд сўм), «ТБС Кредит» (1 021,40 млрд сўм, 200 000 баравардан кўпроқ ўсиш) ва «Водий тараккиёт» (377,01 млрд сўм). Бутун сектор томонидан банклардан жалб қилинган қарз маблағларининг умумий ҳажми бир йил аввалги 2 162,8 млрд сўмга нисбатан 4 275,2 млрд сўмни ташкил этди — ўсиш 98%.

Сектор бўйича муаммоли кредитлар (NPL) улуши 2026 йил 1 август ҳолатига кўра 17 370,8 млрд сўмлик кредит портфелида 2,6% ни ташкил этди, шундан 459,9 млрд сўми муаммоли кредитлар тоифасига киритилган. Муддати ўтган қарздорликнинг энг юқори улуши «Кредитомат Ташкент» (72,9%), «Чуст рир» (43,3%), «Сириус кредит» (56,3%), «Сармишсой плюс инвест» (40,3%), «Наюта» (41,1%), «Янги финанс» (37,4%), «Рохат» (36,4%) ва «Барака мадад финанс» (24,2%) ташкилотларида қайд этилган.

Бир қатор йирик ташкилотларда NPL улуши пастлигича қолмоқда: «Тезкойн»да — 1,9%, «Фортуна Бизнес»да — 0,8%, «Ишонч эффект кредит», «Изи финанс», «Пул бор» ва бошқа бир қатор ташкилотларда эса муаммоли кредитлар умуман қайд этилмаган.

Фаолият кўрсатаётган 138 та ташкилотдан 82 таси 10 млрд сўмдан ортиқ активларга эга; уларнинг ҳиссасига 18 695,2 млрд сўм ёки сектор жами активларининг 98% дан ортиғи тўғри келади.

Активлари 5 дан 10 млрд сўмгача бўлган ташкилотлар (17 та) 118,0 млрд сўмлик активларга, активлари 5 млрд сўмгача бўлган ташкилотлар (39 та) эса — 96,0 млрд сўмлик активларга эгалик қилади.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.