Ўзбекистон Ҳиндистондан гўшт импортини кенгайтиришни ва 50 минг гектар майдонда жут етиштиришни режалаштирмоқда
Ҳиндистондан гўшт импортини кенгайтиришда Ўзбекистон компаниялари ва мутахассислари уни бевосита жойида тайёрлашда, жумладан, сўйиш ва ҳалол талабларига мувофиқлигини назорат қилишда иштирок этадилар. Етказиб беришни, шу жумладан, Туркия ҳамкорлари ва Мерсин порти орқали ривожлантириш режалаштирилган.
Ўзбекистон Ҳиндистондан гўшт импортини ошириш ва 50 минг гектарда жут етиштиришни режалаштирмоқда
Ўзбекистон ва Ҳиндистон қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтиришни режалаштирмоқда. Бу ҳақда қишлоқ хўжалиги вазири Иброҳим Абдураҳмонов Ҳиндистон Бош вазири Нарендра Модининг Тошкентга ташрифи чоғида берган интервьюсида маълум қилди.
Вазирнинг сўзларига кўра, ҳамкорликнинг асосий йўналишларидан бири бўлиб ҳамон уруғчилик қолмоқда. Ўзбекистонда аллақачон Ҳиндистон қишлоқ хўжалиги компаниялари фаолият юритмоқда, шунингдек, қишлоқ хўжалиги экинларининг янги навлари жорий этилмоқда.
«Айниқса [бу] шўрга чидамлиликка тегишли: ҳозир Хоразмда 12 минг гектар майдонда ғўза навларини синовдан ўтказяпмиз. Шўрланган ерларда етиштириш учун янги навлар олиб келинди. Бу билан бирга, биз Ўзбекистонга сабзавот ва ем-хашак экинларининг янги уруғларини трансфер қилдик», — деди у.
Абдураҳмонов Ўзбекистон ва Ҳиндистон мутахассислари қишлоқ хўжалиги экинларининг янги навларини яратиш устида ҳам биргаликда ишлаётганини таъкидлади.
Яна бир йирик йўналиш гўшт саноатидаги ҳамкорлик бўлмоқда. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги раҳбарининг сўзларига кўра, Ўзбекистон Ҳиндистондан арзонроқ гўшт етказиб беришни кўпайтиришдан манфаатдор.
«Гўшт, чорвачилик нуқтаи назаридан биз Ҳиндистондан Ўзбекистонга арзон гўшт етказиб бериш бўйича катта ишларни амалга оширяпмиз. Ҳозирда қўшма корхоналар ташкил этилган ва Allana Group компанияси билан кейинги йиллар учун жуда катта режаларимиз бор. Ушбу ташриф давомида бир қатор янги келишувларга эришилди», — деди вазир.
У ҳамкорлик гўшт импортини ҳам, уни ишлаб чиқариш бўйича лойиҳаларни ҳам ўз ичига олишини қўшимча қилди.
Абдураҳмонов, шунингдек, кейинги йилларда икки давлат ўртасидаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари айланмаси уч баробардан зиёд ошганини маълум қилди.
«Бир томондан, бизга гўшт маҳсулотлари кириб келмоқда, иккинчи томондан, биз Ҳиндистонга 30 дан ортиқ турдаги маҳсулотларимизни экспорт қилиш устида ишлаяпмиз. Рухсатномалар, фитосанитария рухсатномалари, лицензиялар олинди. Ҳиндистон бозори биз учун очиқ, айниқса дуккакли экинлар нуқтаи назаридан», — деди у.
Вазирнинг сўзларига кўра, Ўзбекистон Ҳиндистонга маҳсулотларни тўғридан-тўғри етказиб беришга ҳам ўтган, ваҳоланки илгари экспортнинг бир қисми учинчи давлатлар орқали амалга оширилар эди.
Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь-июнь ойларида Ўзбекистон 359,5 млн долларга 72 минг тонна мол гўшти импорт қилган. Ўтган йилнинг шу даврига нисбатан етказиб бериш ҳажми 6000 тоннага ёки 9,1 фоизга ошган.
Энг йирик етказиб берувчи Ҳиндистон бўлди — 33,9 минг тонна ёки умумий импортнинг қарийб 47 фоизи. Беларусдан 19,6 минг тонна, Қозоғистондан — 10,6 минг тонна, Покистондан — 4000 тонна олиб келинган. Бошқа давлатлар ҳиссасига яна 4000 тонна тўғри келган.
Вазирдан Ҳиндистон гўшти импорти кенгайтирилганда унинг ҳалол талабларига мувофиқлиги қандай таъминланиши ҳақида алоҳида сўралди.
«Албатта, бу масалада биринчи талаб — ҳалол сертификатларининг мавжудлиги. Иккинчиси — озиқ-овқат саноати корхоналаримиз гўштни ўша ернинг ўзида тайёрлаб, кейин унинг экспортини йўлга қўйишидир», — деб жавоб берди Абдураҳмонов.
Бу Ўзбекистонлик мутахассислар ҳайвонларни сўйиш учун Ҳиндистонга боришини англатадими, деган аниқлаштирувчи саволга вазир ижобий жавоб берди.
«Мутахассислар бориб, сўйиш ишларини амалга оширадилар. У ерда сўйиш, гўшт саноати соҳасида корхоналар [бўлади], шунинг учун қўшма корхоналар [ташкил этилмоқда]», — деди у.
Қишлоқ хўжалиги вазирлиги раҳбарининг сўзларига кўра, яна бир масала логистика бўлиб қолмоқда. Етказиб беришни туркиялик ҳамкорлар иштирокида Мерсин порти орқали ривожлантириш режалаштирилган.
«У ерда энг муҳими — халқаро сертификатлар, гўштнинг тозалиги, хавфсизлиги ва ҳалол сертификатидир. Биз корхоналаримиз у ерда ушбу гўштни тайёрлаши, кейин эса экспортни [ташкил этиши] бўйича келишувларга эришдик», — деди вазир.
Ҳамкорликнинг яна бир янги йўналиши жут — табиий тола олиш учун ишлатиладиган техник экинни етиштириш бўлади.
Абдураҳмоновнинг сўзларига кўра, Ўзбекистонда илгари каноп етиштириш ривожланган эди, бироқ кейинги йилларда бу йўналишга камроқ эътибор қаратилди. Ҳозирда Ҳиндистон билан биргаликда худди шу оилага мансуб жут етиштириш бошланди.
«Ҳозир қарийб 2000 гектарда жут етиштиряпмиз. Сабаби, биз қарийб 30 млн долларлик табиий тола импорт қиламиз», — деди вазир.
У табиий толалардан пахта билан бирга янги турдаги тўқимачилик маҳсулотларини ишлаб чиқаришда фойдаланиш мумкинлигини таъкидлади.
«Шу боис, жут бўйича ушбу ташриф доирасида жуда катта янги ҳамкорликни бошлаяпмиз. Дастлабки ишлар бошланди, энди уларни кенгайтирамиз. Кейинги йилларда камида 50 минг гектар майдонга жут экилади», — деди Абдураҳмонов.
Таққослаш учун, унинг сўзларига кўра, Ҳиндистонда ушбу экин тахминан 1 млн гектар майдонда етиштирилади.
Ўзбекистон, шунингдек, зира етиштириш бўйича Ҳиндистон тажрибасини ўрганмоқда. Бу йил Ҳиндистондан 10 тоннадан ортиқ эртапишар навларнинг уруғлари олиб келиниб, мамлакатнинг турли ҳудудларида синовдан ўтказилди.
«Қишлоқ хўжалигини диверсификация қилиш доирасида ҳозир биз ғўза қатор ораларига зира экаяпмиз. Бу йилдан бошлаб бу жуда катта амалиётга айланди. Зира уруғларини ҳам ҳозир Ҳиндистондан [оляпмиз], чунки у ерда эртапишар, тез етиладиган навлар бор», — деди вазир.
Унинг сўзларига кўра, экин ғўза гуллаши бошланишидан олдин етилиши керак. Синовлар бутун республика бўйлаб Ҳиндистоннинг Nath bio-genes компанияси билан ҳамкорликда ўтказилди.