Ўзбекистон Конституциявий суд тўғрисида янги қонун лойиҳасини тайёрламоқда.
Янги қонун лойиҳаси Ўзбекистон Конституциявий суди фаолиятини ҳар томонлама тартибга солиш ва фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқларини ҳимоя қилишни кучайтиришга қаратилган.
Ўзбекистон Конституциявий суд фаолиятини ҳар томонлама тартибга солишга қаратилган янги қонунни қабул қилишга тайёргарлик кўрмоқда.
Конституциявий суд раиси Мирза-Улуғбек Абдусаломов 14-август куни “Ўзбекистон 24” телеканалига берган интервюсида эълон қилганидек, ҳужжат тез орада парламентга кўриб чиқиш учун тақдим этилади.
Унинг сўзларига кўра, қонун лойиҳаси академиклар ва Олий Мажлис Қонунчилик палатаси билан ҳамкорликда, шунингдек, халқаро экспертларнинг фикрларини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилмоқда.
Абдусаломов Президент Шавкат Мирзиёев билан Олий суд, Конституциявий суд ва Олий суд кенгаши раҳбарлари ўртасидаги учрашувдан сўнг қонун лойиҳасини тайёрлаш ҳақида гапирди. Учрашувда “Адолат 2030” стратегияси ва суд-ҳуқуқ ислоҳотларининг келажакдаги йўналишлари муҳокама қилинди.
Конституциявий суд раиси учрашув давомида суд тизимида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишга алоҳида эътибор қаратилганини таъкидлади. У суд тизимидаги мавжуд камчиликлар очиқ муҳокама қилинганини ва уларни бартараф этиш чоралари аниқланганини таъкидлади. Конституциявий суд фаолияти алоҳида муҳокама қилинди. Абдусаломов суд то'г'рисидаги қонунчилик со'нгги о'н йил ичида учинчи марта қайта ко'риб чиқилаётганини та'кидлади: тегишли тузатишлар 2017 ва 2021 йилларда қабул қилинган ва ҳозирда янги қонун лойиҳаси тайёрланмоқда.
Унинг со'зларига ко'ра, Конституциявий суд ишини такомиллаштиришга қаратилган янги қонунлардан бири аллақачон қабул қилинган ва ҳозирда Сенат томонидан ко'риб чиқилмоқда.
Янги қонун лойиҳаси Конституциявий суднинг барча фаолиятини қамраб олиши керак. Суд раҳбари асосий ё'налишлар қаторида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, Конституция ва қонунлар устуворлигини та'минлаш, суд ишини янада такомиллаштириш ва унинг самарадорлигини оширишни қайд этди.
Абдусаломов шунингдек, қонун лойиҳаси якунлангандан со'нг парламентга тақдим этилишини э'лон қилди. Унинг со'зларига ко'ра, ҳужжат Конституциявий суднинг очиқлигини ошириш ва уни фуқароларга яқинлаштиришга қаратилган.
2024 йил январ ойида Конституциявий суд референдумга қо'йилган масалаларнинг конституцияга мувофиқлиги то'г'рисида хулоса чиқариш ваколатига эга бо'лди. Конституциявий суд судяларининг ваколат муддати беш йилдан о'н йилгача оширилди.
Конституциявий суд қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳужжатларнинг конституцияга мувофиқлиги масалаларини ко'риб чиқадиган доимий суд органидир.
Унинг ваколатларига қонунлар, Олий Мажлис палаталари қарорлари, президент ва ҳукумат ҳужжатлари, маҳаллий ҳокимият қарорлари ва О'збекистоннинг халқаро мажбуриятларининг конституцияга мувофиқлигини ко'риб чиқиш киради.
Суд шунингдек, конституциявий қонунларни президент томонидан имзоланишидан олдин Конституцияга мувофиқлигини текширади, референдумлар бо'йича хулосалар чиқаради, Қорақалпог'истон қонунчилигини ко'риб чиқади ва Конституция ва қонунларни расман талқин қилади.
Бундан ташқари, агар ариза берувчи қонун уларнинг конституциявий ҳуқуқларини бузади деб ҳисобласа, Конституциявий суд фуқаролар ва юридик шахсларнинг муайян ишда қо'лланилган қонуннинг конституцияга мувофиқлиги бо'йича шикоятларини ко'риб чиқиши мумкин.