Ўзбекистон электр станциялари улушини йўқотмоқда: кичик генерация ва уй хўжаликлари ишлаб чиқаришни оширмоқда
Ўзбекистонда электр энергияси ишлаб чиқаришнинг умумий ҳажми ўсиб бормоқда, бироқ ўсишнинг асосий қисми эндиликда йирик электр станциялари ҳиссасига тўғри келмаяпти. 2026 йилнинг январь–июль ойларида мамлакатда электр энергияси ишлаб чиқариш 52,5 млрд кВт·соатга етди — бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 6,4% га кўпдир. Шу билан бирга, статистика генерация таркибида сезиларли ўзгаришларни кўрсатмоқда. Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь–июль ойларида электр станциялари […]

Ўзбекистон электр станциялари улушини йўқотмоқда: кичик генерация ва уй хўжаликлари ишлаб чиқаришни оширмоқда
Ўзбекистонда электр энергияси ишлаб чиқаришнинг умумий ҳажми ортиб бормоқда, бироқ ўсишнинг асосий қисми энди йирик электр станциялари ҳиссасига тўғри келмаяпти. 2026 йилнинг январь–июль ойларида мамлакатда электр энергияси ишлаб чиқариш 52,5 млрд кВт·соатни ташкил этди — бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 6,4% га кўпдир.
Шу билан бирга, статистика генерация таркибида сезиларли ўзгаришларни қайд этмоқда.
Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь–июль ойларида мамлакат электр станциялари 35,25 млрд кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқарган. Таққослаш учун, 2025 йилнинг шу даврида ушбу кўрсаткич 36,56 млрд кВт·соатни, 2024 йилда эса 42,87 млрд кВт·соатни ташкил этган эди.
Шу тариқа, икки йил ичида йирик электр станциялари томонидан электр энергияси ишлаб чиқариш тахминан 17,8% га камайди.
Шу билан бирга, мамлакатда электр энергияси ишлаб чиқаришнинг умумий ҳажми, аксинча, ўсишда давом этмоқда. Бу йирик корхоналар генерациясининг қисқариши бошқа ишлаб чиқарувчилар томонидан қопланаётганини англатади.
Айниқса, электр энергияси ишлаб чиқариш асосий фаолият тури бўлмаган кичик тадбиркорлик субъектлари ва уй хўжаликлари томонидан электр энергияси ишлаб чиқариш тез суръатлар билан ўсиб бормоқда.
2026 йилнинг январь–июль ойларида улар 17,25 млрд кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқаришди.
Бир йил аввал худди шу даврда бу кўрсаткич 12,77 млрд кВт·соатни, 2024 йилда эса бор-йўғи 5,04 млрд кВт·соатни ташкил этган эди.
Бошқача айтганда, икки йил ичида бундай генерация ҳажми уч баробардан кўпроққа ошди.
Ушбу фонда умумий электр энергияси ишлаб чиқаришда кичик генерациянинг улуши тобора сезиларли бўлиб бормоқда. Агар 2024 йилда етти ойлик ишлаб чиқаришнинг қарийб 11,8%и унинг ҳиссасига тўғри келган бўлса, 2026 йилда бу кўрсаткич аллақачон қарийб 32,9%ни ташкил этди.
Бу мамлакат электр энергетикасидаги энг сезиларли таркибий ўзгаришлардан биридир.
Бундай динамика энергетика бозори таркибининг босқичма-босқич ўзгараётганидан далолат бериши мумкин: ишлаб чиқариш фақат йирик электр станцияларида жамланиши камайиб бормоқда, корхоналар ва уй хўжаликларининг хусусий генерацияси эса тобора муҳим рол ўйнамоқда.

